646-ə hissə-Furğani surə-60-63 şərifə ayəon

646-ə hissə

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمَنِ قَالُوا وَمَا الرَّحْمَنُ أَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوراً (60) 

Və qıləy zəmon bəvon votey bıbu: bə(Rəhmonə) Xıdo səjdəkənən, voteydən: Rəhmon çiçe? ayə bə ıştı bəmə əmr kardə çiyon səjdəkəmon? (ım dəvət)çəvon nifrəti ziyod kardedə.

Mışrikon ki, çı bıton vədə səjdə kardedəbin və əvoni pərəstış kardedəbin,Xido-Rəsuli(s) bəvon hamyeşe: ehanə şımə dılon heste çı ikəsi ya qıləy çi vədə səjdəkənən, nəinki, beconə əşyaon mığobilədə zəminisə eqınıənən. bəlkəm, şımə bənə ıştə bıə co insonon vədə həm səjdə məkənən. çə kəsi həxış heste bo pərəstışi ki, əv şımənış deştə rəhməti ofəyəşe iyən şımə hejo çəy rəhməti sufrə nemətonku bəhrə bardedon.

Əmmo mışrikon ım məntığiyə sıxanon məse əvəzi, de komilə beədəbə formə voteydəbin: ıştı votə Rəhmon çiçe? əmə jıqo qıləy şəxsi zıneydənimon ta əy pərəstışkəmon. umumən çun tı bəmə bəy pərəstış kardey əmrı doə, əve əmə bətı nipebəmandemon və əy ğəbul nibəkamon.

Bəle! hakərə ki, peyğombər əvoni bo Xıdo pərəstış kardey dəvət kardedəbe, əvon de təkəbbır iyən yoləşəxəti jıqo sıxan voteydəbin və çı həxıku ziyodə bə diyəro bedəbin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-səjdə, çı yektapərəsti məzhər və simvol iyən tohidiyə dinon rufe.

2-islomi iddio kardə, əmmo, nımoj nıvotə kəson iyən Xıdovəndi mığobilədə təzim nıkardə kəson, çın cəhəto de mışrikon bərobərin.

3-həxə sıxan bə kəson təsir noydə ki, bo çəy ğəbul kardey hozzon. əmmo inodkor  iyən təkəbbırə fərdon mənfi reaksiya nışon doydən və çı həxıku tiki həm vey fosilə qətedən.

تَبَارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّمَاء بُرُوجاً وَجَعَلَ فِيهَا سِرَاجاً وَقَمَراً مُّنِيراً (61) 

Mıborəke ə şəxs ki,osmononədə bırconış ğərol doə və əyo ruşinə ço(həşi) iyən ovşumış noəşe.

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ أَرَادَ أَن يَذَّكَّرَ أَوْ أَرَادَ شُكُوراً (62) 

Və şəvı-ruji bo hakəsi ki, bıpyişe ibrət bıqəto ya bıpyişe şukrkəy, canişin ğərol doə kəs əve.

Ə kəson ki, bə peyğombəri voteydəbin əmə boçi bəştı Xıdo səjdəkəmon, ın ayəon hamyedə: Xıdovəndi bəşmə səjdə iyən pərəstışi ehtiyociş ni və jıqo ni ki, şımə de dim qordıney iyən fərol kardey vositə əv ociz bıbu və Xıdo koon bəvə nibəşe. zira osmon deştə əzəməti iyən qırd çiyon çəy hakimiyyəti jiyədəy və çəy bəşmə hiç qıləy ehtiyociş ni. ısət çı bımando bəşmə ibodəti.

Ayə dəvomədə hamyedə: şımə zəmini dimisə hiss kardə şəvı-ruj, çı həmonə Xıdo koye ki, de zəmini həşi qırdo qardey əv bə əməl omeydə ta de həşi pemey şımə de ko iyən fəaliyyəti məşğul bıbon və şəvi faxti şımə istirohət bıkoyn. çən, çokonə şımə ijən pand qəteydəniyon iyən şukr kardedəniyon?

 Çın ayəonku umutedəmon:

1-de həşi, ovşum iyən astovo pur bıə osmoni xılğət, ilahi bərəkət iyən rəhməti cilvəonkue.

2-şəvı-ruj bə şukr iyən təşəkkuri loyığ bıə qıləy neməte.

3-həyğəti vindey iyən zıney kifoyət kardedəni. ə kəson bə həyğət bərəseyn ki, həxı zıney iyən ğəbul kardey irodəşon bıbu və çı isloh bıey dumo bıbon. əmo jıqo nıbu əvon həyğəti ğəbul kardey nibəzıneyn.

وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَاماً(63) 

Və Rəhmonə Xıdo bandəon əvonin ki, zəmini dimisə de təvozukorəti(orom) ro poyedən və hafaxti nodonon bəvon sıxan bığandon,(əvon) de namə formə cəvob doydən.

Çı kofiron istikbar iyən istehzo ruhiyyə mığobilədə ki, ım bəçəvon çı həxıku bə diyəro mandey boyis bedəbe, ın ayə de tosə Furğani mıborəkə surə oxo bə muminon sıfəton iyən ruhiyyəon bəyoni işorə kardedə ta çın dıqlə qrupi sıxan iyən rəftoroədə bıə fərğon de çokə formə nışon bıdəy.

Kərimə-Ğıron Xıdo çokə bandəon iminə sıfəton çı təkəbbır iyən yoləşəxətiku bə diyəro bıey zıneydə ki, təbiiyiyə surətədə çı odəmon qırd rəftoronədə ım oşko bedə. hətta çəy bə ro poyemoniku dərəse bedə ki, əv qıləy təvozukorə insone ya təkəbbırin. liza Kərimə-Ğıron hamyedə: Xıdo bandəon iminə nışonə, Xıdo co bandəon mığobilədə təvozu kardeye. qıləy təvazu ki, bəbe bənə ro poye bıə vey sodə koyədə ım məlum bıbu. İsra mıborəkə surə 37-ə ayədə hamyedə: zəmini dimisə de təkəbbır iyən məğrurəti ğədəm şomədə, şək ni tı zəmini poə kardey nibəzıneyş və bılındətiyədə həm bə bandon nibərəseyş.

Xıdo bandəon dıminə xısusiyyət  çı beməxə odəmon noloyığə sıxanon vədə helm, mıloyiməti iyən səbr kardeye.əvon çı beədəbə odəmon bəştə zıvoni vardə yavə sıxanon mığobilədə alicənobəti kardedən və bənə çəvon sıxanon bəvon cəvob doey iyən deəvon canq kardey əvəzi,sulhamizə formədə və de namə formə çəvonku dəvardedən.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bə Xıdo imon vardey, çı insoni ibodətonədə xulosə bedəni, bəlkəmbə sosyal iyən əxloği məsələon dığğət kardey çı imoni vey muhimmə rukn və hissəonkue.

2-təvazu, Xıdo bandəçəti səmərə iyən çəy iminə nışonəy.

3-Xıdo çokə bandəon çı cokəson yavə sıxan iyən rəftoron mığobilədə səbr kardey, çı tars iyən zəyifəti nışonə məzınəmon. ım çəvon alicənobəti nışon doydə.

4-de cohilon bənə əvon hərəkət məkəmon ki, bın surətədə əmə ıştən həm bənə əvon bəbemon. bəlkəm, de betinoəti əvoni bəçəvon ıştən holi vadəmon. həmçinin çəvon nodırıstə sıxanon mığobilədə de çokə sıxani çəvonku dəvardəmon.