842-ə hissə-Sadi surə-39-43 şərifə ayəon

842-ə hissə

هَذَا عَطَاؤُنَا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ (39) 

(Və bə Suleymoni votemone:)Im çəmə behisobə baxşeşe, bə hakəsi ki, dılı heste bıbaxş ya imsokkə(mədə).

وَإِنَّ لَهُ عِندَنَا لَزُلْفَى وَحُسْنَ مَآبٍ (40) 

Və beşək, boəy çəmə palu qıləy loyığinə məğam və qıləy çokə ağıbət heste.

Dəvardə çandə proqramədə çı həzrəte Suleymon(ə)-i həxədə sıxan votemone. ın ayəon bə həzrəte Suleymon(ə)-i sərquzəşti oxo bəyon kardedə və hamyedə: Xıdovənde-Aləm bə həzrəte Suleymon(ə)-i ziyodə sərvət iyən mılkış əto karde və çəyku tələbış karde ta çanədə zuş vışkiyedə, həmonə sərvətonku bə ehtiyocinə fərdon bıbaxşo və çəvon muşkilaton həlko. həlbəttə, çun həzrəte Suleymon(ə) ilahi peyğombər be, bə ədoləti əsos rəftor kardedəbe və ilahi əto kardə neməton baxş kardeyədə həm, bə hakəsi çəy ehtiyoci mığdorədə baxş kardeydəbe, nəinki, mısovi iyən yeksan formadə ki, ım de ədoləti i omeydəni.

Ayəon dəvomədə bə həzrəte Suleymon(ə)-i çokə ağıbəti işorə kardedə və hamyedə: deməkə ki, çı həzrəte Suleymon(ə)-i ixtiyorədə veyə sərvət və ğudrət hestebe, əmmo ə həzrət hiçvaxti Xıdovəndi bandəti dayirəku xaric nıbe və ıştə hakimiyyəti zəmonədə bə hiçkəsi zılmo-sıtəmış rəvoş nızıne. liza, Xıdovəndi nəzd və palu qıləy barzə məğamış hestebe və oxoyədə həm çın dınyoku de xey və çokə ağıbəti şe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ilahi hikmətədə hakim ıştə ixtiyorədə bıə çiyon Xıdovəndi tərəfiku bəy əto bıə çi zıneydə və ımoni bə milləti xıdmət kardey koyədə oko doydə.

2-ğudrət iyən sərvəti soyb bıey, de Xıdo bandəti iyən ibodəti miyono hiç qıləy ziddiyyət mevcud ni. ilahi hukumətədə maddi inkişof iyən pebemon və təbiiyi imkonatonku bəhrə bardey, de rufi iyən mənəvi kəmolaton kəsb kardey hiç qıləy ziddiyyət təşkil doydəni.

وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ (41)‏

Və bəyod dənə çəmə bandə Əyyubi. bə zəmon ki, ıştə pərvərdıqorış vanqış je ki, şəytoni mınış bə əzob-əziyyətış eğandə.

ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هَذَا مُغْتَسَلٌ بَارِدٌ وَشَرَابٌ (42)

(Bəy votemone:)Iştə po(lınqi) bə zəmini bıjən(ta ıştı po bıniku honi cari bıbu). ın sardə ovi çeşməon bo şıştey iyən peşomeye.

وَوَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِكْرَى لِأُوْلِي الْأَلْبَابِ (43) 

Və əmə bəştə rəhməti əsos çəy xıyzonımon(ki, bəçəy dırozə noxəşəti xoto çəyku co bıəbe) bəy baxşemone və oqordınemone və bənə əvon bəvon əlovə kardemone. (çəy nezə odəmon ziyod kardemone)ta bo ağl soybon qıləy pand bıbu.

İlahi peyğombəron miyono çı ğudrət iyən sərvəti simvol bıə həzrəte Suleymon(ə)-i sərquzəşti bəpeştə, ın ayəon bə həzrəte Əyyub(ə)-i macəra kardedə ki, çı muşkiloton mığobilədə səbr iyən sabitğədəməti ulqu be.

Bə ın ayəon əsos islomi peyğombər(s) məmur be ki, çı həzrəte Əyyub(ə)-i jimoni macəra bo milləti hikoyəko ta əvoni çı şəxsi iyən iştimayi saxtiyon və muşkilaton mığobilədə bə səbr kardey iyən istiğomət nışon doey dəvətko.

Çokoki, təfsir iyən rəvoyətə kitobonədə omə ki, Xıdovənde-Aləmi bə həzrəte Əyyub(ə)-i ziyodə nemətış əto kardəbe və ə həzrət həm bə Xıdovəndi veyə şukr kardedəbe. əmmo, Xıdovəndi əvış de saxtə çiyon imtovonış karde ta sabit bıko ki, Əyyub har holədə qıləy şıkkardə bandə be.ısət çı rifohi holədə bıbu və ya saxti və əziyyətədə. liza, tədricən çı Əyyub(ə)-i mol-əmvol, kaştemoni sahəon və pəson çı miyoniku şe və ə həzrət ıştən həm bə qıləy saxtə noxəşəti dıço be. joqo ki, hətto çəy fərzəndon həm bə noxəşəti mıbtəlo bıey tarsiku, çəyku bə diyəro mandin və fəğət çəy bəfodorə jimoni həmro çəy palu mande və bə həzrəti xıdmət kardedəbe.

Jıqo qıləy şərayitədə şəyton çı məxloği miyono şayiəş pevolo karde ki, Əyyub(ə) bə Xıdo əmron nıpemandey xoto, bə jıqo yavə dardon iyən noxəşəti giriftor bıə və ehanə əv çokə bandə bıəbe, jıqo bə yavə muşkilaton dıço nıəbi ki, hətto çəy fərzəndon həm əvışon tərk kardə. şərayit jıqo be ki, Əyyub(ə)-i xıyzonədə və teğinə sıxanon ki, bə milləti miyono bıə şəytoniyə vəsvəsəon xoto pevolo bıəbe, əvışon vey tanqə şərayitədə ğərolışon doəbe və bəçəy əzob-əziyyəti boyis bıəbin.

Əmmo, həzrəte Əyyub(ə) de qırd ım mısibəton iyən dardon ijən bə Xıdovəndi kufrış nıkarde və hejo bə pərvərdıqore-aləmi şık kardedəbe. qıləy ruj Xıdovəndış vanq je və çı milləti miyono pevolo bıə vəsvəson iyən bəy nisbətədə bıə suyi-zənniku şikoyətış kare, əmmo ijən mıstəğim və sərostə holədə Xıdovəndiku hiççiş tələb nıkarde.

Xıdovənde-Aləm bo Əyyub(ə)-i çı məxloği tel və teğinə sıxanonku peroxneyro, mecuzəvi surətədə bəy şifoş doe ta həmməkəs bızıno ki, Xıdovəndi Əyyub(ə)-ış hejo bəştə lutfi şomilış kardə və bəy ğəzəbış kardəni. Xıdovəndi bə həzrəte Əyyub(ə)-i əmrış karde ki, hejo ıştə nıştə vırədə ıştə po bıni ekkuy və bıjəno bə zəmini ta de ilahi ğudrəti çəyo qıləy zulol iyən pokə çeşmə bıqılo və cari bıbu.

Həlbəttə, bo Əyyub(ə)-i ovi çeşmə cari bıey məsələ bənə həzrəte İberym(ə)-i fərzənd İsmoyl(ə)-i dastoniye. çoko ki, həzrəte İbreym(ə)-i jimoni həmro Hacər boştə fərzəndi ov pəydu kardey koyku noumu və məyus be, Məkkədə, Xıdo Kə kəno həzrəte İsmoyl(ə)ki, bəştə təşnəti xoto, ıştə dast-lınqi bə zəmini ekkuyedəbe, qıləy pokə çeşmə çəy po bıniku bə cuş ome və cari be. çə həmonə çeşmə nom Zəmzəme və de tosə ımrujnə ruji həm cariye.

Əyyub(ə)-i dastoni dəvomədə hamyedə: həmonə ovi çeşmə cari bıey bəpeştə, Xıdovəndi Əyyub(ə)-iku piyeşe ki, de həmonə ovi dənışto və çəyku peşomo ta çəy noxəşəti çı miyoniku bışo. de Əyyub(ə)-i çın ilahi imtovononku səbarz beşey, ə həzrət ıştə cismi solimətiş komilə surətədə bə dastış varde. Xıdovəndi ijən ıştə nemətonış bə həzrəti oqordınışe və çəy fərzəndon ijən bəçəy kə oqardin və çəvon jimon ijən rovnəğış pəydu karde. çımonsə əlovə, Xıdovəndi bə həzrəte Əyyub(ə)-i co fərzəndonış həm əto karde ta ıştə lutf iyən rəhməti bəy komilko.

Ruşine ki, həzrəte Əyyub(ə)-i de etat-petati pur bıə sərquzəşt, bo ağıl soybon qıləy pand və ibrəti dərse ta əvon deştə be-nıbey məğrurəti nıkon. zira, mumkine əvon həmmə i ləzə və anədə çı miyoniku bışon. ın daston həmçinin, bəmə təlim doydə və omutedə ki, saxti iyən kaxtiyədə və noxəşətiyon zəmonədə həm hiç vaxti Xıdovəndi lutf iyən rəhmətiku məyus məbəmon. zira, muşkilot iyən saxtiyon bərtərəf kardey, bo Xıdovəndi səhl iyən hostone.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-de dəvardə torıxi məxsusən de ilahi peyğombəron torıxi oşnoəti, təsirin iyən ibrətamuze. çıro ki, de cokəson problemon oşnoəti, insonədə çı səbr iyən oroməti ruhiyyə zumand kardedə.

2-renc, əzob iyən mısibəton, həm mumkine çı insoni ruşd iyən ozavziye zəminə hozzıko və həmən bo şəytoni vəsvəson qıləy meydon bıbu. şəyton səy kardedə de saxti iyən kaxtiyon vositə insoni çı mıstəğimə royku bə inhirofi səmt bıkəşo.

3-dıvo, ilahi ovliyaon sirə və hestemoni aləmi ofəyə Xıdo mığobilədə çı ubudiyyət və bandəti cilvəy. çən, bo muşkilot iyən problemon həlliro dıvokəmon.

4-fərzəndon ziyod bıey və xıyzoni hevujəti ilahi nemətonkuye.