675-ə hissə-Şuəra surə-210-216 şərifə ayəon

675-ə hissə

وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيَاطِينُ (210) 

Və Ğıronro şəytoni nozilış kardəni.

وَمَا يَنبَغِي لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ (211) 

Çəvon nə bımi ləyoğətışon heste və nə bın ko ğudrətışon heste.

إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ(212) 

Beşək əvon(osmoniyə xəbəon) məseyku bəkənon(məhrumin).

Vəynə ayəon dəvomədə, ın ayəon ijən bə dini deşmınon co norəvoə behtonon qıləyni işorə kardedə və hamyedə: əvon voteydən: Muhəmməd(s) de cınon qıləyni rabitəş heste və əv ın ayəon bəy umutedə. məcnuni kəlimə Kərimə-Ğıronədə çı peyğombər(s)-i mıxolifon tərəfiku çandə kərə oko doey bıə və de şayirəti nisbəti bə ico bıə ki, cın jıəy mənoədəy, nəinki, beməxə. zira şayir beağl ni.

Xıdovənd çı Məkkə mışrikon bə islomi peyğombəri ğandə çın behtonon cəvobədə hamyedə: şımə ım sıxanon bə şəytonon nisbət doydon. qıləy holədə ki, Ğıroni barzə maarifon hiçcurə de şəytoniyə fik iyən ilğaon rabitə iyən tənasubış ni. bo jıqo maarifi nozil kardey şəytonon ğabiliyyət iyən ləyoğətışon ni .həmçinin əvon ğadir nin Xıdo kəlomi bə peyğombəri enovnon iyən ım ko boəy jıqo muştəbehkəyn ki, əv əy mıəyyən nıkəy ım sıxan çı Xıdo kəlome ya çı şəytonikue.

Çımisə əlovə de islomi peyğombəri zuhuri, cınon de bəpe aləmi rabitə bırniyə bıə.ehanə navko əvon kardeyışon zınə bə mələkon miyon ro pəydukən iyən çı osmoni xəbəku məlumatışon pəydu kardəbu, ım rabitə  kulliyə surətədə ğət bıə. liza əvon kardey zıneydənin məxfiyonə quş bıdəyn iyən ğeybiyə xəbəon, hətta bə deəvon əloğəşon bıə kəson intiğal bıdəyn, ovoştınon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Ğıron mığəddəs iyən ğoyme iyən əy məxsusi hifz kardedən və çı harcurnə təhrifiku əmonədəy. zira şəytonon nə vəhyi ğəbul kardey hınəşon heste və nə əy vığandey zıneydən.

2-şəytononbəştə nezə odəmon iyən duston nozil bıey zıneydən iyən bəvon qıləy mətləbon rosney zıneydən. əmmo bə peyğombər iyən pokə odəmon nozil beıy zıneydənin və bəvon hiççi ilğa kardey həm zıneydənin.

3-ehanə hozzıəti nıbu, inson ilahi kəlomi məsey iyən bəhrə bardeyku məhrum bəbe.

فَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ (213) 

(Ha peyğombər ha!)De Xıdo co qıləy məbud vanq məjən ki, əzob doə bıə kəsonku bəbeyş.

وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ (214) 

Və ıştə nezə odəmon bıtorson.

وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ (215) 

Və bo bətı pemandə muminon ıştə kəşon ojkə(hevujkə).

فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ (216) 

Çən, əgər bətı asi bıbon, vuji: az şımə əncom doə çiyonku bezom.

In ayəonədə Xıdovənd bəştə peyğombəri xitob kardedə iyən çandə qılə movzu barədə əmron doydə.

-Iminə dəstur de mıxolifon əloğədor bıə və hamyedə: çı mışrikon mığobilədə ğoym iyən mohkəm bımand və hiçfaxti boçəvon cəzb iyən cəlbiro, ıştə tohid iyən yektapərəstəti ideyaku dast məkəş ki, tı həm bənə əvon bə jıqo çi dıço məbi.

-Dıminə dəstur de ə həzrəti nezə odəmon əloğədore ki, hamyedə: bo milləti bə tohidi tərəf dəvəti koyədə, ıştə nezə odəmonku binokə iyən çı cokəsnku bənav, bəvon çı şırk iyən bıtpərəstəti ağıbəti barədə xəbərdorəti bıdə.

-Seminə dəstur çı muminon barədəy ki, hamyedə: deştə tərəfdoron təvozukor bıbu iyən deəvon çokə rəftorkə. nəinki, bənə sultan iyən podşoon de təkəbbır iyən məğrurəti bəştə dasti jiyədə bıə kəson fərmon mədə iyən ıştəni bəsə cokəsonsə bəpe məqət. ıştı deştı tərəfdoron bıə rəftor bəbe bə mehribonəti iyən məhəbbəti əsos bıbu. bədə qıləy pərəndə ki, ıştə cucə və balə bəştə kəşi ji dənoydə iyən bəy məhəbbət kardeydə.

-Çominə dəstur çı dıminə əmri dəvomədəy və hamyedə: əgər bə tohidi tərəf dəvəti koyədə ıştə nezə odəmon ıştı sıxanon ğəbul nıkəyn iyən bəştə şırki dəvom bıdon, tı de ojə-oşkoə holəti ıştə movğıyyəti elankə iyən ıştə çı şırkuki bə diyəro bıey nışon bıdə.

Çoko ki, tarıxiyə kitobonədə omə, çən ın ayəon nozil bıeyədə peyğombər(s) ıştə nezə odəmon dəvətış karde ki, çəvon miyono Əbu-Talıb, Həmzəiyən Əbu-ləhəb hestebe. çən, xorək hardey bədiqə, Əbu-Ləhəb icozəş nıdoe ki, peyğombəri dəvət bə cokəson quş nırəso iyən məclisiş bəyənde je.

Peşonə ruji, peyğombər ijən əvonış dəvət kardeşe və bo mehmonon sufrə oj kardey bədiqiə, bəvon hamyeşe: Xıdovənde-Aləmn bəmı dəsturış doə ki, şıməni bə tohidi tərəf dəvətkəm.az şımə dınyo iyən axırəti xəyrım piyedə və qıləy şəxs zıneydənim ki, boştə ğovmi çımı vardə çiysə vey çokə çi biyəy. şıməku ha qıləyni bəmı koməqko, çımı bo,çımı vəsiy iyən çımı canişin bəbe.

Əyo hozzı bıə kəson miyono, sovə Əli ibn Əbu-Talib(ə)-i hiçki bəsə səpoysə nıheşte. çəy bəpeştə peyğombəri(s) hamyeşe: bızınən ki, əv çımı bo, çımı vəsiyy iyən şımə miyono çımı canişin bəbe. çəy sıxanon bıməsən iyən bəy itoətkənən.

Im macəra ki, çı islomi tarıxəvonon əksər kitobonədə omə, çı peyğombər(s)-i ıştə nezə odəmon miyono bıə ğərib bıey iyən fəğət Əli(ə)-i həmonə sıftəku bəy koməq kardey nışon doydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ğərəz Xıdo bə cokəson soyəx şıey, oxoyədə bo insoni bədbəxtəti iyən əzob vardedə. çoko ki, şırk bə navkonə umməton həlokəti boyis bıə.

2-de nezə odəmon rabitə, bə isnoni məsuliyyəti ziyod bıey boyis bəbe. çoko ki,inson ıştə xıyzoni mığobilədə cəvobdehe, ıştə nezə odəmon hidoyət kardey koyədə həm məsuliyyətış heste.

3-nezə doəmon rabitəon, bəbe bəştə vəzifəon əməl kardey iyən bə nəhy əz munkəri ko mane nıbu.

4-bo camiyə rəhbər iyən mıbəllığon lozım bıə sıfət, ıştə tərəfdoron iyən nezə doəmon mığobilədə təvozukorəti iyən deəvon mehribon bıeye.

5-camiyə rəhbəron bəbe çı inhirofiyə xətton vədə, ıştə movğıyyəti de ojə-oşkoə holəti nışondəyn.