794-ə hissə-Fatiri surə-22-26 şərifə ayəon

794-ə hissə

وَمَا يَسْتَوِي الْأَحْيَاء وَلَا الْأَمْوَاتُ إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَن يَشَاءُ وَمَا أَنتَ بِمُسْمِعٍ مَّن فِي الْقُبُورِ (22) 

Və bəyjiyon iyən bımyon yeksan nin. həyğətən, Xıdovənd(həxı) bə hakəsi ki, bıpyişe bəməsovne və tı hiçvaxti bə qurədə bıə kəson(həxı) məsovney nibəzıneş.

إِنْ أَنتَ إِلَّا نَذِيرٌ (23) 

Tı ğərəz tars doəkəsi (co)kəs niş.

Vəynə proqramonədə navnə ayəon dəvomədə, ın ayəon kofiron bə mardə kəson və muminon bə bəyjiyon təşbihış kardə və hamyedə: çı kofiron dılon bənə mardəy ki, nə vindedə və nə məsedə. kufr bənə qıləy hicobi insoni mığobilədə mandə iyən mane bedə ki, əv həyğəton nə vindey zınedə və nə məse. həyğətədə, əkəson bə ilahi mesajon dılısoxt quş doydən ki, çəvon dılon bo həxı ğəbul karde dumoye. əmmo ehanə dılon bo həxı ğəbul kardero hozzı nıbu, quş həm boəy məsero hozzı nibəbe. bənə qıləy zəmoni ki, şımə de mutaliyə məşğuliyon və televizor həm ruşine və pekardə bıə. ehanə şımə bəçəy bərnoməon dığğət nıkon, çı diktori votə sıxanonku hiççi dərk nibəkardeyon. deməkə ki, çəy sıxanon həmmə bəşmə quşi rəsə. zira, şımə çəy məsey məğsədon nıbe. kofiron həm jıləvoniye. həxə sıxan bəçəvon quşon rəsedəbe, əmmo çun əvon boəy məse iyən ğəbul kardey fikışon nıbe, əve jıqo bızın əvon hiçvaxti həxə sıxanışon məsəni iyən bəy dığğətışon kardəni.

Ayəon dəvomədə bə Xıdo Rəsuli(s) xitob kardə holədə hamyedə: ıştı məmuriyyət iyən vəzifə tars iyən çəşnavi doeye və əkəs bə ın xəbərdorətiyon dığğət bəkarde ki, çəy məsə quşış heste. nəyin ki, bənə bımyon nıməson iyən nıvindon. ıştı sıxan har çanədə həm məntıği iyən bəloğətin həm bıbu, ehanə əvon məsey iyən dərk kardey fikışon nıbu, bəvon hiç qıləy təsirış nibəbe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-imon, bə qıləy fərd iyən camiyə ozavziye boyis bəbe və kufr bə fərd iyən cəmiyyəti məhf iyən suğuti boyis bəbe.

2-dini təblığ iyən milləti bə vahidə Xıdo dini tərəf dəvət, qıləy zəruriyə koye. əmmo ehanə məxloğ bımi hozzı nıbu, həni bəbe çəş nıkəy ki, əvon həxə sıxani ğəbul bəkardeyn iyən həxə sıxan bəvon təsir bəkay.

3-millətikufr iyən dim qordıney, bəçəmə ıştə həxə royədə məyusəti iyən şəkki boyis nıbu.

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَنَذِيراً وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24) 

Həyğətən, əmə tımon həxədə bəşorətədə iyən tarsədə vığandemone və hiç qıləy ummət nıbe ki, çəvon miyono tarsədə nıbu(bo har qıləy umməti tarsdə vığandə bıə).

Navnə ayəonədə ki, çı mumin iyən kofiron barədə be, ın ayə bə pəyğombəron əslə risolət iyən missiya işorə kardedə iyən hamyedə: milləti hidoyət bə həxı əsos, bə çokə ko soybon mıjdəvoni iyən bə yavə ko soybon çəşnavi doey, çı qırd ilahi vığandə pəyğombəron vəzifəy. əvon sıftədə roy nışon doydən, çən peşo de dınyo iyən axırətədə bıə cəzo iyən mıkofati bəyon kardey, camaati bə çokə koon tərəf təşviğ kardedə iyən bevəcə koonku nəhy kardedə. pəyğombəron ilahi maarifi təlimisə əlovə, de milləti tərbiyə həm məşğul bedəbin və bənə qıləy dıləsutə mellimi təşviği iyən tənbihi koonku oko doydəbin.

Çun, çı peyğombəri muxatəb iyən xitob kardə kəson veyni vey inodkor, təəssıbin və eqoistə fərdon bin, navnə iyən peşonə ayə bə inzar iyən tars doey şivə və metodi ziyodə təkid kardedə və hamyedə: Xıdovənd bo milləti çı kəc iyən inhirofiyə fikon iyən rəftoronku oqətey xoto, hejo ıştə peyğombər iyən ovliyaon vığandedə ta bə milləti bəçəvon kardə koon xoto çəşnavi iyən tars bıdon və əvoni çəvon əncom doə koon ağıbətiku bıtorsınon.

Çın ayəku umutedəmon:

1-təşviğ iyən mızəmmət və tars iyən umudəvo kardey, bəbe iyande kəno foydənin bıbu. çımonku qıləyni nıbu, noğis bəbe və ım həm bəinsoni mənəvi tərbiyə iyən ozavziye noğisəti boyis bəbe.

2-bə ğəfləti dıço bıə camiyə, çı bəşorətisə vey bə tars iyən çəşnavi ehtiyociş heste.

3-Xıdovənd hiçvaxti zəminış ıştə huccətonku təyli haştəşni və hejo ilahi ovliyaonku bə milləti Xıdo xəbəon rosnero çəvon miyono huzurış heste.

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتَابِ الْمُنِيرِ (25) 

Və ehanə tıni bə həşə jeydənbu,(norohət məbi) beşək, çəvon bənav bıə kofiron həm(ilahi pəyğombəron) təkzib kardeşone. çəvon pəyğombəron de mecuzə iyən oşkoə dəlilon və nıvıştəyon iyən ruşinəkə kitobon bəçəvon soyəx ome(əmmo əvon imon nıvardeşone).

ثُمَّ أَخَذْتُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ (26) 

Peşo çı kofir bıə kəson yəxəm qəte. çən, çımı cəzo çokonəye?

Vəynə ayəon dəvomədə ın ayə bə islomi peyğombəri(s) xitob kardə holədə hamyedə: əgər Məkkə mışrikon ıştı dəvəti ğəbul kardeydəninbu iyən ıştı risoləti inkor kardedənbu, tı norohət məbi iyən təəccıb məkə. zira tarıxi dırozi veyə fərdon bəştə cəholət iyən təəssıbi xoto, peyğombəron mığobilədə mandedəbin. deməkə ki, peyğombəron mecuzəşon bıə və həmən ruşinə məntığ iyən sıxani soyb bıən. kali peyğombəron hətto osmoniyə kitob iyən şəryəti soyb bıən və ilahi ğanunonışon bo milləti bəyon kardəşone. həlbəttə, ə fərdon ki, bəştə inodkorəti iyən təəssıbi xoto, çı həxı mığobilədə mandən, həmınə bın dınyoədə bə əzobi giriftor bıən və ilahi əzobi əvonış dəqətə ta çəvon tale iyən sərnıvışt bo cokəson ibrəti dərs bıbu.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-pəyğombəron çı ruşinə kəlom iyən sıxani soyb bıən və milləti bə dəlil iyən məntıği əsos bə Xıdo tərəf dəvət kardedəbin, nəinki, bə xorafat iyən bemənoə çiyon tərəf.

2-həxı dərk kardey iyən fame bəpeştə inkor kardey, ilahi ğəhro-ğəzəbi nozili zəminə hozzı kardedə.

3-Xıdovəndi ğəzəb fəğət bə axırəti məxsus ni. qahi vaxti həmınə bın dınyoədə həm zohir bedə.