674-ə hissə-Şuəra surə-198-209 şərifə ayəon

674-ə hissə

وَلَوْ نَزَّلْنَاهُ عَلَى بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ (198) 

Və əgər əmə əy bə kali ğeyri-ərəbi zıvoni nozil kardəmon be.

فَقَرَأَهُ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ (199) 

Çən əv(peyğombər) boəvon handəşbe,(ərəbon) bəy imon nıəvəyn.

Dəvardə proqramədə votemone ki, Xıdovənde-Aləm bə ım nuktə təkid kardedəbe ki, əmə Ğıronımon de ərəbi fəsihə zıvoni nozil kardemone ta şıməni xəbədokəy iyən bıtorsıno. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə bə çın ko dəlilonku qıləyni işorə kardedə və hamyedə: milli təəssıbon anəndə şiddətine ki, ehanə ım Ğıron ərəbi zıvoniku de co qıləy zıvoni enovniyə bıəbe, əvon ijən hiçfaxti bəy imon nıəvəyn və bəçəy sıxanon ğəbul kardey hozzı nıəbin. ısət ki, ım bə qıləy ərəbi zıvonədə və şərofətinə xıyzoniku bıə qıləy merdi nozil bıə iyən navkonə kitobonədə çəy zuhuri bəşorət doey bıə, ijən əvon boəy ğəbul kardey hozzı nin. ısət çı bımando jıqo qıləy şərayitış bıənəbe.

İmom Sadığ(ə) hamyedə: ğeyri-ərəbi erj iyən fəzilət ıme ki, əvon bə ərəbi zıvonədə bıə Ğıroni imon vardəşone. əmmo əgər Ğıron ğeyri-ərəbi zıvonədə bıəbe, kali ərəbon bəy imon nıəvəyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-təblığ iyən tərbiyə koyədə, bəbe bə muxatəbi zıvon iyən emosiyon dığğətkəy ta əvon bo həxı ğəbul kardey ziyod hozzı bıbon.

2-irği iyən milli təəssıbon, bo həxı ğəbul nıkardeyro bıə maneəonku qıləyniye. bəbe mığət bıbəmon və bo həxı ğəbul kardey mane bıə çın səddiku dəvardəmon.

كَذَلِكَ سَلَكْنَاهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ (200) 

Əmə jələvoni Ğıronro(de ruşinə bəyoni) bə qınokoron dılon dəvordınemone.

لَا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّى يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ(201) 

(Əmmo əvon)İmon vardedənin. tainki, əvon dardinə əzobi bıvindon.

فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ (202) 

Ki, ğəflətən, əvon aqah nıbə holədə bəçəvon soyəx bome.

فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ (203) 

Bəvədə voteydən: ayə bəmə mohlət doey bəbe?

Kərimə-Ğıroni xitob kardə kəson fəğət mısılmınon nin, bəlkəm kofiron iyən mışrikon həm bəbe həxə sıxanon bıməson ta huccət bəvon təmom bıbu və həni boçəvon imon nıvardey co qılə bəhonə nımando.

Liza Xodvənde-Aləm hamyedə: əmə Ğıronro jıqo nozil kardemone ki, qırd şımə əy dərkkoyn iyən dərəsiyon. əmmo çı qıno, yoləşəxəti iyən inodkorəti ruhiyyə boyis bedə ki, kali fərdon bə ilahi kəlomi imon nıvəyn iyən əy inkorkəyn. çəvonku veyni anəndə bəştə kufri isror kardedəbin ki, voteydəbin:əmə imon nibəvardemon. illa ki, tı bəmə və`də doə əzobi bəmə nışon bıdə və bıdə əmə əy deştə çəşi bıvindəmon.

Əmmo həyğət ıme ki, əzob nozil bıyədə, həni bo imon vardey qıləy fırsət nibəmande. zira əzob bə ikkərə iyən çı naviku məlum nıbə holədə bome bərəse və əvoni ebəqəte.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-əgər çı naviku hozzıəti iyən ğabiliyyət nıbu, Ğıroni bə insoni ğəlbi varid bıey foydəş ni.

2-bə qıno iyən curmi dəvom doey, insoni hidoyəti zəminə çı miyoniku bardedə.

3-bə Xıdovəndi mohlət doey məğrur məbəmon, zira mardey iyən ilahi əzob ğəflətən bə insoni soyəx bome.

4-qınokoron mardey ərəfədə, Xıdoku mohlət tələb kardedən.

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ (204) 

Ayə boçəmə əzobi dastpoçəyon?

أَفَرَأَيْتَ إِن مَّتَّعْنَاهُمْ سِنِينَ (205) 

Ayə vinde ki, əgər çandə soron bəvon nemət bıdəmon.

ثُمَّ جَاءهُم مَّا كَانُوا يُوعَدُونَ (206)‏

Peşo ijən və`də doə bıə əzob bəvon bome bərəse.

مَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُوا يُمَتَّعُونَ (207) 

Çəmə bəvon doə neməton əzobi çəvonku dəf kardey nibəzıne.

Vəynə ayəonədə hamyedəbe ki, ım qınokoron əzob nozil bıeyədə, mohlətışon piyedə ta bə həxə roy pemandon iyən imon biyəyn. ın ayəon hamyedə: bəvon hətta əgər çandə soron mohlət həm bıdəmon, ijən əvon imon nibəvardeyn və ilahi və`dəon təkzib bəkayn. bın surətədə bənə sərvət iyən ğudrəti bıə maddi iyən dınyəviyə imkonaton əzobi çəvonku dəf kardey nibəzıne. bəle! yoləşəxə iyən tuğyongərə fərdon istikbor iyən kufri ruhiyyə jıqoe ki, hafaxti peyğombəronku ilahi əzobi və`dəon bıməson, bəy məsxərə kardedən və voteydən: ehanə şımə rost voteydon, jəqoədə həmonə əzobi boəmə bıvğand ta əmə əy bıvindəmon. əmmo əzobi nışonəon vindeyədə, lovə kardedən və mohlət tələb kardedən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ımruj ilahi və`dəon təkzib kardə kəson, qıləy ruj çəyku əmonədə mandeyro mohlət tələb bəkayn. əmmo çın tələbi boəvon hiç qıəy foydəş nibəbe.

2-ilahi ğəzəb omeyədə, çı insoni bənə sərvət iyən ğudrəti bıə qırd ləzzəti vositəon təsiri çı miyoniku bəbarde.

3-dınyo rifohon, nə dınyoədə bə ilahi lutf iyən inoyəti əsose vənə axırətədə ilahi lutfon dəvom pəydu kardey dəlile.

وَمَا أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ (208) 

Və əmə har qıləy məntəğə(məxloği) həlok kardey bənav əyo tars doəkəson vığandemone.

ذِكْرَى وَمَا كُنَّا ظَالِمِينَ (209) 

Ta(çəvon tars) bə təzəkkur iyən ibrəti boyis bıbu və əmə sıtəmkor nimon.

Navnə ayəon dəvomədə, ın ayəon bə qıləy kulliyə ğanuni işorə kardedə və hamyedə: Xıdovəndi sınnət iyən ğanun ıme ki, ıştə huccəti bə qırd məxloği təmomkəy və de peyğombəron vığandey, çəvon koy ağıbəti barədə bəvon xəbərdorəti bıdəy ta əvon pand bıqəton iyən oğo bıbon. əmmo çoko əvon de elm iyən aqahəti vositə, harın bedən iyən bə əmri pemandeənin,Xıdovənde-Aləm əvoni həlok kardedə. ım ko bə ədoləti əsose və bın koyədə hiç qıləy zılmo-sıtəm ni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovənd bo qırd ummət iyən milləton, bəvon tars doə şəxsonış vığandə.

2-çı naviku xəbərdorəti nıdoə holədə cəzo doey, zılme və Xıdovənd hiçfaxti bəştə bandəon jıqo qıləy zılmi rəvo zıneydəni.