645-ə hissə-Furğani surə-56-59 şərifə ayəon

645-ə hissə

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّراً وَنَذِيراً (56) 

(Ha pəyğombər ha!) Əmə tınımon ğərəz mıjdəvoni doə iyən tars doəkəsi co çi vığandəmon ni.

قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَن شَاء أَن يَتَّخِذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلاً (57) 

Vuji: şıməku ıştə risoləti mığobilədə hiç mızd tələb kardedənim. əmmo qıləy şəxs(deçımı ro nışon doey vositə) bəştə pərvərdıqori tərəf qıləy ro bıvıjnoım istisnoe.

Dəvardə bərnomədə çı kofir iyən mışrikon hiç qıləy dəlil nıbə holədə de peyğombəri mıxolifət kardey iyən çəvon boəvon hiç qıləy zərəl iyən xəyış nıbə bə bıton pərəstış kardeyku bəhs be. ın ayəon bə peyğombəri xitob kardedə hamyedə: çın dastə vədə ıştı vəzifə çəşnavi doeye və ehanə əvon ğəbul nıkoyn, ıştı koyədə hiç qıləy irod və ayb ni.zira əvon ıştən dılışon ni hidoyət bıbon iyən çı zəlolətiku xaric bıbon.

Ha pəyğombər ha! tıki çəvonku çın ko mığobilədə qıləy mızdı tələb kardəni ki, əvon jıqo ıştıku dim qordıneydən. bətı mıkofot ə kəson doydən ki, əvon bə Xıdo tərəf qıləy ro pəydu kardey dumon və əvon ki, deştı ro nışon doey vositə iyən hidoyəti bə Xıdo rəseydən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-pəyğombəri ko milləti irşod və hidoyət kardeye. nəinki, bo dini ğəbul kardey xoto əvoni məcbur kardey.

2-təblığ iyən irşodi koyədə, xəbərdorəti iyən bəşorət yənde kəno foydənin iyən bə dardi dəvo kardedə.

3-peyğombəron milləti bə Xıdo tərəf vanq jeydən, nəinki, bəştə tərəf və əvon ıştə koy mızdi Xıdoku ğəbul kardedən. nəinki, məxloğiku.

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ وَكَفَى بِهِ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيراً (58) 

(Ha pəyğombər ha!) Bə hiçfaxti nımardə, hejo bəyji bıə Xıdo təvəkkulkə və əy de həmdo-səno təğdiskə ki, çəy bəştə bandəon aqah bıey vəs kardedə.

Vəynə ayə dəvomədə ki,hamyedəbe peyğombər çı məxloğiku hiç qıləy pul ya mızdış tələb kardəni,ın ayə hamyedə:çunki, çəy təkyəco fəğət Xıdoe.əv ıştə qırd koon bəçəy ohdəş noə iyən bəyış təvəkkulış kardə. sovə Xıdovəndi həmmə çiyon çı məhv bıey mə`rəzədən və bəvon təkyə iyən təvəkkul kardey nibəbe. fəğət Xıdovənde ki, hejo çəy jimon bərpo iyən ğoyme və inson bəy təvəkkul kardey bəzıne. de bə Xıdo təvəkkul kardey inson hiçkəs iyən hiççiku qıləy vahimə və tarsış bedəni iyən ıştə koyədə qıləy zərəlo-ziyon hiss kardedəni. jıqo qıləy şəxs  bənə qıləy ğətrəy ki, bə oxoş nıbə okeyanon dəçıkə. qıləy dıjdə okeyan ki, çı jimoni sərçəşməy iyən bo sıtoyişi loyığe və əve, bəbe fəğət bəy təvəkkulkəy.

Ayə dəvomədə bə peyğombəri xitob kardə hamyedə: ıştı çəvon dim qordıney iyən bəştı əmri nıpemandey mığobilədə hiç qıləy məsuliyyətı ni. tı çəvon ko bə Xıdo ohdə bınə ki, əv çəvon koonku çok-çoki xəbəş heste və əv bəştə ədolət iyən hikməti əsos de əvon rəftor bəkay.

Çın ayəku umutedəmon:

1-dini mıbəllığon bəbe ıştə çəşon bə milləti mol-dıvləti nıduton, bəlkəm bəbe ıştə jimoni qırd koonədə bə hejo bəyji bıə Xıdo təvəkkulkəyn.

2-ilahi insonon ha holədə bə Xıdo şukr kardedən iyən bəy hiç qıləy ayb və noxsan nisbət doydənin.

3-bəbe hiçkəs milləti qınonku xəbədo bıey dumo nıbon. Xıdovənd ıştən bə milləti koon detalon aqahe və ım ıştən kifoyət kardedə.

الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمَنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيراً (59) 

Həmonə Xıdo ki, osmonon, zəmin iyən çəvon miyono bıə çiyon bə şəş ruj ofəyəşe. peşo bə(ğudrəti) ərşi istila pəyduş karde(hakim be) əve Rəhmonə Xıdo. çən, çəyku bıpyənən ki, əv bə həmmə çi aqahe.

Navnə ayə dəvomədə ın ayə bə Xidovəndi dınyo xılğət iyən idorə koyədə bıə ğudrəti işorə kardedə və hamyedə: Xıdovənd osmonon iyən zəminış şəş ruji ərzədə ofəyəşe,çən deçəvon tədbiri koon məşğul bıə. əv bə həmmə çiyon hakime və çı dınyo hukmronəti iyən tədbir çəy dastədəy və hiççi çəy hakimiyyəti jiku xaricədə ni. həlbəttə dınyo xılğəti sistem bə Xıdovəndi rəhməti əsos şikliş pəydu kardə. əve qırd məxloğat və min cumlə insonon hejo bəçəy lutf iyən rəhməti şomil bedən. ısət çı mumin bıbu ya kofir, qırd ımon çəy sufrə kəno nıştən iyən çəy nemətonku bəhrə bardedən.

Ha pəyğombər iyən muminon ha!çı hestemoni aləmi xılğət iyən çəy tədbiri həyğəton zıneyro, fəğət bə aqah iyən xəbədo bıə Xıdo soyəx bışənən. nəinki, kali şəxson bəştə zənni əsos qıləy fərziyyə iyən mətləbonku bəhs kardedən ki, əvon nə xalığin və nə bə hestemoni aləmi xılğəti nəzorətəkə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-dınyo xılğət tədrici surətədə mıxtəlifə dovrəonədə ofəyə bıə. nəinki, bə ikkərə bə əməl omə.

2-hestemoni tədbir bə ilahi rəhməti əsose. çoko ki, çəy xılğət həm bə ilahi rəhməti əsos bə əməl omə.

3-Xıdovənd həm dınyoş ofəyə və həmən bəy komilə surətədə sultəş heste.

4-bo həyğəton iyən ıştə sıvol-cəvobon ğəbul kardey xoto, bəbe bə xıbrə iyən mıtəxəssısə insonon soyəx bışi.