677-ə hissə-Nəmli surə-6-11 şərifə ayəon

678-ə hissə

وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ (6) 

(Ha peyğombər ha!) Bərosti Ğıroni hikməti soyb, əzınə(Xıdo) tərəfiku ğəbul kardedəş.

Nəmli surə de Kərimə-Ğıroni əzəməti iyən çəy bo muminon hidoyət və səodətiro bıə roli bino be. peşo bə muminon xısusiyyəton iyən bə ğıyoməti etığodışon nıbə kəson tale və sərnıvışti işorə kardedə. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə iyən çı peyğombəron dastonon bino bıey bənav,(6-ə ayədə) hamyedə: çın osmoniyə kitobi maarifon, ilahi hikmət iyən elmiku peqətey bıə. iyo Xıdovəndi benəhoyətə elmiku mənzur və məğsəd, çı bəşəri məsləhəton iyən fəsodonkue. və çəy hikmətiku məğsəd, vəzifəon iyən ğanunon şərhədə insoni bəçəy xılğəti hədəfi tərəf nez kardə çi.

Bın zəmon peşonə ayəonədə, çı peyğombəron besəti cərəyonədə bıə çın ilahi hikmət iyən elmi nımunəonku zikr kardedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Kərimə-Ğıron ilahi elm iyən hikməti ifodə iyən təcəssım kardə qıləy kitobe. çun peyğombər(s) vəhyi ğəbul kardedə, çəy elm həm “lədunni” elme. nəinki, kəsb kardəninə elm.

2-dini dəstur iyən hukmon, ilahi elmi sərçəşməkue və dini hukmon har qıləyniyədə, qıləy hikmət noey bıə.

إِذْ قَالَ مُوسَى لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ نَاراً سَآتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُم بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ (7) 

(Bə yod dənə)Ə faxti ki, Mosə bəştə xıyzoni voteşe: mı(diyəroku) qıləy otəşım vinde. (şımə iyo bımandənən)rəyrə boşımə qıləy xəbə çəyku bəvardem ya çə otəşi şuləonku bəvardem, ğasbu şımə ıştəni(deəy) tat(qam) bıkoyn.

فَلَمَّا جَاءهَا نُودِيَ أَن بُورِكَ مَن فِي النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ (8) 

Çən, çoko ki,(Mosə) çəy palu ome, nido doey be ki, hakəs otəşi dılədə iyən çəy ətrofədəy, bərəkət doey bıə iyən aləmon pərvərdıqor bıə Xıdo poke(mınəzzəhe).

يَا مُوسَى إِنَّهُ أَنَا اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (9) 

Ha Mosə ha! həyğətən, ım azim, əziz, hikməti soyb bıə Xıdo!

Bın surədə ilahi peyğombəronku penc qıləyni nom iyən çəvon ğovmon zikr bıə və sıftədə çı həzrəte Mosə(ə)-i besəti forməku sıxan voteydə. çoko ki,rəvoyətonədə omə, həzrəte Mosə(ə)deştə xıyzoni bə ico çı həzrəte Şuəyb(ə)-i paluku bə Misri tərəf hərəkət kardedəbin, şəvi faxti roşon gim karde iyən bə tufan və sardə həvo giriftor bin. Mosə(ə) qıləy əmonə vırə pəydu kardey iyən ıştə aylə xilos kardey fikədə be ki, bə ikkərə çı diyəroku qıləy otəşış mışohidə karde. ıştən boştə voteşe: hukmın əyo odəmon heste ki, otəşışon sənə və əvon bəmə koməq kardey bəzıneyn ya lamalə bəmə qıləy ro nışon doey bəzıneyn. co tərəfiku ıştə xıyzoni həm deştə bə ico bardey imkon nıbe. zira mumkin be əvon qıləy ğoldor iyən xuliqanə dastə bıbon və bəvon ziyon rosney əzınin. əve bəştə xıyzoni voteşe: şımə iyo bımandənən çəşkənən ta az bışom iyən boom ya çəyu qıləy xəbə biyəm ki, bıdə əvon bəmə ro nışon bıdən yaan ki, hiç nıbu çə otəşi şuləku tikəy biyəm ta şıməni çı sardiku peroxnım.

Çoko ə həzrət bə otəşi rəse, əyo hiçkəsış nıvinde. əmmo de vey əcib-ğəribə səhnəon dim bə dim ome. otəş  çı havzə doon miyono şuləvər be və ha tərəfi ruşnə doydəbe. qıləy şulə həm bə Mosə(ə)-i tərəf ome. əv dəmande bo tarse və tikəy bə dumo pekıre. bın zəmon qıləy vanqış məse. ha Mosə ha! mı həkim iyən əzizə Xıdom ki, dılım heste tıni bə peyğombərəti bıvıjnom. ım otəş həm çımı ğudrəti cilvəonkue ki, nə tıni bəsutne və nə həmonə kavuyə doon. və hakəs bəvədə iyən çəy ətrofədə bıbu, çımı əmonədə bəmande.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-peyğombəron addiyə jimonışon bıə və əvon həm bənə co insonon jiyən. Mosə(ə) boştə xıyzoni problemon bərtərəf kardeyro, hərəkətış karde. əmmo bın miyono Xıdovəndi əvış bə peyğombərəti rosneşe.

2-ehanə Xıdovənd irodəkəy, otəş həm ıştə sutuney ğabiliyyəti dasto bədoe və bexətər bəbe. çoko ki, həzrəte İbreym(ə) bə otəş ğandey bıeyədə, otəş əy sutuney əvəzi, boəy sard və səlomət be.

وَأَلْقِ عَصَاكَ فَلَمَّا رَآهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَانٌّ وَلَّى مُدْبِراً وَلَمْ يُعَقِّبْ يَا مُوسَى لَا تَخَفْ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ (10) 

Və ıştə əso şodə(Mosə əsoş şode) çən, çoko ki, vindeşe əv bənə qıləy qədə mori lıvedə(bəpe-beyji şedə), bə dumo diyə nıkardə holədə binoş karde bo vitey. (Əmə bəy votemone:)ha Mosə ha! mətars ki, peyğombəron çımı palu tarseydənin.

إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْناً بَعْدَ سُوءٍ فَإِنِّي غَفُورٌ رَّحِيمٌ (11) 

İlla sıtəm kardə kəson. peşo çı bevəci bədiqə, çoki çəy əvəzi bınon. həyğətən, mı əbaxş, mehribonim.

Təbiiye de ə sədo məsey iyən de həmonə ziyon nırosnə otəşi mışohidə kardey, Mosə(ə) bə şəkko-tərdidi dıço be ki, çı konco məlume ki, çəy məsə iyən vində çiyon Xıdovəndi tərəfikue iyən ım çı Xıdo sıxane. liza Xıdovəndi bəy əmrış karde ki, ıştədastədə bıə ləvo şodəy bə zəmin. əv həm jəqoş karde. əmmo bə ikkərə həmonə çu bəçəy tərəf həərəkət kardə bə qıləy qədə mori peqarde. Mosə(ə) dast tarsi binoş karde bo vite. zira əv jıqo qıləy əcib-ğəribə səhnə çəş kardedənıbe. sədo ome ki, ha Mosə ha! ım ıştı nıbuvvəti nışonəy. ısət tı bə nıbuvvət iyən risoləti məğami rəsəş və ıştı vində çiyon mecuzən ta ımon tıni ıştı koyədə peştıpurkəyn və ıştı məsə çiyon ilahi sədoonin, nəinki, şəytoniyə ilğaon. həmçinin tı de ın mecuzəon bə milləti nışon doey, əvoni xatırcəmkə ki, tı çı Xıdo tərəfiku oməş, nəinki, tı qıləy sehrboz iyən coduqəriş.

Ha Mosə ha! çəmə dərqo qıləy orom iyən əmnə vırəy və iyo çı tars iyən iztirobi qıləy mənoş ni. ə kəson bəbe bıtarson ki, bəştə iyən bə cokəson zılm kardedən. həlbəttə əv hakəs ki, tobəkəy iyən ıştə qınoonku dast bıkəşo, bəçımı rəhməti şomil bəbe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-mecuzə əncom doey, de Xıdovəndi tələb iyən irodəy.harçənd ki, ımon de peyğombəron dasti bə əməl omeydə. liza ım xaruğəl-addə koon bo məxloği bənə qıləy mecuzəy, bo peyğombəron həm mecuzə iyən xatırcəməti baxş kardə çiye.

2-ilahi prizmaku zolım bəbe hejo çı tars-larzi dılədə bıbu, nəinki, əmniyyət iyən asayişi dılədə.

3-Xıdovəndi baxşeş, insoni çokə ko əncom doey iyən ıştə qınoon əvəzi beşey bədiqəy.