641-ə hissə-Furğani surə-41-44 şərifə ayəon

641-ə hissə

وَإِذَا رَأَوْكَ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُواً أَهَذَا الَّذِي بَعَثَ اللَّهُ رَسُولاً (41) 

(Ha pəyğombər ha!) Hafaxti(kofiron) tıni bıvindon bə məsəxər noydən. (və voteydən)ayə ın həmonə şəxs ni ki, Xıdovəndi əvış bə peyğombərəti məbusış kardə?

إِن كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ آلِهَتِنَا لَوْلَا أَن صَبَرْنَا عَلَيْهَا وَسَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلاً (42) 

Ehanə əmə bıton pərəstışədə mığovimət(səbr) kardəmon nıbe(ım şəxs) əməni çəmə xıdoonku mınhərif əkəy. əvon əzobi vindeyədə bəzıneyn ki, kon şəxs vey zəlolətədəy.

Kərimə-Ğıron vəynə ayəonədə çı mışrikon de peyğombər(s)-i bıə rəftori şivəş bəyon karde. bın ayəonədə vəynə bəhsi dəvomədə hamyedə: əvon de pəyğombəri rəftorədə çə həzrəti məntığ iyən sıxani məsey iyən bəvədə fik-fam və təfəkkur kardey əvəzi, fəğət istehzo və məsxərə kardedən və votedən: ayə Xıdo ım şəxsış boəmə peyğombər ğərolış doə? qıləy şəxs ki,nə mol-dıvlətış heste və nə qıləy post-məğam. həmən ım şəxs çı hırdənətiku yətim yol bıə. ehanə əmə bəştəbıton bəfodor nıbəmon, əv rəyrə əməni çı royku bebəkay və əməni çəmə yolon ayiniku bə diyəro bəkay.

Xıdovənde-Aləm çı bıtpərəston ım beməntığə sıxanon mığobilədə hamyedə: şımə çı əzobi nışonəon vindeyədə,bə zəmon dəbərəsiyon ki, peyğombər zəlolətədə bıə ya şımə? ayə qıləy pəyğombər ki, çandə soron şımə miyono jimonış dəvordınə və şımə çəyku ğərəz sədoğət iyən dırıstəti hiççi vindəyon ni, ijən əy ro dəqıjniyəkəs zıneydon. əmmo şımə hiç qıləy dəlil nıbə holədə ıştə dədə-bobo ayin bıə bıtpərəstəti əncom doydon və fik kardeydon hidoyəton pəydu kardə?

Çın ayəonku umutedəmon:

1-məntığ iyən istidloli əhl nıbə kəson,de Xıdo ovliyaon bıə rəftor fəğət çı təhğır iyən məsxərəku co çi ni və kofiron dayima ım ko əncom doydən.

2-inodkor iyən məğrurə inson, həxı ğəbul kardedəni.bə həminə dəlili xoto çı fərdon veyni kufri rişə, çı Xıdopərəston istidloli zəyifəti ni, bəlkəm çəvon ıştən inodkorətiye.

3-həxı royədə sabitğədəməti iyən mığovimət, erj və ğeymətış heste, nəinki, botıli royədə.

أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلاً (43)

Ayə ıştə həvaye-nəfsi boştə məbud ğərol doə kəsı vinde? ayə tı çəy vəkil(zamin) bıey bəzıneyş?

In ayə bə islomi peyğombəri(s) xitob kardedə hamyedə:mışrikon iyən kofiron ıştı sıxani ğəbul kardedənin. boçi ki,ım deçəvon həvaye-nəfsi tələbon i omeydəni. əvon piyedəşone, çəvon dıli çiçış piyedə əncom bıdəyn və de həmonə ko çok-bevəcəti koşon ni. bo əvon muhimmə ko bəştə ğərizəvi meylon rəseye, nəinki, hətta çəvon ıştən ağli dərəsə çiyon. binobərin ha peyğombər ha! tı çəş məkə ki, ıştə ağl iyən fıtrəti bə kənon noə kəson, bəştı sıxani quş bədon, əy ğəbul bəkayn və hidoyət bəbeyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-şırk iyən kufri rəğ-rişə,həvapərəstiye,nəinki,məntığ iyən ağliyə dəlilon.

2-Xıdopərəstəti har qıləy insoni fıtrətədə movcude, lakin kali insonon çəy həğiği dəlil bıə aləmi pərvərdıqori pəydu kardeyədə bə səhvi dıço bıən.

3-de ixtiyori bıə imoni erjış heste,nəinki,məcburi surətədə bıə imon. əve peyğombəron çı milləti vəkil nin ki, de har roy, ısət məcburi surətədə həm bıbu, əvoni bə rostə roy tərəf səbərokəyn.

أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلاً (44) 

Ayə qımon kardedəş ki, kofiron veyni(həxı) bəməseyn və(bəvədə) fik-fam(əndişə) bəkayn? əvon ğərəz çolınqə heyvonon co çi nin, bəlkəm çəvonsə(həm) vey zəlolətədən.

In ayə bə peyğombər(s) iyən muminon dılvandi doə holədə hamyedə: şımə çı mışrikon yavə sıxan iyən rəftoronku norohət məbənən və hədərə boəvon dılon nısuti. zira əvon bo həxı sərəseyro,nə bəştə ağli ovard kardedən  və nə bo həxə sıxani məsey iyən əy ğəbul kardey xoto,quşışon heste.əve əvon bın cəhəto bənə ço lınqə heyvononin ki, nə ıştə soybi sıxanon famedən və nə ıştən qıləy ağl iyən şuurışon heste ki, bəçəy əsos bə ğərol boon iyən qıləy əməlkəyn.

Həğyətədə ehanə əmə de dığğəti nəzəkəmon,əvon çı çolınqə heyvononsə həm zəlolətədən. zira heyvonaton çun çı dərk iyən şuuri səbəbonışon ni, jələvoni jimon kardedən və əve əvon ziyod inkişof kardey zıneydənin. çımi mığobilədə çı insonon ağl iyən fıtrətışon heste iyən çəvon ozavziye imkonaton boəvon hozzıe.əmmo çəvon i hissə odəmon çəyku bəhrə bardey zıneydənin. Kərimə-Ğıron de kofir iyən mıxolifon rəftorədə insofış heste və çəvon veyni jıqo zıneydə, nəinki, çəvon həmməy. ım bəçəy xotoe ki, taxsiş nıbə əvomə məxloği hisob, çı cokəsonku co bıbu.

Çın ayəku umutedəmon:

1-heyvoni ağlış ni ta çoki-bədi iyən həxı-botıli yəndeyku cokəy, əmmo mınhərifə insonon de ağlibə ico ya həxı-botıli zıney dumo nin ya əy zıneydən, əmmo ğəbul kardedənin.

2-bə hidoyəti rəsey ro, həxə sıxani məsey iyən bəvədə təfəkkur kardeye. vəhy xarici huccəte ki, ehanə bə insoni quş bırəso, daxiliyə huccət bıə(ağli) təkmil bəkay.

3-ilahi hidoyəti ğəbul kardə kəs, insoniyə kəroməti soybe və bə həxı ələyh beşə kəson, Xıdovəndi palu bəsə heyvonisə həm exroc iyən bejin.