875-ə hissə-Ğafiri surə-29-33 şərifə ayəon

875-ə hissə

يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَن يَنصُرُنَا مِن بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءنَا قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَى وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ (29) 

Ha çımı ğovm ha! ımruj hukumət boşıməy(və) bın sərzəminədə ğələbəon heste. əmmo, ehanə Xıdo əzob bəçəmə soyəx booy, kon kəs bəmə komək bəkarde? fironi voteşe: mı ğərəz ıştə məsləhət zınə çi, bəşmə nışon nibədom və şıməni ğərəz bəştə(co roon) hidoyət nibəkam.

Navnə proqramədə votemone ki, fironi saray əhliku qıləy muminə merdi səyış karde deştə dəlil və sənədinə sıxanon bə həzrəti Mosə(ə)-i kıştey mane bıbu. bə həmonə muminə şəxsi sıxanon ibaxşi dəvardə bərnomədə işorə kardey be. əv ıştə sıxanon dəvomədə bə firon iyən bəçəy saray əhli dimış qəte voteşe: şımə ımruj Misri her-hevujə sərzəminədə hukumət kardedon və har nəzəku nəzorət şımə dastədəy və Mosə(ə) bəşmə ələyh hiç qıləy ko bə vırə rosney nibəzıne. əmmo, ehanə şımə əy bıkışton, ğasbu çəy doə və`dəon rost bıbuvə Xıdo ğəhro-ğəzəb şıməni dəqəto və şımə ıştə hukuməti çı dasto bıdon. çən, şımə ıştə kardə koon nəticə və təsiron həxədə çok-çoki fik-famkənən.

Zohirən çəy sıxanon bə fironi ətrofədə bıə kəson təsirış noe və əvonış lıski mıloyimış karde. əmmo, firon ijən ıştə nəzə piyo isror kardedəbe ki, Mosə(ə) bəpe kıştey bıbu. əv votedəbe ki, ğərəz çəy votə roysə əlovə, co qıləy ro mevcud ni. həlbəttə, ım sıfət torıxi dırozi çı qırd tuğyongər və zolımkorə hakimon sıfət bıə ki, əvon ıştəni bəsə həmmə kəsisə ağılmand zınedən və fəğət ıştə ray və fiki ğəbul kardedən.

Çın ayəku omutedəmon:

1-ımruj deştə ğudrət və imkonaton məğrur məbəmon. zira, ehanə Xıdovənde-Aləm irodəko, əmə həmmə əy çı dasto bədomon.

2-bə mucrim iyən xilofkorə fərdon çəşnavi doey iyən yavə koonku nəhy kardey, imoni əhli vəzifəonkuye, hətto çəvon tərəf mığobil bənə fironi zumandə hakimon həm bıbon.

3-bə xəbərdorətiyon dığğət nıkardey və ıştəni bəsə həmməysə ağılmand zıney, fironıjon xısləte, harçənd bənə fironi qıləy post və məğamışon həm nıbu.

وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُم مِّثْلَ يَوْمِ الْأَحْزَابِ (30) 

Və(qıləy) imon vardə kəsi voteşe: ha çımı ğovm ha! az, boşımə(xoto) bənə ə dastəon(həlokəti ruji) qıləy rujiku tarsedəm.

مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَالَّذِينَ مِن بَعْدِهِمْ وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِّلْعِبَادِ (31) 

Bənə Nuh, Ad, və Səmud ğovmi iyən çəvon bəpeştə bıə kəson(tale və sərnıvışt). və Xıdovənd bə bandəon qıləy sıtəmış piyedəni.

Deməkə ki, firon ıştə həzrəte Mosə(ə)-i kıştey fikisə isror kardedəbe, əmmo fironi xıyzoniku bıə mumin həm ıştə səy və cəhdonku dast kəşedəbe. əv navkonə ğovmon tale və sərnıvışti işorəş karde və jıqo umu kardedəbe ki, fironıjon çı ğəfləti haniku oğo bəbeyn və ıştə ın nəzə barədə ijən fik-fam bəkardeyn. əve voteşe: şımə çı Nuh(ə), Ad və Səmud ğovmon iyən çəvon bəpeştə bıə kəson taleku xəbədo iyən aqahiyon. şımə zıneydon ki, həmonə kanə torıx iyən mədəniyyətışon bıə ğovmon  dayima bəştə kufr, şırk iyən tuğyoni isror kardedəbin və şımə çəvon oxo və ağıbəton mışohidə kardeyone və vindeyone ki, əvon çokonə bə həlokət rəsin. Nuh(ə)-i ğovm de qıləy şiddətinə tufoni, Adi ğovm de qıləy vəhşətnok və tındə voşi və Səmud ğovm həm de mardə vardə avəğurrə həlok bin, şin.

Mı tarseydəm ki, çı Misri təməddun iyən sivilizasiyə həm bənə həmonə ğovmon tale və sərnıvşti bıbu və şımə həm məhf bıbon, bışon. həlbəttə, bəçəvon sə omə çi, bəçəvon ıştən kardə koon iyən bə ilahi peyğombəron təkzib iyən kıştey xotoye. nəyinki, Xıdovənd bəştə bandəon zılm və sıtəmko. zira, əv ıştə bandəonış ofəyə və bəvon ziyodə nemətonış baxş kardə və hejo deəvon deştə lutf və mərhəməti rəftor kardedə. əmmo, çı bandəon ım mıxolifət və tuğyongərəti bəçəvon ıştən cəzo boyis bəbe.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-dəvardə etnoson ağıbəti barədə fik-fam kardey, bə insoni vəomədə ıştə roy zıney komək bəkarde və ım çı Kərimə-Ğıroni təkid kardə nuktəonkuye.

2-ehanə nodırıstə bovə və rəftoron bə insoni addiyə xısləti təbdil bıbu, əv çı rıji qəvədə ğərol bəqəte və çəy oxo həm çı xətəri mə`rəzədəy. çoko ki, kali dəvardə ğovmon bə botılə əğayed iyən xoş nomə koon dıço bıəbin və hejo həxı inkor kardedəbin.

3-qahi vaxti dınyəvi mısibət və bəloon, ilahi ğəhro-ğəzəbi nəticəy və bəçəmə ıştən kardə əməlon xotoye.

وَيَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِ (32) 

Ha ğovm ha! mı boşımə milləti iyandey vanq jıə(komək tələb kardə) rujiku tarsedəm.

يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ (33)‏

Qıləy ruj ki, peşt qordınə holədə(bıntərəf-bətərəf) bəviteyn. Xıdo(əzobi) mığobilədə boşımə hiç qıləy pənohqo ni və hakəs ki, Xıdovənd(bəçəy əməlon təsiri xoto) bə zəlolət eğando, boəy(həni) hiç qıləy hidoyətəkə ni.

Fironi xıyzoniku bıə mumin, ıştə bə firon iyən bəçəy saray əhli bıə xəbərdorətiyon bədiqə, ehanə bənə dəvardə ğovmon ilahi ğəhro-ğəzəb nozil bıbu, bəvədə həni hiç qıləy pənohqo və nicot pəydu kardə vırə nibəmande ta insonon əmonədə bımandon. həmonə ruji insonon iyande sədo və vanq bəjənen və iyandeyku komək tələb bəkardeyn. əmmo, həni çəvon sədoon bə hiç qıləy vırə nibərəse. zira, hakəs bəştə ıştən nicot və perəxey fik bəmande və həni bə cokəsi komək kardey hınəş nibəbe.

Həyğətədə, ə kəs bə ruji nicot pəydu bəkarde ki, ilahi hidoyəti ro bıqəto və ilahi peyğombəron vardə təlimon ıştə jimonədə boştə sərlovhə ğərol bıdo. təbiiye ki, hakəs ğərəz ımi coqılə ro bıvıjno, bəvədə əv bə zəlolət dıço bəbe və çı ilahi hidoyətiku məhrum bəbe.

Bın ayəonədə çı bandəon zəlolət və roy dəqıjne, bə Xıdo nisbət doey bıə. əmmo, həyğətədə zəlolət, çı yavə insonon iyən çəvon nodırıstə koon nəticəy ki, boyis bedə Xıdovənd insoni bəçəy ıştən holi vadoydə. de qıləy co iborətiXıdovənde-Xalığ ikəsi çı həxə royku mınhərif kardedəni, bəlkəm kofir iyən qınokoron deştə kufr iyən qınoonçı ilahi hidoyətiku məhrum beydən və bə həlokəti də suğut kardedən, eqıneydən. bənə qıləy hırdəni ki, ıştə dasti ıştə pı dastiku xaric kardedə və təbiiye ki, həmonə hırdən bəsə zəminisə bəqıniye və ziyon vindedə.

Çın ayəonku omutedəmon:

1-bə xətokoron çəvon koon oxo barədə çəşnavi doey, çı mumin iyən dıləsutə şəxson vəzifəonku qıləyniye. çoko ki, dıləsutə pı-mo bə otəşi nez mandey həxədə bəştə fərzəndon xəbərdorəti doydə və əy çın koyku nəhy kardedə.

2-hidoyət iyən zəlolət, Xıdo dastədəy. harçənd çəy mığəddimə və vəsə çı insoni ıştən dastədəy.

3-hidoyəti de zəloləti miyono həni seminə roy mevcud ni. hakəs ilahi hidoyəti roy nıvıjno, bə zəloləti dıço bəbe və çın dıqlə miyono seminə miyonə roy mevcud ni.