638-ə hissə-Furğani surə-27-30 şərifə ayəon

638-ə hissə

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلاً (27) 

Və qıləy ruj ki, sıtəmkor(mışrik) ıştə dıqlə dasti(de həsrəti) bəştə dandon bəqəte(qıç bəje) bəvote: ey kaş az de pəyğombəri bə ico bıəbim.

يَا وَيْلَتَى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَاناً خَلِيلاً (28) 

Vay bıbu bəmı! kaş mı de fılonkəsi dust bıənibim.

لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءنِي وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنسَانِ خَذُولاً (29) 

Bərosti həx Xıdo tərəfiku bomı omey bədiqə, əy mınış çı royku bekardeşe və şəyton umudi faxti insoni(coyli) vadoydə.

Navnə proqramədə Xıdovəndi ğıyoməti ruji çı çok iyən bədə insonon holəton bəyon kardedəbe. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə hamyedə: dınyoədə Xıdo mələkon sıxanonışon məsə, əmmo bəy etino nıkardə və ıştə ğəlbiku boəy qıləy qədə bə oj nıkardə kəson, ğıyoməti ruji bəştə kardə zılmi xoto de şiddəti əfsus bəhan və de həsrəti bəştə daston qıç bəjəneyn.həxə royku mınhərif bıə kəson bəvote ki, az peyğombəri Xıdo tərəfiku boçımı oğoətiro vardə çim nıvinde və bəştə nodırıstə duston soyəx şim və oxoyədə əvon mınışon çı royku bekarde.

Xıdovənd iyo hamyedə: ımon qırd çı şəytoni planonin ki, çı insoni dastış çı pəyğombəri dastiku co kardəşe və əvış bəştə ıştə holi vadoəşe ki,ım həm bə insoni sərqərdonəti və zılləti boyis bıə. çı insoni qırd fəlokəti amil, şəytone. əv de mıxtəlifə şivə və roon çı insoni zəloləti vositəon hozzı kardedə ki, ım ayəon bəçəvon vey muhimmə qıləonku bıə bə yavə dusti amili işorə kardedə.

De təcrubə həm sabit bıə ki,çok ya bevəcə duston, çı insoni taleyədə muhimmə rolışon heste. inson çı bıpyo ya nıpyo bə muhiti təsiron ji dəşedə. çun ıştən ıştə dusti vıjniyedə iyən bəy əloğəş heste, əve bəsə cokəsonsə vey, hətta ıştə pı-mo və mellimiku vey çəy təsiri ğəbul kardedə. Xıdo-Rəsuliku(s) dəparseyşone: veyçokə dust kiye? ə həzrəti hamyeşe: əkəs ki,şımə əy vindeyədə Xıdo zikr bəşmə vir dəşo və çəy sıxanon şımə elmi ziyodkəy iyən çəy rəftoron ğıyoməti ruji boşmə bəyjikəy.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ehanə dınyoədə mığət bıbəmon,həni ğıyoməti ruji həsrət nibəhardemon. əmmo çın həsrəti hiç qıləy foydəş  nibəbe.

2-ənbiya və peyğombəron roy vadoe,zılme və de peyğombəron roy rabitə baste, nicot baxş kardedə.

3-iqlə dılədə dıqlə dust nibəbe.de pokon iyən peyğombəron dustəti, de nopokon iyən mınhərifon dustəti bə ico cəm nibəbe.

4-yavə dustətiyon bo insoni çokə ağıbət vardedəni.bəd iyən mınhərifə duston, bo insoni ro dəqijniyero çı şəytoni amil iyən xıdmətkoronin.

وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً (30) 

Pəyğombər(ğıyoməti ruji şikoyət kardə holədə) bəvote: Xıdolimha! Çımı ğovmi ım Ğıronış tərk karde(vadoşe).

Vəynə ayə dəvomədə çı ğıyoməti ruji vəzyəti bəyon kardedəbe, ın ayə bə Xıdo-Rəsuli(s) çı Xıdo mığobilədə bıə sıxani işorə kardedə və hamyedə: qıləy peyğombər ki, dınyoədə bo məxloği hidoyətiro ziyodə cəhd kardedəbe və ilahi vəhyi bəvon rosneydəbe, ğıyoməti ruji şikoyət kardə holədə və Xıdovəndi palu çı milləti bə Ğıroni bıə lağeydəti barədə şikoyət bəkay.

Im şikoyət fəğət bə peyğombəri zəmonədəbıə bə Ğıroni ayəon nıpemandə mışrik iyən kofiron ayid ni. bəlkəm, bə mısılmınon şomil bedə ki, ımruj Kərimə-Ğıroni handedən və bə ğariyon tilovəti quş doydən, əmmo  ıştə jimonədə bə ım yolə kitobi əmron əməl kardedənin. məəl-əsəf ımruj mısılmınon bə Ğıroni barzə maarifi dığğət kardey əvəzi, vey deçəy nıvıştey iyən ğiroəti reçinəti məşğul bedən.

Kərimə-Ğıroni ğəşənqə ğabonədə ğərol doydən iyən bəy ehtirom kardedən.əmmo həni xəbəşon ki, əy ojkəyn və ıştə dıl iyən rufi dardon deçəy vositə bəbe mualicəkəyn iyən ıştə sosyal problemon de Ğıroni vositə bərtərəfkəyn.

Əğd iyən vəyə mərosimonədə ya kə iyən zəvodi ojbemonədə ya musofir iyən zayiri bə ro dəğandeyədə ya hınə tabloonədə və məçiton memariyədə iyən bənə ımon bıə koonədə bəbe bə Ğıroni dığğətkəy. əmmo ımruj nə vəyə iyən zımo bə Ğıroni təlimon əsosjimon kardedə və nə zəvodon və vıjoron çəx bə ım təlimon əsos qardedən. həmçinin hınə soybon həm bə dini hukmon əsos ko kardedənin. bəle, ımruj ha zəmonisə vey Kərimə-Ğıron məhcur iyən coyli mandə və əv tərk kardə bıə. mısılmınon bəbe vey barz və komilə ğanuni səthədə jimon kardey əvəzi, çı co kəson sultə jiyədən və çəvon keşvəron de bə islomi ğanunon zidd bıə ğanunon idorə bedə. həmməysə vey bevəc əvon qımon kardedən ki, çanədə bə ğərbi tərəf inteqrasiyə bıbon, anədə inkişof bəkayn və hərəbaxt bəbeyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ğıyoməti ruji şikoyət kardə kəsonku qıləyni, Xıdo peyğombər ıştən bəbe. çəmə umu heste ki, əv bəmə şəfoət bəkay,əmmo əv çəməku bə Xıdo Ğıroni məhcur bıey iyən tərk kardey iyən bəçəy təlimon əməl nıkardey xoto şikoyət bəkay.

2-ıştə harujnə jimonədə bə Ğıroni be etino bıey, ğıyoməti ruji sıvol bıəninə vırəonkue.

3-Ğıroni zohiri tilovət kardey coyli kifoyət kardedəni, bəlkəm Ğıroni ayəon barədə tədəbbur kardey iyən bəy əməl kardey lozıme ta imkoni daxilədə Ğıron çı məhcur bıeyku xaric bıbu.