672-ə hissə-Şuəra surə-176-187 şərifə ayəon

672-ə hissə

كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ (176) 

Əykə camaati ıştə peyğombərışon təkzib karde.

إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ (177) 

Bə zəmon ki, Şuəybi bəvon voteşe: ayə tarseydəniyon?

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ (178) 

Həyğətən, mı boşımə qıləy əminə peyğombərim.

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ (179) 

Çən, Xıdoku bıtarsənən iyən bəmı pemandənən.

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ (180) 

Və mı boştə bın(risolətiro) şıməku hiç qıləy mıkofatım piyedəni. çən, əcr fəğət bə aləmon pərvərdıqori ohdəy.

Mədyəni şəhri kəno Əykə nomo qıləy məntəğə hestebe ki, həzrəte Şuəyb(ə) Xıdo tərəfiku məmur bıəbe ki, çı Mədyəni əhalisə əlovə, əvoni həm bə rostə tərəf hidoyət kardeyro bəçəvon tərəf səfərkəy. ”Əykə” vişə iyən cənqəli mənoədəy və bə ım məntəğə ziyod iyən bəyənde umuj qıniyə doon xoto, Əykə voteydəbin. çın vırə millət de rifoh iyən asayişi jiyedəbin və çəvon veyə mol-dıvlətışon hestebe. əvon bənə co de rifohi jiyə milləti, bə məğrurəti iyən ğəfləti dıço bıəbin.

Kərimə-Ğıroni həzrəte Şuəyb(ə)-iku hikoyət kardə çi, bənə co peyğombəron sıxaniye ki, çımi bənav bın surədə oməbe: bə təğva iyən pərhizkorəti dəvət iyən çı yavə və bə xoş nomə koonku bə diyəro mande. və çəy əvəzi de peyğombəron vositə bo milləti nozil bıə bə ilahi əmron pemandey. ın ayəon həmçinin bə peyğombəron dıqlə muhimmə xısusiyyəton işorə kardedə. qıləyni çəvon çı milləti tono bıə çokə staj və tarıx ki,əvon de sədoğət, əmonətdorəti iyən dırstkorəti məşhur bin. və co qıləyni çəvon çı millətiku hiç qıləy mıkofati umuədə nıbe. ehanə jıqo bıəbe, dini deşmınon bo mənfiyə təbliğaton bardeyro çəyku isitifodə əkəyn.

أَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ (181) 

Peymonə(pamue) həxı ədokənən iyən çı(tavzoədə) kam həvatəkəsonku məbənən.

وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ (182) 

Və de tavzo dırıst vəzn bıkənən(bıpamuənən).

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ(183)‏

Və milləti moli kam mədənən və zəmini dimisə de fəsod iyən qıno cəhd məkənən.

وَاتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الْأَوَّلِينَ (184) 

Və şımə iyən şımə bənav bıə milləton ofəyə Xıdoku bıtarsənən.

Kulliyə formədə bə təğva tərəf dəvəti bədiqə, həzrəte Şuəyb(ə) bə milləti miyono rəvocış pəydu kardə vey muhimmə inhirof bıə ixtisodi inhirofi işorə kardedə vıə hamyedə: boçi şımə tavzoədə bəkam kəşedon iyən bə şıməku mol hıryəkəsi ziyon rosnedon? Çıro çı tavzoku səhih oko doydəniyon iyən milləti həxı hardedon? Boçi bıdə-bıstəni faxti, çımilləti həvatə moli erjiku bə kam kardedon iyən bəvədə qıləy ayb vindedon?

Əykə məntəğə qıləy ab-həvoş xoş və çok bıə qıləy vırəbe ki, Hicazi taciron çəyu dəvardin bə Şam əşin və həmçinin çəyu hejo mıxtəlifə vırəon kərvonon dəvardin əşin. çun dəvardə zəmononədə muamilə iyən bıdə-bıstəni faxtədə, qıləy moli de co moli əvəz əkəyn və puli nomədə qıləy çi movcud nıbe, bə vırə varid bıə mısofiron boştə lozım bıə çiyon hıryero, ıştə kali molon əhəvatin. ım ko boyis əbi ki, Əykə millət çı bə vırə omə taciron molon hıryeədə, çəvon molonədə aybo-irodi dumo nəvedəbin ta çəvon molon ğeyməti eğandon bejin. əvon ıştə molon həvatə faxti, ıştə molon pamuə vəsiləku bə kam doydəbin yaanki, de nodırıstə tavzo ıştə molon həvateydəbin.

In ayəon oxoyədə bə kam həvatey iyən muamiləonədə çı milləti molon poymol kardey işorə kardedə və əy bəcamiyədə fəsod iyən qıno pevolo bıey boyis zıneydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə təğva rioyət kardey hevujə məfhumış heste və bə milləti həxon ədo kardey həm şomil bedə. liza bə milləti həx-huğuğon rioyət kardey koyədə harcurnə səhlənkorəti, çı betəğvati nışonəonku bə hisob omeydə.

2-kam həvatey, qıləy ixtisodi dıjdə yavə koonkuye və məhz bə tavzo iyən peymonədə bəkam kardey şomil bedəni. liza çı milləti həxon ədo kardeyədə harcurnə səhlənkorəti, inov moliku bəkam həvateye.

3-camiyə ixtisodi sistemi səlomətəti, çı peyğombəron hədəfonku qıləyni bıə. boçi ki, ixtisodiyə fəsod iyən bohranon, milləti çı iştimayi soxtemoniku inhirof bıey sərçəşmə bıey boyis bəbe.

4- qırd zəminə iyən sektoronədə, min cumlə ixtisodi məsələonədəədolət, tarıxi dırozi çı qırd ilahi din iyən peyğombəron bəy təkid kardə çiyonku bıə.

قَالُوا إِنَّمَا أَنتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ (185) 

Əvon voteşone: şək ni tı çı sehr bıə kəsonkuş.

وَمَا أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ (186) 

Və tı həm bənə əmə bəşərisə co çi niş. və əmə tıni çı duyəvıjonku zıneydəmon.

فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفاً مِّنَ السَّمَاءِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ (187) 

Çən, ehanə tı rost voteydəşbu, osmoni i poə bəçəmə sə eğand.

Həzrəte Şuəyb(ə)-i məntıği iyən ruşinə sıxanon mığobilədə ki, milləti bə tavzoədə səhih həvatey iyən bə məxloği həx-huğuğon rioyət kardey dəvət kardedəbe, əvon çımı mığobilədə ə həzrətışon qıləy bə sehro-codu ofsun bıə iyən ıştə ağlış çı dasto doə iyən çəy sıxanon de ağli i nıomə şəxsi unvanədə zıneydəbin. əvon peşo voteşone: ısət ki, ıştı sıxanon de ağli i omeydəni və bəy mıvofiğ ni, bəbe isbotkəş ki, tı peyğombəriş iyən ıştı ım votə sıxanon çı Xıdovəndi tərəfikuye. qıləy holədə ki, ıştı deəmə hiç qıləy fərğı ni və tı həm bənə əmə qıləy odəmiş. liza əmə tıni çı Xıdo peyğombər bıey ğəbul kardedənimon. əmmo tı qıləy mecuzə biyə və osmoniku dıjdəsığon bəçəmə sə rukə və ıştı bəmə və`də doə əzob bıdə boy əməni eqəto.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-şər iyən behton ğande, çı ğeyri-məntığiyə odəmon koye və əvon bə məntığiyə sıxanon cəvob doey hınəşon ni. çoko ki,milləti bə həzrəte Şuəyb(ə)-i sıxanon cəvob doey nızneşone və bəy çı sehrboz iyən ıştə ağli çı dasto doəkəsi behtonışon ğande.

2-kali mıxolifon peyğombəri inson bıeyış, çəvon zəyifə noxtə zıneydəbin. qıləy holədə ki, çı peyğombəron zumandə noxtə çəvon inson bıey be. lzia inson beıy amil bə co insonon ziyodə təsir noey bəzıne iyən boəvon qıləy əməliyə ulqu beıy bəzıne.