676-ə hissə-Şuəra surə-217-227 şərifə ayəon

676-ə hissə

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ (217) 

Və bə əziz iyən mehribonə(Xıdo) təvəkkulkə.

الَّذِي يَرَاكَ حِينَ تَقُومُ (218) 

Qıləy Xıdo ki,(bo nımojiro) əyşteyədə tıni vindedə.

وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ (219) 

Və ıştı hərəkəti səjdəkəson miyono(həm mışohidə kardedə).

إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (220) 

Həyğətən, əv əməs iyən əzıne.

Navnə proqramədə votemone ki, Xıdovənd çı peyğombəri mıxolifon norəvoə sıxan iyən əziyyətinə hərəkəton mığobilədə, bə islomi peyğombəri(s) çandə qılə dəsturonış doe ki, çəvon ço qılə bəyon be.

Pencminə qılə vəynə dəsturon təkmil kardə holədə hamyedə:de eyni səbr iyən təloşi, bəXıdovəndi təvəkkulkə. zira əv bə həmmə çiyon ğalib iyən səbarze və əgər əv irodəkəy hiçkəs kardey nibəzıne çəy piyə çiyon vədə mığovimətkəy. vəynə peyğombəron sərquzəştonədə vinde ki, əmə Firon iyən Nəmrudro deçəvon qırd ğudrət iyən səltənəti məhv kardemone iyən Mosə(ə)-mon bə ğudrət iyən hukumət rosnemone.

Ayəon dəvomədə hamyedə: Xıdovənde-Aləm həmmə holədə bətı nəzorət kardedə. çı nımojiyən ibodəti faxti bıbu ya çı nımojəvoton miyono hozzı bıyedə. və ya mışrikon bə tohid iyən yektapərəstəti tərəf dəvəti zəmon ğıyom kardeydə. əv qırd holədə ıştı votə sıxan iyən kardə koonku aqahe və hejo tıni himoyə kardedə və botı peşt bedə. çən ,de bəy təvəkkul kardey bəştə roy dəvom bıdə iyən ıştə mıxolifon mığobilədə ğoym və mohkəm bımand.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə cokəson mol, məğam, ğudrət iyən sərvəti təkyə kardey əvəzi, bə Xıdo təvəkkulkəmon ki, həm əzize və həmən rəhim və həm əməs iyən həmən aqahe və həm bə qırd aləmon ğudrəti ğalibe.

2-Xıdo ovliayon hejo çəy nəzorəti jiyədən, çı ğıyom iyən hərəkəti faxti bıbu iyən həm səjdə iyən ibodəti faxti.

هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَى مَن تَنَزَّلُ الشَّيَاطِينُ (221) 

Ayə bəşmə xəbə bıdəm ki, şəytonon bə konkəsi nozil bedə.

تَنَزَّلُ عَلَى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ (222)

Bə har qıləy duyəvıjə, qınokori nozil bedə.

يُلْقُونَ السَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَاذِبُونَ (223) 

(Zira ım fərdon)Bə şəytonon sıxanon quş doydən və çəvon veyni duyəvıjin.

In ayəon ijən bə islomi deşmınon ğandə şər-behtonon oqardedə. joqo ki, əvon voteydəbin ki, Ğıron çı şəytonon bə peyğombəri ilğa kardə çiyon məhsule. bın ayədə hamyedə: şəytonon bə duyəvıj iyən qınokorə insonon nozil bedən və bo fəsod iyə qıno pevolo kardeyro əvoni təşviğ kardedə. əvon həm bəçəvon sıxanon quş doydən və bə du iyən xilofkorəti əsos əməl kardedən. qıləy holədə ki, islomi peyğombəri(s) çı Məkkə mışrikon miyono bıə jimoni kanə staj, ğərəz sədoğət iyən əmonətdorəti co çi nıbe. bəqəm şımə de tovə ısə çəyku qıləy duyə sıxanon məsə ki, ısət əy duyəvıj hisob kardedon iyən çəy sıxanon bə şəytoni nisbət dodyon? Çımisə əlovə, çəy dəvəti məzmun çı pokəti iyən çokəti iyən çı zılmo-fəsodiku bə diyəro mandesə co çi. qıləy holədə ki, şəytonon hejo nopokəti iyən fəsodi zəmini dimisə pevolo kardedən və milləti de ın ro vəsvəsə kardedən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-nopok iyən aludə bıə dılon, çı şəytonon ilğa iyən vəsvəson məskəne.

2-duyəvıjəti, çı veyə qınon iyən xilofə koon sərçəşməy və quş çı şəytoni sıxanon bə insoni ğəlbi varid bıə dərvozə və bəy.

وَالشُّعَرَاء يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ (224) 

(Peyğombər şayir ni, zira)Bə şayiron ro dıqıjnə kəson tabe bedən.

أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ (225) 

Ayə nıvinde ki, əvon har qıləy vadiyədə sərqərdonin?

وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ (226) 

Və qıləy çiyon voteydən ki, bəy əməl kardedənin.

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيراً وَانتَصَرُوا مِن بَعْدِ مَا ظُلِمُوا وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ (227)

Əmmo imon vardə kəson iyən çokə ko əncom doə kəson iyən Xıdo ziyod zikr kardə kəson və sıtəmi bədiqə(bo ıştəni mıdofiyə kardeyro) koməq tələb kardə kəson istisnan. və zolım bıə kəson rəyrə bəzıneyn ki, bə kon oqordıniyə vırə oqordıney bəbeyn.

In ayəon ki, çı Şuəra mıborəkə surə oxonə ayəonin, ijən bə peyğombəri mıxolifon behtonon cəvob doydə və hamyedə: peyğombər şayir ni iyən çəy kəlom bə həyğət iyən vağeiyyəton əsose, nəinki, bə şayironə təxəyyulon əsos.

Peyğombəri əsrədə, ziyodə şayiron Hicazi məntəğədə jimon kardedəbin. çəvon şeron ğalibən cohili təəssıbon, məcazi iyən virtual eşğon, eyşo-işrət mə məstəti, ğəbiləvi canqon iyən analoji çiyon bəyon kardedəbe və hakəs çın koon vəsfədə xiyoliyə şeeron votedəbe, çəy şeeron çı Məkkə hasoornə şeeri festivalədə vıjniye bedəbe və Kəbə kə divoədə ehaştey bedəbe.

Təbiiye jıqonə şeeron hifz iyən intişor kardey dumo bıə kəson, çı ilahi məktəbiku bə diyəro bəbeyn və bə movhumat iyən xiyolon dıço bəbeyn.

Şeer adətən, bə məntığ iyən istidloli əsos ni. bəlkəm, çı təmsil iyən təşbihi məğamədəy iyən xiyoli ğıvvə zumand kardedə. şuəra və şayiron ya cokəson mədh və ya zəmmi koyədə, ko bəçəy pik həddi rosneydən və adətən muboliğə kardedən. şayiron təbiyətən, sıxan iyən hınə əhlin, nəinki, çı ko və əməli soyb. əvon bəzm iyən eyşo-işrəti soybin, nəinki, çı rəzm və canqi. çoko ki, çəvon şeeron bo eyşo-işrəti məclisiye, nəinki, bo rəzmi məclisi.

Həlbəttə çı şayiron miyono, saleh iyən pokə şəxson həm pəydu bedə. qıləy şəxson ki, çəvon şeeron bə həyğəton əsos ğoyme və əvon ıştən çı fik və əməli soybin. liza Kərimə-Ğıron ım dastəş istisna kardəşe və hamyedə: mumin iyən salehə şayiron, deştə şeeron Xıdo bə milləti vir dənoydən iyən camiyə bə zılmkoron ələyh ğıyom kardey tərəf vanq jeydən.tosə ə vırə ki zolımon bızınon rəyrə əvon çı miyoniku bəşeyn iyən muminon bəvon ğalib bomeyn.

 Çın ayəonku umutedəmon:

1-çə hınə erjış heste ki, bə səhihə fiki əsos bıbu iyən camiyəislohiyən bə milləti xıdməti royədə bıbu. nəinki, botıl iyən şəytoniyə fikon tərvic kardey royədə.

2-islomi təfəkkurədə çə şeri ğeymətış heste ki, ilahi iyən əxloği keyfiyyəton cəmiyyətədə bəyji iyən tərvic kardedə, nəinki, cıvonon bə puç iyən bihudə çiyon tərəf bışıkırni.

3-Kərimə-Ğıron məxloği bə zəlolət eğandey iyən sərqərdon kardey mızəmmət kardedə. ısət çı de şeeri ya de film, sıxanon və ya de co vositəon bıbu. əmmo iyo ayə bə şeeri ğəşənqəti iyən bəçəy təsiriş işorəş kardə.

4-Xıdovənde-Aləm çı sıtəmkoron ratəsə nıştə.