837-ə hissə-Sadi surə-12-19 şərifə ayəon

837-ə hissə

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَفِرْعَوْنُ ذُو الْأَوْتَادِ (12) 

Çımi bənav(həm) Nuh və Adi ğovm iyən ğudrəti soyb bıə Firon ənbiya(peyğombəron) təkzib kardeşone.

وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الأَيْكَةِ أُوْلَئِكَ الْأَحْزَابُ (13) 

Və(həmçinin) Səmud və Luti ğovm iyən Əykə ğovm(Şueybi ğovm) əvon(həm mıxolifə) ğovm bin.

إِن كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ (14) 

Çəvonku har qıləyni peyğombəron inkor kardeşone. çən, ilahi əzob(çəvon barədə) bə jimon dəvordıney be.

Vəynə proqramədə işorə be ki, Məkkə yolon hozzı nıbin bə islomi pəyğombər(s)-i nozil bıə vəhyi ğəbulkon və bo ın ko xoto ıştəni ləyoğətin zıneydəbin. ın ayəon bə islomi peyğombəri(s) xitob kardə holədə hamyedə: ”ımon iminə dastə nin ki, ıştı dəvəti mığobilədə mandedən. bəlkəm, qırd navnə pəyğombəron de jıqo muşkilaton dim bə dim omən. çıro ki, sərvət iyən ğudrəti soybon qımon kardedən ki, əvon bo vəhyi ğəbul kardero veyə ləyoğətışon heste. liza, hozzı bedə nıbin ğəbulkən ki, bənə umum məxloğonku qıləyni bıə və jəqo qıləy sərvət iyən ğudrətış nıbə şəxsi vəhy nozil bedə.

Əmmo, əvon çın nuktəku ğafil bin ki, hakəs ki, Xıdo-Rəsuli(s) bıvindo, çəy sıxanon bıməso və çəy həxədə bıey dərəso və bəştə inodkorəti və ya pəxıləti xoto bo həxı ğəbul kardey hozzı nıbu, Xıdovənde-Aləm həmonə bın dınyoədə həm çəy cəzo bədoe.

Çoko ki, Nuh(ə)-i ğovm ovədə ğərğ bin və Adi ğovm həm de tındə vo-vavazi vositə məhf bin. fironıjon həm Nili dıyo ləpon miyono ğərğ bin. kali dəvardə ğovmon həm bəçəvon tale dıço bin. Səmudi ğovm həzrəte Saleh(ə)-ışon təkzib karde və Lut(ə)-i ğovmi bəştəfəsod iyən fısğo-fucuri isrorışon karde və Şueyb(ə)-i ğovm  həm qıləy xoşə abo-həvoş bıə sərzəminədə jimon kardedəbin, çə həzrəti pand iyən nəsyəton mığobilədə mandin. əmmo, oxoyədə qırd ım ğovmon bə ilahi saxtə əzobi giriftor bin və bə həlokət rəsin.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-dəvardə etnoson torıx iyən ağıbəti mutoliyə kardey, Kərimə-Ğıroni dığğət iyən təsdığ kardə vıronkuye ta bə insonon təzəkkur iyən ibrəti boyis bıbu.

2-həmmə insonon ısət çı bənə fironi zumandə hakimi bıbu ya qıləy zəyifə inson bıbu, ilahi ğəhro-ğəzəbi mığobilədə ociz və zəyifin.

3-bə həxı ələyh beşə iyən deəy mıborizə bardə inodkorə fərdon oxo zıllət iyən həlokəte.

وَمَا يَنظُرُ هَؤُلَاء إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً مَّا لَهَا مِن فَوَاقٍ (15) 

In kofiron ğərəz qıləy(osmoniyə) zikməvulə intizori kəşedənin ki, hiç(qıləy mehlət) oqardemon bəvədə ni.

وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّل لَّنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ (16)

Və əvon(de istehzo) votedən: Xıdolim ha! hisobi(ğıyoməti) ruji(rəsey) bənav vey rə(əzobiku) çəmə səhmi bəmə bıdə.

Vəynə ayəon dəvomədə ın ayəon hamyedə: Məkkə mışrik iyən kofiron yoləşəxəti jıqo be ki, quya əvon qıləy osmoniyə zikməvulə çəş kardedəbin ki, ğəflətən bəvon nozil bəbe və əvoni məhf bəkarde. zira, əvon çı dəvardə ğovmon taleku xəbədo bin və demiyən ijən ıştə inod iyən deşmınətiku dast kəşedə nıbin.

Çəvon çı islomi peyğombər(s)-i mığobilədə bıə rəftor, bənə navkonə pəyğombəron zəmonədə jiyə və dəvardə devronədə bıə kofiron rəftori be. çən, əvon həm bəpe bənə ə ğovmon qıləy ağıbəti çəşkon və çəy intizorədə bımandon. qıləy cəzo ki, havaxti boy bırəso, həni boçəvon oqardero hiç qıləy ro əhaştıni və həmmə çiyon çı miyoniku bəbarde.

Ayəon dəvomədə hamyedə: mışrikon dınyoədə ilahi əzob nozil bıey iyən ğıyoməti ruji ilahi ədolətinə məhkəmə inkor kardedən və liza de məsxərəamiz iyən istehzo kardə holəti voteşone: bəştə Xıdo bıvotənən ki, çanədə rə bəçəmə həx-hisobi bırəso və əməni bəçəmə əməlon cəzo bırosno. çıro əmə səbrkəmon ta bımardəmon və ijən sənibəton bəyji bıbəmon. əmə dılımon heste hejo bın dınyoədə ıştə kardə əməlon cəzo bıvindəmon.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-ikəs ki, çı dəvardə ğovmon tale və koy oxo zıneydə və eyni holədə Xıdo iyən çəy rəsuli mığobilədə mandedə, jıqo bızın  hejo əzobi nozil bıey çəş kardedə və deştə ıştən lınqi bə həlokəti səmt ğədəm şoydə.

2-kofir iyən munkiron inodkorəti iyən məğrurəti boyis bedə ki,bə imoni əhli dini bovəon məsxərə bıbu və əvon dəlil iyən məntığiku oko doey əvəzi, bəvon istehzokon.

3-tobə iyən oqarde çı əzobi nozil bıey bənav imkonış heste. əmmo, de əzobi omey həni tobə ğəbul bıənin ni.

‏ اصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُودَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ (17) 

(Ha pəyğombər ha!)Bəçəvon votə sıxanon səbrkə və ğudrəti soyb bıə çəmə bandə Davudi bə yod dənə. əv vey tobə(istiğfor)əkə be.

إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِشْرَاقِ (18) 

Əmə bandon təsxir(ram) kardemone ki, bəşəv-bəruj deəy(bəico) təsbih votedəbin.

وَالطَّيْرَ مَحْشُورَةً كُلٌّ لَّهُ أَوَّابٌ (19) 

Və pərəndəon həm cəm kardemone(deəy bə ico bo Xıdo təsbih bıvoton). əvon həmmə(Xıdo zikrədə) bəçəy səmt oqardedəbin.

Vəynə ayəon dəvomədə ki, çı peyğombər(s)-i mıxolifon məsxərə və yavə sıxanonku bəhs kardedəbe, ın ayəon hamyedə: hətto həzrəte Davud(ə) ki, qıləy dıjd iyən zumandə hukuməti soyb be, çı məxloği tə`nə və teğinə sıxanonku əmonədə nıbe. liza, sıftədə hamyedə: ha Xıdo Rəsul ha! və ha imoni əhl ha! şımə ıştə deşmınon istehzo iyən məsxərə mığobilədə səbrkənən və bızınən ki, oxoyədə şımə səbarz bəbiyon.

Həmçinin həzrəte Davud(ə) hejo dıvo, mınocot iyən deştə pərvərdıqori razo-niyozi ko məşğul be. çəy qıləy hevuj iyən zumandə hukumətış heste. de tobə əvrə ki, Xıdovənde-Aləmi boəy beconə bandon iyən osmoni pərəndəonış ram kardəşbe ki, ilahi təsbihi zəmonədə deəy bə ico be və əvon ivrədə Xıdovəndi zikr kardedəbin.

Bə Kərimə-Ğıroni ayəon əsos, hestemoni aləmi qırd mevcudaton de Xıdovəndi təsbihi ko məşğulin. həlbəttə, ın təsbih boəmə məlum ni və əmə ımi dərk kardey zıneydənimon. çın surə ayəonku sərəse bedə ki, Davud(ə) de Xıdo təsbihi məşğul bıə zəmonədə co məxloğat həm bəçəy sədo vanq doydəbin iyən de ə həzrəti bə ico de Xıdo təsbihi məşğul bedəbin ki, həzrəte Davud(ə) əvoni dərk kardedəbe.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-bə həxı ələyh mıborizə bardə deşmınon iyən çəvon himoyədoron istehzo iyən təbliğaton saxt iyən şiddətine və hejo dəvom pəydu kardedə.

2-muminon bəpe bə deşmınon məsxərə iyən teğinə sıxanon xoto, ıştəku sıstəti iyən zəyfəti nışon nıdo. bəlkəm, bəpe çəvon de tə`nə  pur bıə sıxan iyən məsxərəon mığobilədə səbrko iyən bəpe qıləy hevujə dılışon bıbu və əvon bəpe ıştə əğedə iyən prinsiponədə ğoym iyən mehkəm bımandon.

3-hukuməti ğudrət, bə insoni vəsvəsə kardedə və boəy vey təhlukənine. illa əkəson ki, dayima ilahi dərqoyədə  de tobə iyən təzərru` məşğul bıə iyən ıştəni Xıdo bandə zınəkəson istisnan.

4-kofiron harçənd inodkorəti kardedən və Xıdovəndi mığobilədə təzim kardedənin, əmmo bəpe bızınəmon ki, hestemoni aləmi qırd məxloğat min cumlə heyvonon iyən cismon həm de Xıdo zikr iyən təsbihi məşğulin.

5-ehanə inson Xıdo həyğiyə bandə bıbu, qırd hestemoni aləm de əy bəico bəbe və bəy sədo bədoe.