836-ə hissə-Sadi surə-5-11 şərifə ayəon

836-ə hissə

أَجَعَلَ الْآلِهَةَ إِلَهاً وَاحِداً إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ (5) 

(Şırki yolon voteşone): ayə əv(çandə qılə) xıdoon əvəzi qıləy vahidə Xıdoş ğərol doə? Bərosti ım qıləy vey əcibə çiye?

وَانطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَاصْبِرُوا عَلَى آلِهَتِكُمْ إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ يُرَادُ (6) 

(kufri yolon)bə ro dəqınin və voteşone: bışənən iyən ıştə xıdoon pərəstışədə mehkəm(sabit) bımandənən. ım qıləy çiye ki,(şıməku) tələb bıə.

مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلَّا اخْتِلَاقٌ (7) 

Əmə jıqo qıləy çi oxonə ayinədə məsəmon ni. ın fəğət qıləy pesoxtə bıə ayine.

Vəynə bərnomədə votemone ki, Məkkə mışrikon yolon bo islomi pəyğombər(s)-i sıxanon məsey iyən ğəbul kardey hozzı nıbin və çı milləti bə peyğombəri(s) səmt meyl pəydu kardey vəy qəteyro, bə ə həzrəti coduqər iyən duyəvoj votedəbin.

In ayəon hamyedə: əvon bə məxloği voteşone:şımə anədə xıdoon heste və bo har qıləy ko xoto, bəçəvon qıləyni dığğət kardedon. əmmo, ın pəyğombəri dılış heste şımə ın xıdoon şıməku bıstəno və fəğət iqlə Xıdo çəvon əvəzi bınoy ki, nə əy vindey bedə və əy de çəşon vindey bedəni və nəinki, əy ləms kardey iyən bəy dast jıey bedəni.

Ehanə şımə piyedəyone bəştə murad iyən məğsədi bırəsənən, bəpe şımə ıştə bıtpərəstəti ayinədə ğoym iyən sabitğədəm bımandiyon və çı bıtonku dast peməqətən və həmçinin bə ın merdi(pəyğombəri) əcib-ğəribə sıxanon quş mədənən. zira, çəy sıxanon tojən və jıqo qıləy sıxan əmə hiç məsəni.çəmə dədə-bobon ım roşon bəmə omutə və əmə çəmə əbo-əjdodi bəmə omutə ayin və royədə jıqo qıləy çimon mışohidə kardəmon ni.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-peyğombəron həmməysə muhimmə vəzifə, du iyən pesoxtə bıə xıdoon inkor iyən vahidə Xıdo isbot kardey bıə. qıləy ko ki,mışrik iyən munkiron əy qıləy əcib-ğəribə ko zınedəbin.

2-əksər millət dılışon heste deştə dədə-bobon şıə roy və adəton jimonkon. ıştə jimonədə boəvon ıştə dəvardə adətonku dast kəşe iyən  qıləy tojə roy və ayini ğəbul kardey,vey saxt və bovə kardənin ni.

3-kufri sərdoron  hejo həxı barədə şubhə iyən fitnəonışon icod kardə. əvon de mənfi iyən ro dəqıjnə təbliğaton vositə milləti bə həxı səmt meyl pəydu iyən hərəkət kardey koyku oqəteydən.əvon inhirof iyən zəloləti royədə mandey tərvic kardedən.

أَأُنزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِن بَيْنِنَا بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِّن ذِكْرِي بَلْ لَمَّا يَذُوقُوا عَذَابِ (8) 

Aya çəmə həmmə miyono Ğıron(fəğət) bəy nozil be?(ım sıxanon qıləy bəhonəy) bəlkəm, əvon çımı Ğıroni həxədə şəkkədən. bəle, əvon çımı əzobışon hələ çaştəşon ni.

Məkkə mışrikon bo peyğombər(s)-I həxətiyədə şəkk və tərdidi icod  kardero vardə bəhonəonku qıləyni ım be ki, votedəbin: de qırd Ğureyşi yolon vucudi, çokonə bedə ki, qıləy yətimə şəxs ki, nə sərvətış heste və nə qıləy məğam, ilahi vəhy bəy nozil bedə. ehanə həm ğərol be ki, Xıdovənde-Aləm mələkon bo qıləy şəxsi bıvğando, bəpe çı Ğureyşi miyono məşhur, ziyodə pul iyən mol-devləti soyb  iyən nufuzinə şəxs bıə ikəsış vıjniyəbe.

Ruşine ki, ın sıxan çı dınyopərəston məntığe ki, həmmə çiyon deştə maddi meyaron mığoyisə kardedən və qımon kardedən ki, hakəsi veyə sərvət iyən ğudrətış bıbu, bo camiyə hidoyət iyən bəy hakimiyyət kardero veyə ləyoğətış heste.

Qıləy holədə ki, ruşine ilahi hidoyət qıləy mənəvi koye və çəy şərt həm bə qıləy pokə ruf iyən solimə fıtrəti soyb bıeye. liza, Xıdovənde-Xalığ ıştən zıneydə ki, kon şəxsədə ım şərayiton mevcude və kardey bəzıne ım risolət iyən missiya bəştə ehdə peqəto və əy bə vırə bırosno.

Ayə oxoyədə hamyedə: əvon ki, bəştə inodkorəti ya həsodəti xoto, bo həxı ğəbul kardey hozzı nin,ilahi dardnokə əzobi bəçaşteyn və ıştə koy oxo və nəticə mışohidə bəkardeyn.

Çın ayəku omutedəmon:

1-həxı inkor kardey iyən əy ğəbul nıkardey rəğ-rişə, bəxıləti iyən ıştəni bəpe qəteye. qahi vaxti qıləy fərd bəştə xudbinəti iyən eqositəti xoto qımon kardedə ki, cokəsonku bıə çiyon çəy həxe və əv bəy rəseyro çı cokəsnə ərcəh və bəpeye.

2-şəkk iyən tərdid qıləy təbiiyi iyən normal koye. həlbəttə, şəkki zəmonədə inson bəpe təhğiğ iyən tədğiğko ta həyğət boəy ruşin bıbu və şəkko-tərdid bərətəf bıbu. ha holədə bə qıləy çi şəkk kardey, əy nəfy iyən təkzib kardey mənoədə ni.

أَمْ عِندَهُمْ خَزَائِنُ رَحْمَةِ رَبِّكَ الْعَزِيزِ الْوَهَّابِ (9) 

Bəqəm məğlub nıbə iyən əbaxşə pərvərdıqori rəhməti xəzinə çəvon paluye?(ta vəhyi bəçəvon piyə fərdi nozilko?). 

أَمْ لَهُم مُّلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَلْيَرْتَقُوا فِي الْأَسْبَابِ (10) 

Ya çı osmonon və zəmin iyən çəvon miyono bıə çiyon hukumət bəvon məxsuse? çən,(ehanə jıqobu) de har mumkin bıə imkoni(bə osmoni səmt) bəpe beşon(vəhyi bəçəmə piyəkəson nozili vəy bıqəton).

جُندٌ مَّا هُنَالِكَ مَهْزُومٌ مِّنَ الْأَحْزَابِ (11) 

Imon çı dastəonku qıləy hırd iyən məğlubə ləşkərin.

In ayəon vəynə ayəon dəvomədə bə islomi pəyğombəri(s)-i nozil bıə vəhyi inkor kardə kəson xitob kardedə və  hamyedə: bəqəm Xıdovəndi pəyğombəron təyin kardey koy bəçəvon ehdə noey bıə ki, hakəs bəçəvon meyli əsos bıbu,bəy çı nıbuvvəti hukm bıdoon və hakəs ki, çəvon dılon piyedəşni, çəyku nıbuvvəti hukmi bıstənon.

Kali insonon çanədə bunim xudxah iyən hışkəqin ki, jıqo qımon kardedən əvon həmmə çiyon zıneydən və qırd çiyon mıəyyən kardey zıneydən. əvon bə qıləy vırə rəsən ki, bo Xıdo həm vəzifə təyin kardedən vəhətto bəştə ın icozə doydən ki, ilahi hukm iyən əmron həxədə qıləy nəzə bıvoton ki, kom qıləyni səhih və dırıste və kom qıləyni nodırıst.

Ayəon dəvomədə bə peyğombər(s) iyən mısılmınon xitob kardedə və hamyedə: bə çın mışrikon bemənoə sıxanon xoto, şımə sıst iyən zəyif məbənən. zira, ımon çı mıxtəlifə dastə iyən qrupon miyono qıləy qədə dastən ki, çı həxı mığobilədə mandən və əvon de tobə ısət mıvəffəğ bıənin çı pəyğombəron həxə sıxanon nido okışton, hamuşkon.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-de pəyğombəron vositə milləti hidoyəti ko, ilahi hevujə rəhməti cilvəonkuye.

2-bo insoni şəryət iyən ğanun noey nizom, fəğət çə Xıdo dastədəy ki, əv hestemoni aləmi xalığ iyən çı qırd aləmon koon tədbiri vindedə.

3-həxı mığobilədə mandə hizb iyən dastəon, oxoyədə bə məğlubiyyət iyən məhfi məhkumin. harçənd, zohirədə çəvon ğudrət iyən zumandətişon həm bıbu.