659-ə hissə-Şuəra surə-63-68 şərifə ayəon

659-ə hissə

فَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنِ اضْرِب بِّعَصَاكَ الْبَحْرَ فَانفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ (63) 

Bə zəmon bə Mosə vəhy kardemone ki, ıştə əso bə dıyo bıjən. çən, dıyo poə be və çəy ha poə bənə dıjdə bandi be.

وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ الْآخَرِينَ (64) 

Və cokəsonro(Fironi ləşkər) bəy nez kardemone.

وَأَنجَيْنَا مُوسَى وَمَن مَّعَهُ أَجْمَعِينَ (65) 

Və Mosə iyən deəy bıə həmmə kəsonımon peroxne.

 ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ (66) 

Bın zəmon cokəson ğərğ kardemone.

Dəvardə proqramonədə votemone ki, Firon deştə dıjdə ləşkəri de canqi təbli jıə formədə Mosə(ə) iyən çəy tərəfdoron dumo eqınin. əvon bə Nili ru rəseyədə Mosə(ə) iyən çəy tərəfdoron ıştənışon çı Fironi mıhosirədə vindeşone. çəvon vədə Nili ru bə cuş omə ləpəon iyən peştono səyku bə ji de ovjor və silohi təchiz bıə Fironi ləşkər be. Mosə(ə)-i tərəfdoron çı Fironi cənqaliku perəxeyro qıləy roşon nıvinde,əve ğoym norohət bin.

Əmmo həzrəte Mosə(ə) ki,hejo bə Xıdo təvəkkul kardedəbe, zıneydəbe Xıdovəndi Bəni-İsrayli peroxney barədə bıə və`də ğəti iyən həxe, əve bəvon dılvandiş doe və voteşe ki, əvon hiçfaxti bəmə mısəllət nibəbeyn. həmonə Xıdo ki, bəmış əmrış karde ki, şıməni çı Misriku xarickəm, bəşmə çı çorə roy həm nışon bədoe.

Bın ayəonədə Xıdovənd bəMosə(ə)-i hamyedə: çı Fironi vədə şodə iyən bə mori oqardə əso ısət həm bə Nili bə cuş omə dıyo bıjən, bıdə əyo çandə qılə roon oj bəbe və çəy poə bıə ovon həm bənə dıjdə bandon bıbon.

Mosə(ə) həm jıqoş karde və ıştə dastə bıə ləvoş bə dıyoş ekkuye. bın zəmon bə ikkərə dıyo poə be, çəy ləpəon de surəti iyənde səpe bənə bandi bin mandin və çəvon miyono mıxtəlifə roon bə əməl ome. de Mosə(ə)-i əmri çəy tərədoron bə Nili ru varid bin və bə əməl omə roonku de səlomətəti dəvardin. Firon iyən fironıjon deməkə ki, jıqo qıləy oşkoə mecuzəşon vinde, əmmo ijən ıştə məğrurətiku dastışon nıkəşe və de Mosə(ə) iyən Bəni-İsrayli təğibi ko məşğul bin. əvon həm bə Nili ru daxil bin və həni xəbəşon nıbe ki, çəvon umri oxoyevə əvon ısə məhv bəbeyn bəşen. de Mosə(ə)-i oxonə tərəfdori çı Nili ruku beşey, de ilahi fərmoni ijən həmonə ləpəon bəştə vırə oqardin və çəy qon və dəhşətinə ləpəon Fironi ləşkərış məhvış karde noşe. de ın tərtibi məğrur iyən təkəbbırinə fironıjon çı jimoni səhnəku həzf və şodey bin.

Firon ki, xıdoəti iddioədə be və hejo deştə ziyodə sərvət iyən ğudrəti fəxr kardeəbe, hiçfaxti qımonış nıkarde ki, qıləy ruj Nili ruyədə jıqo giriftor bəbe və həm ıştən iyən çəy ləşkər ovi iyədə eşin şin.

Firon deştə çəşon vindeşe ki, Mosə(ə)-i əso bə mori peqarde. ehanə əvon bə zəmon nıdərəsin ki, Mosə(ə)-i ko sehri ni və deəy fərğ kardedə, ımruj həm çı dıyo ovi miyono qıləy hışkə ro bə əməl omeyışon deştə çəşon vindeşone, boçi çı Mosə(ə)-i həx bıey nıdərəsin? əgər Fironbə Mosə(ə)-i imon vardey məğsədış nıbe, ısət ki, jıqo ecazış deştə çəşi vinde, kardey əzıni Mosə(ə) iyən çəy tərəfdoron təğib kardeyku dast bıkəşon və əvoni bəçəvon ıştən holi vadoy ta həm ıştən iyən çəy ləşkər çı xətəriku əmonədə bımandon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-təbyət iyən bənə ov iyən tuli bıə təbiiyə amilon, de Xıdovəndi irodə Xıdo məxsusə bandəon ixityorədə ğərol qətedə və bəvon tabe bedə.

2-Xıdovəndi irodə bəsə həmmə çisə ğalibe. deçəy əmri əso iruj bə mori peqardə və qıləy ruj bə dıyo hışk bıey boyis bedə və bo muminon qıləy ro oj kardedə. həlbəttə qıləy ruj həmonə əso bə zəminiku ovi beşey iyən fantan jıey həm boyis bedə(bəğərə surə 60-ə ayə).

3-ehanə Xıdo məsləhət bızıno, bə dini koməq kardə kəson hətta vey saxtə şərayitədə həm nicot doydə.

إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ (67) 

Şək ni bın macəradə qıləy(ibrət) və ruşinə nışonə heste və çəvon veyni imon vardə kəson nıbin.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ (68) 

Və bərosti ıştı pərvərdıqor məğlub bıə nin ni iyən mehribone.

Həzrəte Mosə(ə)-i de Fironi bın surədə bıə dastoni oxoyədə, Xıdovənde-Aləm bə islomi peyğombər iyən mısılmınon xitob kardedə və hamyedə: çı Firon iyən çəy tərəfdoron Nili ruyədə ğərğ bıey macəradə ziyodə ibrəton movcude. həm bo sıtəmkorə hukuməton həmən çəvon sıtəmi jiyədə bıə məzlumə milləton.

Sıtəmkoron bəbe pand bıqəton ki, ehanə Xıdovənd irodəkəy, çəvon tax-taci məhv bəkay bənoe və hiç qıləy ləşkər və ğoşun əvoni xilos kardey nibəzıne. məzlumon həm bəbe ım muhimmə dərsi umuton ki, ehanə bo sıtəmkoronku perəxeyro, de qıləy ilahiyə merdonku qıləyni rəhbərəti ğıyomkəyn bəyşton bə səpo və bəvədə Xıdovənd həm bəvon koməq bəkay və əvoni xilos bəkay. ım çı Xıdovəndi bəştə bandəon nisbətədə bıə qıləy ğanune.

Deməkə ki, de çın nışonə iyən ibrəton vucudi, ijən milləti əksəriyyət çı həx iyən həyğəton dumo bıənin iyən imon vardey dumo bıənin. Xıdovənd bın macəradə ıştə çı zolımon mığobilədə bıə nufuz ğəbul nıkardə ğudrəti iyən bə muminon, bə  Mosə(ə) iyən bə ə həzrəti tərəfdoron nisbtədə ıştə məxsusə lutf iyən rəhməti nışon doydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ehanə qıləy şəxs çı həxı zıney dumo bıbu, Xıdovəndi hestemoni aləmədə bıə ğudrəti nışonə vazeh iyən oşkoe və əv demi bəbe ğane iyən peştıpur bıbu.

2-tarıxi dırozi ilahi sınnət və ğanunon, həxı himoyə iyən botıli məhv kardey bıə.

3-Xıdovənde-Aləm de dəvardə ğovmon sərquzəşton bəyon karde, bə peyğombər iyən muminon dılvandi iyən səbr kardey dərsi doydə.