802-ə hissə-Yasini surə-5-9 şərifə ayəon

802-ə hissə

تَنزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ (5) 

(Ğıron)ğadir, mehribonə Xıdo tərəfiku nozil bıə.

لِتُنذِرَ قَوْماً مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (6) 

Ta bə qıləy milləti tars bıdo ki, bəçəvon pıon tars doey bıəni, bəçəy xoto əvon ğafilin.

Vəynə ayəon dəvomədə ki, bə Kərimə-Ğıroni hikmətamiz, əzəmətin iyən ğoyməti işorə kardedəbe, ın ayəon hamyedə: Ğıron Xıdovəndi kəlməy, nəinki, çı peyğombəri sıxan. harçənd de peyğombəri zıvoni cari həm bıbu, əmmo de peyğombəri co sıxanon farğ kardedə. ehanə bə peyğombəri zıvoniku nəğl bıə iyən hədisiyə kitobonədə cəm bıə rəvoyəton ovardkəmon, bəvindemon ki, çı peyğombəri sıxani ton iyən şivə de Kəroimə-Ğıroni ayəon qıləy tafutış heste. həlbəttə, ikəs ki, lıski ərəbi zıvoniku xəbəş bıbu, çəvon farği çok-çoki hiss bəkarde.

Ayəon dəvomədə hamyedə: Kərimə-Ğıroni enovneyku məğsəd milləti torsıney bıə ta əvon çı ğəfləti haniku oğo bıbon iyən hestemoni həyğətonku aqah bıbon. ə həyğəton ki, de insoni tale əloğədore və çəvonku xəbədo nıbey boyis bedə ki, inson fəğət dınyo vindedə və əbədiyə jimoni vırə bıə axırətiku ğafil mandedə.

Ayəon dəvomədə  ərəbi cəzirədə çı islomi peyğombəri(s) risoləti əhəmiyyəti bəyoni cəhətədə hamyedə: ”çımi bənav bın məntəğədə ərəbi irğiku hiç qıləy peyğombər oməni və əvon ilahi “Ulul-Əzm” peyombəri nemətiku məhrum mandəbin”.

Həlbəttə, bə Kərimə-Ğıroni co ayəon əsos, həmişə çı milləti miyono şəxson mevcud bıən ki, bəvon tarsışon doə iyən huccətışon bəvon təmom kardə. əmmo, əvon  çı məşhurə pəyğombəronku bıənin. çoko ki, həzrəte İsa(ə)-i zəmoniku de tobə islomi peyğombəri(s) vaxti hiç qıləy “Ulul-Əzm” peyğombəri  zuhurış kardəni oməni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovənd çı qırd kəmolə sıfəton soybe. əv həm əzize, muğtədir iyən həm rəhim və mehribone.

2-bo milləti çı ğəfləti haniku oğo kardey, bəvontars iyən çəşnavi doey, ilahi adət və ğanunonku iyən çı pəyğombəron əsliyə vəzifəonku bıə.

لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ(7) 

Hukmən(əzobi) fərmon(sıxan) bəçəvon veyni loyığ(vindey) be. çən, əvon imon nibəvardeyn.

Navnə ayə dəvomədə ki, hamyeşe peyğombəron boçimi xoto məb`us bıən ki, ğəfləti pardə çi milləti nəzəku peqəton, ın ayə hamyedə: milləti veyni bə peyğombəron çəşnaviyon dığğət kardəşon ni iyən imon vardedənin. təbiiye jıqo fərdon ğıyoməti ruji bə ilahi əzobi dıço bəbeyn.

Həlbəttə, ruşine ki, ğıyoməti ruji ə kəson bə əzobi loyığ bəbeyn ki, de tobə ıştə umri oxo tobəşon kardəni və ıştə nodırıstə royku oqardənin və ya əvon çı kufr iyən şırki yolon bıən və məxloği veynişon rostə royku bekardəşone və bə zəlolət eğandəşone.

Əmmo ehanə ikəs çı mardey iyən marqi nışonəon vindey bənav, ıştə nodrısıt royku ya noloyığə koonku peşmon bıbu və bə Xıdo tərəf oqardo, bə ilahi əfv, rəhmət və lutfi şomil bəbe. Xıdovənde-Mənnan jıqo şəxson çı cəhəndımi otəşiku nicot bədoe pebəroxne.

Çın ayəku umutedəmon:

1-dindorəti bəhsədə çı fərdon ziyod ya kam bıey meyar ni. hətto əgər çı dınyo milləti əksəriyyət çı Xıdo diniku dast bıkəşon, ım boçəvon ko dırıstəti dəlil ni. kamə muminon bəbe bəştə həxədə bıey şəkk nıkon iyən bə noumudəti iyən məyusəti dıço nıbon.

2-ğeybi həyğətonku ğafil bıey, insoni bə kufr iyən de həxı inodkorəti tərəf bəşıkırne.

إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلاَلاً فَهِيَ إِلَى الأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ (8) 

Bərosti ki, əmə çəvon giysə zənciron ğərol domone ta çəvon çonəonışon(həm) puşnəşbe. əve, çəvon səon bəpe mandə(ıştə ətrofi çok vindey zıneydənin).

وَجَعَلْنَا مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدّاً وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لاَ يُبْصِرُونَ (9) 

Və bə çəvon və iyən peşti sədd ğərol domone(kəşemone) və ətrofinə surətədə əvon puşnemone.çən,əvon hiççi vindedənin.

In ayəon çı kofiron dınyo iyən axırətədə bıə cəzo bəyon kardedə. ğıyoməti ruji əzobi tovsifədə cəhəndımi zənciron zikr kardedə ki, hətto əvon bə cəhəndımi əhli hərəkət kardey iyən ıştə sə-qiy bın tərəf bə tərəf doey icozə həm doydəni və çı sutuneysə əlovə, ım inev təhğır həm hisob bedə.

Ə fərdon ki, dınyoədə bo ıştə və iyən peştono bıə həyğəton vindey hozzı bedənıbin, nə dınyo ofəyə və məbdə bıə Xıdo vindedəbin və nə çəvon koon iyən çın dınyo oxo bıə axırəti ğəbul kardedəbin. əvon axırətədə həm jıləvoni məhşur bəbeyn və çəvon dınyoədə bıə kuyədıləti, ğıyoməti ruji həm təcəssım pəydu bəkarde.

Həyğətədə, ğıyomət çı insonon əməlon coqlə formədə təcəssım pəydu kardeye. həlbəttə, dınyoədə çı əməlon zohir jıqoye ki, inson vey mumkine veyə çırkinətiyon vindedəni. əmmo ğıyoməti ruji çun insonon deştə botıni formə məhşur bəbeyn və bə çəvon kuyədıləti iyən bə həyğəton be etino kardey xoto, əvon ku iyən nıvində kəsi fromədə zohir bəbeyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Ğıyoməti ruji ğul və zəncir, həyğətədə çı kofiron dınyoədə bəştə dast-nınqi dəbastə zəncironin. əvon dınyoədə qımon kardedəbin ki, ozodin. əmmo, həyğətədə əvon ıştə həvaye-nəfsi əsir bıəbin.

2-kofiron ıştə ımrujnə ruji iyən çı dınyo jimoni aniyə ləzzəton fikədən. həni əvon bəştə dəvardə iyən vəomə zəmoni erəxeydənin və çəvon çəşon sape qıləy pardə ehaştə bıə. liza əvon həyğəton dərk kardedənin. əvon nə çı dəvardəyonku ibrət peqətedən və nə ıştə vəomədə bıə tale barədə fik kardedən.