831-ə hissə-Saffati surə-139-148 şərifə ayəon

831-ə hissə

وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ (139) 

Və bərosti Yunis çəmə vığandəyonku be.

إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ (140) 

Bə zəmon ki(ıştə ğovmiku) fərolış karde(və bə de sərnişini pur bıə) kəşti səmt vite.

فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنْ الْمُدْحَضِينَ (141) 

Çən, deəvon(kəşti sərnişinon) pışkış ğnae və dəboxtə kəsonku be.

Vəynə proqramonədə bə kali peyğombəron sərquzəşton işorə kardemone və əvonımon xulosəvari şikilədə bəyon kardemone. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə icmoli surətədə bə Yunis(ə)-i macəra işorə kardedə. Xıdovənde-Aləm bənə Nuh(ə), İbreym(ə), Mosə(ə), Harun(ə), İlyos(ə) iyən Lut(ə)-ış bıə pəyğombəron çəvon deşmınonku peroxneşe, çəvon mıxolifonış məğlub karde və əvonış bə əzobi giriftor kardeşe. əmmo, həzrəte Yunis(ə)-i dastonədə macəra co curə be. de ın tərtibi ki, çəy ğovm de əzobi nışonəon vindey tobəşon karde və Xıdovəndi əvonış bəştə lutf iyən rəhməti şomilış karde və çımi mığobilədə Yunis(ə)-ış bəştə ğovmi tərk kardey xoto, əvış de muşkilaton dimbədim kardeşe.

Bə rəvoyəti əsos, həzrəte Yunis(ə) bənə co pəyğombəron ıştə ğovmi çı nodırstə şırk iyən bıtpərəstətiku nəhy kardedəbe. əmmo, əvon bəçəy votə sıxanon hiç qıləy əhəmyyət noydə nıbin və çandə nəfərisə veyə xonəxo həni hiçki bəy imonış nıvarde. Xıdovəndi bəy vəhyış karde ki, rə qıləy zəmonədə bə həmonə ğovmi səmt əzob bəvğandemon. ə həzrət de həmonə muminonku qıləyni çı şəhriku beşin və bə dıyo səmt şin. sahilədə de sərnişini pur bıə qıləy kəştiş vinde və çəvonku həm tələbış karde ki, əy həm deştə bobən və bə həmonə kəşti suvarkon. əvon həm əvışon bə kəşti suvar kardeşone və bə ro dəqınin.dınyo miyonədə qıləy balinə bə kəşti həmləş karde və ıştə qəvış oj karde. kəşti əhl sərəsin ki, bəpe çı sərnişinonku i nəfər şodon bə dıyo ta həmonə dıjdə moy çəvonku dast bıkəşo. əvon jıqo bə ğərol omin ki, de pışk ğandey vositə çı sərnişinku qıləyni bıvıjnon və bə dıyo bığandon ta əvon de ın roy vositə ıştə coni peroxnon. pışk həm bə Yunis(ə)-i nomi eqıne və əvon noçor mandin ə həzrətışon bə həmonə balinə qəv şodoşone.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-pəyğombəron bəpe səbr iyən barzə hevujə dılışon bıbu iyən və əvon havaxti lıski kamhovsələti kardeyədə, rəyrə de Xıdovəndi ğəzəbi dimbədim omeydən.

2-de navkonə peyğombəron torıxi iyən de navnə etnoson sərquzəşti oşno bıey, boçəmə ımrujnə de zılm iyən kufri pur bıə dınyo qıləy jimoni dərse.

3- mısoviyə şərayitədə bo nəzədə qətə bıə fərdon vıjnemoniro, çı pışkiku oko doey bəbe ki, islomədə həm qıləy məşru iyən ğanuni koye.  

فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ (142) 

Çən,(əvışon bə dıyo şodoşone və) qıləy dıjdə moy əvış ebordıne. Qıləy holədə ki, əv ıştəni mızəmmət kardedəbe.

فَلَوْلَا أَنَّهُ كَانَ مِنْ الْمُسَبِّحِينَ (143) 

Çən, əv çı təsbih əkəyonku bıə nıəbe.

لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ(144) 

Beşək de tobə ğıyoməti ruji(həmonə) moy ləvədə əmandi.

Çoko ki, çı ayəonku dərəse bedə, Xıdovəndi tərəfiku bə həmonə dıjdə moy əmr be ki, Yunis(ə)-i ebordıno. liza, de ilahi tədbiri pışk bə Yunis(ə)-i nom eqıne. əmmo, bə balinə Yunis(ə)-i ebordıney əmr kardə Xıdo, ım ğudrətış həm heste ki, de tobə qıləy zəmoni ki, bıpyoşe, ə həzrəti çı balinə luzədə oqəto.

Yunis(ə) çoko ki, vindeşe həmonə dıjdə moy bəy hiç qıləy ziyonış nırosne və ıştə ləvədə əvış bəyji oqətışe, çı macəra mahiyyətiku xəbədo be. əve, bə Xıdovəndi dərqo dimış qəte və bəştə kardə koy xoto, binoş karde de tobə iyən istiğfori məşğul bıey.

Əv ıştənış mızəmmət karde və ıştə kardə koyku peşmon be. çəy bəştə kardə koy etırof boyis be ki,  Xıdovənde-Aləm həm çəy xilos bıey zəminə hozzıko. çən,Yunis(ə)-i ebordınə həmonə balinə bə japə tərəf ome, ıştə qəvış oj kard  və ə həzrət çəy ləvəku xaric be. təbiiye ki, ehanə ilahi əhv bə Yunis(ə)-i şomil bıə nıəbe, əv de tosə ğıyoməti ruji çə həmonə dıjdə moy luzədə əmandi.

Çın ayəonku omutedəmon:

1- qahi vaxt heyvonon Xıdovəndi tərəfiku bo əcib-ğəribə koon əncom doeyro məmur bedən.

2-de problem iyən işkilon dimbədim omeyədə, çı məsuliyyətiku fərol kardey, problemi həlli roy ni. vey mumkine ım bə ziyodə və dıjdə problemon icodi boyis bıbu.

3-Xıdovəndi təsbih iyən istiğfor kardey iyən bəçəy dərqo tərəf dim qətey, çı muşkil iyən problemonku xilos bıey roonkuye. çoko ki, həzrəte Yunis(ə) bə bəlo dıço bıeyədə və bə moy toykiyə luzi eqıniyey bəpeştə, bə vahidə Xıdo səmt dimış qəte və çəyku əhf və baxşeşış tələb karde.

فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاء وَهُوَ سَقِيمٌ (145) 

Çən, əvımon noxəş bıə holədə bə qıləy hışkə zəmini(səmt) ğandemone.

وَأَنبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ (146) 

Və  boəy  ku(borani) kul perosnemone.

وَأَرْسَلْنَاهُ إِلَى مِئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ (147) 

Və əvımon bə sa həzo ya tikəy veyə nəfəri(ğovmi) tərəf vığandemone.

فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ (148) 

Çən, imon vardeşone və de tobə qıləy mıddəti bə kami rəsin və quzəron kardeşone.

In ayəon ki, Yunis(ə)-i çı dıjdə moy ləvədə bıə sərquzəşti oxoy bəyon kardedə, oxoyədə hamyedə: de Xıdo fərmoni həmonə balina bə dıyo japə və sahili kəno ome və Yunis(ə)-ış ıştə qəviku bekardeşe. Yunis(ə) ki, təbiiyə formədə vey zəyif iyən norohət be, həni bo lıve və hərkət kardey zuş nıbe və həmonə vırədə dıroz be. Xıdovəndi qıləy dıjdə kuş həmonə vırədə perosneşe və çə həmonə dıjdə ku livon çə həzrəti sapeş puşne ta əv çı həşi qamə şuonku əmonədə bımando və həm çəy bədəmi puston məlhəmko.

De İlahi ın tədbiri Yunis(ə) xilos be. əv tədricən ıştə səlomətətiş bə dast varde və nəhoyətən tam şikilədə çok be və bəştə ğovmi səmt oqarde. ə həzrət bə şəhr varid beyədə, de veyə təəccıbi mışohidəş karde ki, çəy həmonə mışrik iyən bıtpərəstə ğovm qırd oqardən mumin bıən və əzob həm nozil bıəni. bəlkəm, Xıdovəndi bəvonış mehlət doə tainki, əvon de tosə ıştə umri oxo təbiiyi formədə jimon kardeşone və çəyku bəhrəşon barde.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-Yunis(ə)-i ğovm bə tobə kardey iyən imon vardey xoto, bə ilahi lutf iyən rəhməti şomil bin.Yunis(ə) həm de Xıdovəndi təsbih iyən dıvo kardey, bəçəy ilahi lutfi iyən imdodi ğəbul kardey boyis be.

2-hiçvaxti çı bədə ko soybon tobə iyən oqardemoniku məyus məbəmon və çəvonku rık məkəmon. vey mumkine ki, əvon iləzədə oğo və əvəz bıbon.

3-dəvardə xəto iyən qınonku tobə kardey, çı vəomədə bə kam rəsey iyən bəhrə bardey zəminə hozzı kardedə. Yunis(ə)-i ğovmi tobəş karde, liza Xıdovəndi ıştə ğəhr iyən ğəzəbış oqordıne və əvonış bə kam və ləzzətiş rosne.