650-ə hissə-Şuəra surə-1-6 şərifə ayəon

650-ə hissə

بسم الله الرحمن الرحيم

طسم (1) 

Ta. Sin. Mim.

تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ (2) 

Im ruşinəkə kitobi ayəonin.

لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ (3) 

Jıqo bızın bə mışrikon imon nıvardey xoto dılı heste ıştəni bıkıştoş?

Kərimə-Ğıronisurəonku 29 qılə surə de “muğəttə “hərfon bino bedə. Şuəra surə çın surəonku qıləyniye.mığəttə hərfon çı Ğıroni rəmzonkue və eyni holədə bə ım nuktə təkid kardedə Ğıronki, ilahi dıjdə mecuzəy, həmonə çın əlifba hərfonku təşkil bıə iyən qırd məxloği ixtiyorədə ğərol doə bıə.hiç qıləy ənıvışt iyən alimi, jıqo qıləy kitobi təlif kardey hınə və ğudrətış ni.

Ayəon dəvomdə bə ın ilahi kitobi ruşinəkə roli təkid kardedə. qıləy kitob ki, həxı çı botıli iyən dırıstəti çı nodırıstətiku co kardedə və həmınə ım ko, Kərimə-Ğıroni ecaz iyən əzəmətinə nışonəonkue.seminə ayə bə peyğombər(s)-i bo milləti irşod iyən hidoyətiro bıə ziyodə eşğ və dıləsutəti işorə kardedə. ın dıləsutəti tosə əvrə be ki,deməkə ki, mışrikon hejo de ə həzrəti yavə rəftoronışon hestebe iyən əy təhğır və təhdid kardedəbin, əmmo ijən ə həzrət əvoni bə ibıə Xido tərəf dəvəti koyku dast kəşeydənıbe. Peyğombər(s) çoko ki, vindedəbe əvon ıştə botılə əğedə iyən əməlonku dast peqəteydənin və imon vardedənin, ğəmqin iyən norohət bedəbe. jıqo ki, kam mandəbe ə həzrət ıştə coni çı dasto bıdo.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ruşin kardey çı Kərimə-Ğıroni muhimmə xısusiyyətonkue. hafaxti çəmə ko dəmando, vey çokə əve ki, bə Ğıroni ovardkəmon ta əv bəmə ro nışodəy.

2-peyğombəron bə məxloği ələyh dıləsut bıən. əvon boştə vəzifəon əncom doeyro iyən əvoni bə həxə roy dəvətiro, çı həddiku ziyod cəhdo-təloş kardedəbin.

3-ehanə məxloğədə ğəbul kardey zəminə nıbu, vey barzə kitob iyən vey aliyə mellim həm bəvon təsir noey əzıni.

إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّن السَّمَاء آيَةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِينَ (4) 

Ehanə bıpyimone boəvon çı osmoniku qıləy mecuzə bəvardemon ta çəy mığobilədə çəvon qiyon şat bıbu.

Vəynə ayədə işorə be ki, de peyğombəri qırd təloşon əvon ijən hozzı bedənıbin imon biyən. ın ayə həmonə bəhsi dəvomədə hamyedə: əvon qımon kardedən ki, de kufr iyən inkori kardey bəzıneyn çı ilahi hukumət iyən ğudrəti jiku xaric bıbon. zira Xıdovəndi piyəşe ki, millət deştə ixtiyori imon biyən. ehanə əv piyəşbe,jıqo ıştə ğudrət və əzəməti nışonəon bəvon nışon ədəy ki, qırd əvon de tarsi iyən məcburi surətədə bəçəy əmri pemandin və çəy mığobilədə ıştə qi şat əkəyn.

Çın ayəku umutedəmon:

1-imon bəbe ixtiyori bıbu, nəinki, məcburi. Xıdovənd çı insonon malik bıə holədə, əvoni bo imon vardeyro məcbur kardedəni. ısət co şəxson, ə cumlə valideyni həxış heste ki, insoni dezzu bo imon vardeyro məcburkəy?

2-çı həxı vədə təslim nıbə kəson, qıləy ruj bome bərəse ki, təslimiyən səşon beji bıə holədə bəbeyn. əmmo həmonə ruj həni di və foydəş nibəbe.

وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمَنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا عَنْهُ مُعْرِضِينَ (5) 

Xıdovəndi tərəfiku hiç qıləy tojə pand(nəsyət) nıome ki, əvon ıştə dimi nıqorqdınon.

فَقَدْ كَذَّبُوا فَسَيَأْتِيهِمْ أَنبَاء مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُون (6) 

Çən, əvon təkzib kardeşone və rəyrə çəvon istehzo kardə kəson barədə bıə(cəzo) xəbə bəvon bərəse.

In ayəon çı Məkkə mışrikon de Xıdo-Rəsuli(s) bıə noloyığə rəftori bəyon kardedə və hamyedə: har qıləy ayə ki, bə peyğombər(s)-i nozil bedəbe və bo mışrikon aqah iyən oğo beıyro, qıləy tojə təzəkkur iyən pand doydəbe, əvon bə ım nəsyəti quş doey  iyən oğo bıey əvəzi, çəyku dim qordıneydəbin və hətta bo ilahi ayəon məsey həm hovsələşon nıbe. deməkə ki, ın ayəon çı Rəhmonə Xıdo tərəfiku oməbe və qıləy Xıdo ki, çəy rəhmət qırd dınyoş eqətə və həmmə məxloğat min cumlə inson çəy benəhoyətə rəhmətiku bəhrə bardedə.

Təəssıbin iyən kuədılə mışrikon, bə həmonə miğdor həm kifoyət kardedənıbin,bəlkəm qıləy dəlil iyən şovğ nıbə holədə ilahi ayəon bə həşə jedəbin iyən əy nodırıst hisob kardedəbin. həmməysə yavə  ıme ki, əvon təkzibisə əlovə bə peyğombər(s)-i iyən bə ə həzrəti və`dəon məsxərə həm kardedəbin.ehanə peyğombər(s) çı ğıyomət, vəhışt iyən cəhəndımiku qəp jeydəbe, bəy ləğ-ləğə kardedəbin iyən əy qıləy movhumat və xomə-xiyol hisob kardedəbin.əmmo Xıdovənd hamyedə: bə çəvon ilahi və`dəon və cəzo mışohidə kardey kam mandə və əvon əy deştə qırd vucudi dərk bəkayn və bəvindeyn ki, çəvon inkor iyən istehzo kardə çiyon, həyği bıə və əvon ımruj bəy giriftor bıən ki, həni bo fərol kardey qıləy ro mandəni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-inson ğədəm bə ğədəm iyən tədrici mınhərif bedə və suğuti tərəf şedə. sıftədə bə həxı be etino bedə iyən çəyku dim qordıneydə. peşo əy təkzib kardedə və bın zəmon həxı iyən imoni əhli bə məsxərə noydən.

2-Ğıroni ayəon həmmə pand iyən nəsyəte.həlbəttə bo həxı ğəbul kardey hozzı bıə dılon. nəinki, bo inodkor iyən həxıku dim qordınə fərdon.

3-məsxərə çı təkzibisə yavəy. əvon ki, bə həxı iyən bəçəy tərəfdoron istehzo kardedən, bəçəvon kardə koon cəvob doey bəbe. bəçəvon ım noloyığə hərəkəton xoto, Xıdovənd bəçəvon cəzo təkid kardedə.