795-ə hissə-Fatiri surə-27-30 şərifə ayəon

795-ə hissə

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُّخْتَلِفاً أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ (27) 

Aya nıvinde ki, Xıdovənd osmoniku ov vığandedə. çən, deçəy vositə ranqaranqə miyvəon(zəminiku) bə bi vardemone(perosnemone) və çı kali bandonku mıxtəlifə ranqinə sipyi, sıə iyən tınd siyuə roon(bə əməl vardemone).

وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ (28) 

Və həmçinin millətiku, coninə məxloğiku iyən çolınqə(heyvononku) de mıxtəlifə ranqon(ofəyəmone). çəy bandəon miyono fəğət(rəbbani) alimon ilahi xəşyətışon(tars) heste. beşək Xıdovənd məğlub nıbə zu soyb və əbaxşe.

In ayəon bənə çın surə sıftənə ayəon, bə Xıdovəndi vahidəti iyən ğudrəti nışonəon işorə kardedə və hamyedə: nevbənevə beconə cismon və nəbotat və rəsəyon, heyvonat iyən insonon farğ doə formədən iyən mıxtəlifin və ın nevbənevəti çı hestemoni aləmiku qıləy ğəşənqə təsvir və mənzərə nışon doydə. dınyo həmməysə vey mahirə rəssomon vey çokə sənət əsəron, koonin ki, təbiiyi mənzəronışon joqo kəşə ki, vey natural iyən təbiiyi bə nəzə omeydə və çəy kəşə rəsm əsəri de həmonə təbiiyə mənzəron miyono qıləy tafut mışohidə bedəni. və ya qıləy rəssam və portretəkəş insoni surəti təsviri və rəsmi jıqo təbiiyi kəşedən ki, ım şikilon vində kəson jıqo qımon kardedən ki, ın sənət əsər həyğətən çı insoni ıştən çehrəy və de kamera vositə kəşə bıə. de qıləy co iborəti Xıdovənd  joqo inson iyən təbyətış ofəyə ki, bəşər ıştə hınə sahədə bıə koon pik həddədə, cəhd kardedə ta deştə ğələmi kəşə təsviron ıştəni tiki həm vey bə təbyəti nezko.

Təbyətədə bıə mıxtəlifə ranqonsə əlovə ki, ım ıştən çı xılğəti aləmi qıləy şedevre, çı boğ iyən kaştemoni sahəon mıxtəlifə ranq və təmış bıə miyvə və məhsulon ki, qırd ımon de ovi sirob bedən, çı xılğəti aləmi co qılə mecuzəonku bə hisob omeydən. voşi ov ki, nə ranqış heste və təm və məzə, çoko ki, de rəğ-rişəon vositə bə vıli miçə rəseydə, çandə nevədə bıə ranqon iyən təmon bə bəşəri hədiyyə kardedə.

Ayəon dəvomədə bə alimon dıjdə məsuliyyəton işorə kardedə və hamyedə: əvon ki, çı xılğəti əzəməti dərk kardedən iyən Xıdovəndi benəhoyətə ğudrəti dərəseydən, çı qırd ım əzəməti mığobilədə bə xəşiyyət iyən tarsi rəseydən və həmişə ıştə vəzifəon bə vırə rosney koyədəXıdovəndi mığobilədə tarsı-larzışon heste. hestemoni aləmi əzəmətiku xəbədo və aqahəti, jıqo insoni çın hestemoni aləmi Xalıği mığobilədə xaşe və təvzukorin kardedə və çımi həmməysə kamə təsir, ıştə vəzifəon bə vırə rosney koyədə ıştə dastiku omey nıkardey tarse.

Həlbəttə, iyo elm-fiziki, kimyəvi iyən bioloji formulon kəşf kardey mənoədə ni, zira mumkine ın formulon coyli insonədə jəqo qıləy təsirışon nıbu, bəlkəm bə rəvoyəton əsos, ə elm bə xəşyət iyən tarsi boyis bedə ki, insoni çı maddi təbyəti miyono bə Xalığə Xıdo rosneydə və çəy imoni zumand kardedə ta əv bə yəğıni mərhələ bırəso.

Bın ayəonədə çı elmiku  mənzur iyən məğsəd, inev aqahəti və bəsirəte ki, insoni imoni bə aləmi pərvərdıqori nisbətədə  zumand kardedə.binobərin ehanə ikəs de elmi zıneyon pur bıbu, əmmo pərvərdıqore-aləmi əzəmət, xılğəti hədəf iyən çı insoni ğıyoməti ruji bıə tale və bənə ımi məsələon barədə aqahətiş nıbu, çı nodon iyən cohilon zumrə və cərqədəy.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovəndi ğudrəti nışonəonku ıme ki, iqlə ov iyən zəminiku, mıxtəlifə nevədə və curbəcurə təmışon bıə məhsul və miyvəon bə əməl vardedə.

2- din de reçinətiyon mıxolif ni. Xıdovənd qırd ım reçinətiyon ofəyəkəse. əv bandon, cənqəlon iyən dıyoonədə vey reçinə mənzərəonış ofəyə və əvış ıştə vucudi nışonəonku elonış kardə.

3-çı insonon ranqi mıxtəlifəti, Xıdovəndi ğudrət iyən əzməməti nışonəonkuye, nəinki, insonon bo iyande fəxr kardey ya imtiyoz tələb kardey vositə.

4-bə hestemoni aləmi sırron elm iyən aqahəti, bəbe bo insoni bə ilahi xəşiyyət və tarsi məğami rəsero zəminə hozzıko. ımon çı təkəbbırəti, məğrurəti iyən fəxr kardey vositə nin.

إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرّاً وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَّن تَبُورَ (29) 

Həyğətən, Xıdo kitobi handə, nımoji bərpo kardə və çəmə bəy ruzi doə çiyon punhon iyən oşko infoğ(baxş) kardə kəson hiçvaxti miyono nışə(zəyif nıbə) bə qıləy ticorəti dılışon dəbastə.

 لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضْلِهِ إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ(30)

Xıdovənd, çəvon səvobi(mıkofati) komilə surətədə əto bıkardo iyən ıştə fəzliku(kərəmiku) bəvon ziyodko. boçiki, Xıdovənd əbaxş iyən ğədrəzıne.

Vəynə ayəondə bə alimon çı Xıdoku bıə tars iyən xəşiyyəti işorə be. ın ayə hamyedə: Xıdoku tars iyən xəşiyyət, de umu iyən rəhməti bə icoye. qıləy umu ki, bə qınoon baxşey iyən səvobon ğəbul kardey boyis bedə. təbiiye ki, beəmələ oruzu qıləy hədərə koye və de ilahi hikməti i omeydəni. liza ın ayəon hamyedə: dınyo iyən axırətədə bə ilahi rəhməti ə şəxson umudəvo bıey bəzıneyn ki, əvon çı çokə ko soyb bıbon. çəvon həm bəbe deştə Xıdo çokə rabitəşon bıbu, həm Əhli-Ğıron bıbon və nımoj bıvoton və həmən de Xıdo bandəon çokə rabitəşon bıbu və Xıdo bəvon ruzi doə mol-əmvolonku bə camiyə beçizə insonon bıbaxşon və çı ehtiyocinə şəxson fikədə bıbon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-elm iyən zıney yali vəs kardedəni, ibodət və razo-niyoz həm lozıme.

2-əbədi iyən ziyodə mənfəətış bıə ticorət ıme ki, ıştə sərmoyə Xıdo royədə sərf bıkəmon və bə milləti komək bıkəmon. ısət ım sərmoyə mumkine çəmə umr, elm, mol-devlət, abru iyən co çiyon həm bıbon.

3-infoğ(baxşeş) nıbə holədə nımoji ya nımoj nıbə holədə infoği foydəş ni.

4-ehanə ıştə ixtiyorədə bıə çiyon çı Xıdoku bızınəmon, infoğ iyən baxşi koyədə pəxıləti nibəkardemon və bə cokəson baxş kardə çiyon bəştə zıvon nibəvardemon.

5-bo nicot iyən perəxero bıə umu, bəbe de əməl iyən hərəkəti bə ico bıbu. ım jıqo nıbə təğdirədə, qıləy oruzusə co çi nibəbe.