790-ə hissə-Fatiri surə-9-11 şərifə ayəon

790-ə hissə

وَاللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَاباً فَسُقْنَاهُ إِلَى بَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَحْيَيْنَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا كَذَلِكَ النُّشُورُ (9) 

Və Xıdovənde ki, vavazonış vığande ta avə təhrikko. çən, əvımon bə mardə sərzəmini tərəf tojnemone iyən deçəy vositə həmonə zəmin çəy mardey bəpeştə bəyji kardemone. ğıyoməti ruji(həm) jıləvoniye.

Navnə proqramədə bə muminon iyən kofiron ğıyoməti ruji bıə vəzyəti işorə be. ın ayə çı miadi barədə şəkk kardə iyən əy ğeyri-mumkin zınə kəson cəvobədə hamyedə: Xıdovənd həmınə bın dınyoədə həm hasor zımıstonədə doon hışk kardedə iyən kıştedə və əvəsorədə ijən əvoni bəyji kardedə. şımə insonon sənibəton bəyji kardey məsələ həm jələvoni bəbe.

Aya qıləy Xıdo ki,de voş iyən voku bəhrə bardey, təşnə zəmini sirab kardedə iyən de ın ko vositə çı zəmini jimoni iyən əyo çı doon və beməyon sənibəton perəsey zəminə hozzı kardedə, ğudrətiş ni şımə bardey bəpeştə ijən bəşmə həyot baxşko iyən şıməni zəminiku bəyji bəbi beko?

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı vavazon qıniye ki, avəon çı dıyo iyən okeyanon sapeku bə hışkə sərzəminon tərəf hərəkət doydə iyən voşi voye ki, bə mardə zəmini qıləy tojə con baxş kardedə iyən co təbiiyi təzahuron həm hiç qıləyni təsodufiyə ko nin. bəlkəm, ımon həmmə de dınyo ofəyə Xıdovəndi irodə vositəy.

2-hestemoni aləm bə qıləy nəzm iyən tədbiri bərnomə əsose və kainat Xıdovəndi tərəfiku iyən deçəy karquzaron bıə mələkon vositəon idorə bedə.   

مَن كَانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعاً إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ وَالَّذِينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئَاتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَكْرُ أُوْلَئِكَ هُوَ يَبُورُ (10) 

Hakəsi izzətış bıpyo, çən qırd izzət bə Xıdo məxsuse(bəki bıpyişe bədoe). fəğət pokə sıxan bəçəy tərəf rost bəbe iyən loyığınə ko əy bəpe bəbarde və bo bədə koon nəxşə kəsə kəson, boəvon saxtə əzob heste iyən çəvon hiyləon bə puç bebəşe.

Dınyopərəston ıştə izzət iyən ğudrəti bə dınyo hakim bıə ğudrət iyən hukuməton girovədə zıneydən və ıştə qırd hımmət və cəhdi bəy rəsey royədə sərf kardedən. əmmo Kərimə-Ğıron joqo hamyedə: həyğiyə izzət bə Xıdo məxsuse və bəbe inson bəy imon biyəy iyən fəğət çəy bandə bıbu. zira izzət məğlub nıbə iyən nufuz ğəbul nıkardey mənoədəy və inson fəğət bəbe bə xılğəti məbdə iyən mıtləğə ğadirə Xıdo ıştəni dəçokno.

Ayə dəvomədə bə izzəti rəsey ro, dırısıt iyən səhihə roon zıney iyən çok və loyığinə koon əncom doeyədə zıneydə və hamyedə: insoni bəpe iyən bə Xıdovəndi tərəf bardə çi, imon iyən salehə əməle, nəinki, co çiyon.

Həlbəttə, i iddə və dastə insonon qımon kardedən ki, de hiylə iyən məkri kardey bəzınen izzəti bə dast biyon. qıləy holədə ki, ehanə əvon qıləy kırtə mıddədətə bəştə nəfsaniyə tələbon rəsey zıneydənbu, nəhoyətədə çəvon planon bə puç bebəşe iyən bə zıllət və rısvoyəti dıço bəbeyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-həyğiyə izzət Xıdo paluye. nəinki, milləti tonoku. vey şəxson hestin ki, ımruj milləti palu əzizin və maşki zəlil. əmm mumin çı problemon dılədə həm bıbu əziz iyən nufuz ğəbul kardedəni.

2-imon iyən əməli miyono qıləy dı tərəfinə rabitə mevcude və ımon bə iyənde təsir kardedən. har qıləyni iyande zumand ya təzif kardedən.

3-hiçkəs de hiylə iyən məkri bə sabitə izzətiyən ğudrəti rəsey nibəzıne.

وَاللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَاجاً وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَى وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٍ وَلَا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا فِي كِتَابٍ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ (11)‏

Xıdovəndi şımənış tuliku, çən peşo nutfəku ofəyəşe. çəyo şımənış iyənde zovc(qit) ğərolış doe və Xıdo elm nıbə holədə hiç qıləy jen hamilə nibəbe iyən nibəznde və hakəsi dırozə umri soyb iyən kırtə umri soyb bıey(lovhi-məhfuzi) kitobədə nıvıştə bıə. həyğətən, ım ko bo Xıdovəndi hostone.

Miad iyən ğıyoməti ruji inkor kardə kəson, bo miadi bərpo nıbeyro hiç qıləy elmiyə dəlilışon mevcud ni. bəlkəm, hejo de mıxtəlifə sıvol iyən şubhəon pevolo kardey, bəçəy mumkin bıey şəkko-şubhə kardedən.

In ayə hamyedə: əgər Xıdo ğudrətədə bo sənibəton xılğətiro şəkk kardedon, çən çokonəye ki, Xıdovəndi dınyoədə şımənış çı tuliku ofəyəşe, əmmo ısət ğıyoməti ruji ijən sənibəton şıməni xəlğ kardey nibəzıne? əv ki, şımə qırd xılğəti mərhələonış yəni çı nutfəku de tosə hamiləti iyən zandemoni vaxti, deştə elm iyən tədbiri icodış kardə və qırd çəvonku aqahe. aya jıqo qıləy Xıdo ğıyoməti ruji ociz bəbe?

Şımə insonon təvəlludi bəpeştə zəminisə bıə umr iyən devron həm ısət çı kırt ya dıroz bıbu, çəy ğudrəti jiku xaric ni və şımə həmmə umr ilahi elmədə səbt iyən nıvıştə bıə. aya qımon kardedon ki, xılğəti ijən tojə kardey boəy qıləy saxt iyən çətinə koye?

Çın ayəku umutedəmon:

1-insoni bəştə xılğəti mənşə dığğət kardey boyis bəbe ki, əv Xıdo ğudrəti dərəso iyən bə təkəbbır, ğəflət iyən məğrurəti dıço nıbu.

2-qırd insonon ısət çı həzrəte Odəm(ə) vəya çı co insonon çı tuliku ofəyə bıən iyən əyo obəqarden.

3-İnsoni umr Xıdo dastədəy və deçəy elmi kali şəxson umr dıroz ya kırt bedə.

4-insoni jimoni həmmə saat iyən ləzəon səbt iyən nıvıştey bedə və qıləy hisob-kitobış heste. ğıyoməti ruji həm ımon qıləy sənədi formədə bəçəy nəf ya zərəli bəbe.