870-ə hissə-Ğafiri surə-10-12 şərifə ayəon

870-ə hissə

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِن مَّقْتِكُمْ أَنفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمَانِ فَتَكْفُرُونَ (10) 

Kofiron vanq jıey bəbe ki, (bəşmə nisbətədə)Xıdo ğəzəb və deşmınəti şımə bəştə nisbətədə(bıə) ğəzəb və deşmınətisə vey dıjde. zira, şımə bə imoni(səmt) dəvət biyon, əmmo kufr kardedəbiyon.

Vəynə proqramədə bə pok iyən muminə insonon nisbətədə bıə ilahi hevujə rəhməti işorə kardemone.ın ayəon bə həxı mığobilədə mandə, həxı dərəsə iyən imon nıvardə inodkor iyən ləcucə fərdon nisbətədə bıə hevujə ğəzəb iyən xışmiku bəhs kardedə.

Kofiron çoko ki, ğıyoməti ruji ıştə koy nəticəşon mışohide karde, vey norohət və peşmon bəbeyn və ıştə norhətçəti şiddətiku bəştə dıvəlunə bəbeyn. əvon həm ıştəni mızəmmət bəkardeyn ki, çıro jıqo qıləy roşon qəte və həmən əvoni bə botılə roy şkırney xoto, bəştə rəhbər iyən duston nəhlət iyən nifin bəkardeyn.

Ğıyoməti ruji beimonə fərdon bəştə nisbətədə qıləy şiddətinə ədovət və deşmınəti pəydu bəkardeyn. əmmo, cəhəndımi məmuron bəvon bəvoteyn: Xıdo bəşmə inodkorə kofiron nisbətədə bıə xışm iyən ğəzəb, şımə vijdoni əzob iyən şımə bəştə nisbətədə bıə nəhlət iyən nifinisə veye. boçi ki, şımə Xıdovəndi tərəfiku vığandə bıə de peyğombəron vositə bə rostə roy səmt dəvət biyon, əmmo şımə zıne-zıne iyən ğəsdo, tohidi munadi iyən nido jıə kəsonon inkor karde və əvonon ğəbul nıkarde. şımə hətto bə ın ilahi hidoyəti ço və ro nışon doə kəson ələyh beşiyon, kufri royon qəte və əvonon bə həşə je. həyğətədə, şımə Xıdovəndi bo şımə hidoyəti xoto vığandə kəsonın təkzib karde, bəvon məsxərə iyən təhğıron karde.

Çın ayəku omutedmon:

1-kufr, bə həxı zidd beşey iyən çı ilahi peyğombəron mığobilədə mandey, ilahi yolə ğəzəb iyən xışmi dumo ıştə vardedə.

2-ilahi cəzo, de bandəon huccəti təmom kardey iyən əvoni bə hidoyəti səmt dəvət kardey bədiqəy.

قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَى خُرُوجٍ مِّن سَبِيلٍ(11) 

Kofiron voteşone: Xıdolim ha!əməro dıkərə kışte və dı kərə(həm) bəyji karde. ısət(əmə) bəştə qınoon etırof kardemone. çən, aya(çı cəhəndimiku) bə bi beşeyro qıləy ro heste?

Kofiron dayima bə həşə jıey iyən təkzib kardə həyğətonku qıləyni, maqi bədiqə bıə dınyo iyən axırəti ruji məsələy. əvon jıqo hisob kardedən ki, insoni ko de mardey bə oxo rəseydə və həni çəyku hiççi əmandıni.

Əmmo,əvon de ğıyoməti ruji hol-əhvol iyən vəzyəti mışohidə kardey, ğəfləti pardə çəvon çəşonku bə kəno bəbe və həyğəton çəş çı qırd fərdon miyono oj bəbe. kofiron iğror kardedən ki, bedəlil çı peyğombəron xəbəşon bıə ın oşkoə həyğətonışon inkor kardə və ğəbulışon kardəni. liza, əvon ıştə səhfon etırof kardə holədə votedən:Xıdolim ha! nəyinki, ikərə, bəlkəm dı kərə əmənı kışte iyən dı dəfə həm bəyji karde. qıləyni çəmə umri oxoyədə ki, əmə cismoni jimoniku mardimon və Xıdovənd bəmə bərzəxi jimonış baxş karde və coqləyni həm çı dınyo umri oxoyədə ki, bərzəxi jimoniku mardimon və Xıdovəndi ijən sənibəton ğıyoməti ruji əməş bəyji karde.

De ın tərtibi çı ayə məzmuniku ruşin iyən məlum bedə ki, dı kərə mardeyku məğsəd, jimoni oxoyədə mardey iyən bərzəxi aləmi oxoyədə bıə maqe və dı kərə ehya və bəyji bıeyku məğsəd, bərzəxi aləmədə bəyji bıey iyən ğıyoməti ruji bəyji bıeye.

Ha holədə kofiron de ın həyğəti iğror kardey, Xıdovəndiku tələb kardedən ki, çəvon dəvardə xəto iyən qınonku dəvardo və əvoni sənibəton bə dınyo oqordıno ta əvon ıştə dəvardə bədə əməlon əvəzi, de çokə əməlon vositə beşon ya hiç nıbu çı cəhəndımi otəşiku nicot pəydukon və perəxon. qıləy holədə ki, çəvon ım etırofon iyən peşmonətiyon bəvon hiç qıləy foydəş nibəbe və bəçəvon bə dınyo oqardey iyən cəhəndımi otəşiku xaric bıey boyis nibəbe. 

Çın ayəku omutedəmon:

1-ğıyoməti ruji mucrim iyən qınookoron oruzu bəkardeyn ki, bə dınyo oqardon. çən, çanədə ki, dınyoədəmon, deştə kardə yavə koonku tobə kardey iyən dəvardə koon isloh kardey, qıləy kokəmon ki, həni ijən bə dınyo oqardemoni oruzu məkəmon.

2-əvon ki, maqi bədiqə bıə jimoni inkor kardedən, dı kərə maqi bədiqə bıə həyoti təcrubə bəkardeyn. qıləyni bərzəxi aləmi bədiqə bıə bəyji bıey və coqləyni həm ğıyomət bərpo bıey bədiqə bıə jimon və həyot. 

ذَلِكُم بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَإِن يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ (12) 

Im(cəzo) boçəy xotoye ki, havaxti Xıdovənd de vohidəti vanq jıey be, kufrışon karde və har zəmon boəy qıləy şərik vardey be, imon vardedəbin. çən, (ımruj)hukm bə barz, yolə Xıdo məxsuse.

In ayə çı kufri rəğ-rişə inev şırk zıneydə. joqo ki, kalifərdon hozzı nin çı inson iyən dınyo koon təhlilədə fəğət və fəğət Xıdo bıvindon. bəlkəm, votedən: Xıdo çəmə Xalığe, əmmo xılğəti bəpeştə əməş bəçəmə ıştən holi vadoəşe. çən, çəy ıştən iyən dınyo xılğəti koon tədbirədə ğərəz Xıdo bə cokəson soyəx şeydən.

Bə Kərimə-Ğıroni təbiri əsos, coqlə ayəonədə əvon Xıdo xalığiyyəti inkor kardedənin. əmmo, çəy hestemoni aləmədə bıə rububiyyət və perosney ko təkzib kardedən. qahi zəmon əvon ıştəni çı Xıdo vırədə noydən və boştə iyən bo cokəson ğanun bekardedən və qıləy vəzifə təyin kardedən. qahi vaxti həm bəştə cəholət iyən nodonəti xoto, bə xorafati dıço bıən və bo qıləy əşyo iyən təzahuron de məxsusə imtiyozon qıləy ğudrət ğayilin. jıqo bızın ki, həmonə əşyo iyən təzahuron çəvon tale və sərnıvıştədə qıləy təyinəkə rolışon heste. bənə bıtpərəston iyən astovəpərəston.

Həlbəttə, ruşine ki, dınyoədə jıqo fərdon jıqo fik iyən əməlon mevsumi iyən mıvəğğətiye. əvon de bə jıqo nev təfəkkur iyən fikon soyb bıey, hətto ehanə bə dınyo həm oqardon, ijən ıştə həmonə yavə rəftoron və bərnoməon dəvom doydən və çəvon şıə roy iyən metodədə hiç qıləy əvəzon icod nibəbe.

Çın ayəku omutedəmon:

1-tohid iyən vohidə Xıdo pərəstışədə ixlos və çı harcurnə şırkiku bə diyəro mandey, insoni ğıyoməti ruji nicot iyən ozodəti roye.

2-çoko ki, işorəmon karde, şırkədə inson Xıdo Xalığ zıneydə, əmmo cokəson aləmi koon tədbirədə təsirin zıneydə və ğərəz Xıdo bə cokəson soyəx şeydə. ha holədə həm mıtləğə kufr ki, Xıdo vucudi inkor kardedə və həmən şırk insoni bə cəhəndımi giriftor kardedə.