679-ə hissə-Nəmli surə-12-16 şərifə ayəon

679-ə hissə

وَأَدْخِلْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاء مِنْ غَيْرِ سُوءٍ فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْماً فَاسِقِينَ (12) 

(Ha Moəs ha!)Iştə dasti bəştə yəxə ji dənə. (bıdə)sipyi iyən vavriski doə iyən hiç qıləy aybış nıbə holədə xaric bıbu. (ım mecuzə)bə Firon iyən bəçəy ğovmi tərəf vığandə bıə nəv qılə mecuzə zumrədə(omə) ki, əvon qıləy(nıpemandə) fosiğə ğovmin.

Navnə bərnomədə votemone ki, həzrəte Mosə(ə) deştə xıyzoni bə ico bə Misri tərəf hərəkət kardedəbe ki, Xıdovəndi əvış bə risoləti məğamış rosne iyən çəy risoləti mecuzə unvanədə bəy hamyeşe: ıştə dastədə bıə əso şodə bə zəmin. peşo həmonə əso bə qıləy qədə mori peqarde və Mosə(ə) tarse.

Əmmo bın ayədə, bə Mosə(ə)-i dıminə mecuzə işorə bıə. Xıdovənde-Aləm bə Mosə(ə)-i hamyedə: ıştə dasti bəştə yəxə ji dənə və bə bi bekardeyədə, əv sipyi iyən nurani bəbe və ım çı pusti noxəşəti iyən ekzema əlomət ni. peşo hamyedə: ıştı mecuzəon fəğət ım dıqlə ni. bəlkəm, co haft qılə mecuzə həm botı ğərolımon doə ki, Firon iyən çəy ğovmi bə tohid iyən yektapərəstəti tərəf dəvət kardeyədə çın mecuzəonku oko doey bəzıneyş və çəvon çı harcurnə bəhonə vardey vəy qətey bəzıneyş. bənə Nili dıyo poə kardey iyən donzə qılə çeşmə bə əməl vardey bıə mecuzəon. ımi zikr kardey lozıme ki, Firon iyən çəy ləşkəri bə Bəni-İsrayili həmlə kardey bədiqə, həzrəte Mosə(ə) ıştə əsoş bə Nili ruş je. nəticədə bo Bəni-İsrayili ovaşteyro ovi miyono qıləy ro oj be. co qılə mecuzə ıştə əsoş bə bandiş ekkuye və çəyu donzə qılə honi fəvəranış karde.

Çın ayəku umutedəmon:

1-təbyəti sistem, Xıdovəndi məxloğe və əv çiçı irodəkəy, muhəğğəğ bəbe. harçənd əv qıləy xaruğəl-addə iyən ğeyri-təbiiy ko həm bıbu.

2-kali ğovm iyən fərdon anəndə botıl iyən nodırstə royədə isror kardedən ki, boəvoni ğane kardeyro iqlə mecuzə vəs kardedəni və bəbe çandə qılə ilahi mecuzəon həm bıvindon ta çəvon ğəlbon çı həxı vədə muti bıbu.

فَلَمَّا جَاءتْهُمْ آيَاتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ (13)‏

Çən, çoko çəmə ruşinəkə ayəon iyən mecuzəon bəçəvon soyəx omeyədə, voteşone: ım qıləy oşkoə sehre.

وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ (14)

Və ıştə dılədə bəy yəğın bıə holədə, bəştə sıtəm iyən yoləşəxəti xoto,(əvışon) inkor karde. çən, erəx ki, çı fosidon ağıbət çokonəye.

Həzrəte Mosə(ə) boştə vəzifə əncom doeyro, bə Firon iyən bəçəy ğovmi tərəf ome iyən əvonış bə İ bıə Xıdo tərəf dəvətış karde. əmmo Firon iyən çəy ətrof de Mosə(ə)-i çandə qılə mecuzəon mışohidə kardey, çəy sıxanon ğəbul kardey əvəzi, əvışon de sehrbozəti mıttəhəmışon karde.

Ayə dəvomədə hamyedə: ım itthamon çəvon bə həzrəte Mosə(ə)-i  ko bıə şəkko-tərdidiku nəşət seydəni. bəlkəm, əvon həzrəte Mosə(ə)-i sıxani həx bıey dərəsəbin iyən bəçəy sıxani səhih bıey peştıpur bin. əmmo bəçəvon çə həzrəti sıxanon ğəbul nıkardey boyis bıə çi, çəvon yoləşəxəti be. boəvon vey saxt iyən ğəbul kardənin nıbe ki, əvon iştimayi cəhəto çəvonku saru bıə bə qıləy şəxsi əmron pemandon.

Liza fironıjon bə qıləy dıjdə sıtəmi mırtəkib bin iyən və Mosə(ə)-ışon de sehro-codu ittihamışon karde ta çəy çəvonsə bəpe bıey ğəbul nıkəyn. həlbəttə bə Mosə(ə) iyən bəçəy ayini bıə sıtəm,həyğətədə bəçəvon ıştəni bıə zılme. zira ım boyis be çəvon ağıbət çokonə de dardinə əzobi orəxo və əvon Nili ruyədə eşin şin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-imoni mərtəbə çı elm iyən yəğıni mərtəbəsə bəpeye. vey mumkine inson dılədəbə qıləy həyğəti bovəkəy iyən çəy həğğaniyyəti dərkkəy. əmmo ijən əvon inkorışon kardə və bo həxı ğəbul kardey hozzı nin iyən bəy təslim nin.

2-bo həxı ğəbul kardey mane bıə çi, təkəbbır iyən yoləşəxətiye ki, boyis bedə inson cokəson ıştəsə hırd zıneydə və bəçəvon sıxanon əhəmiyyət doydəni.

3-çı mufsid iyən fosidon ağıbət, suğut iyən məhv bıeye.

وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ عِلْماً وَقَالَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنَا عَلَى كَثِيرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ (15) 

Və bərosti bə Davud iyən Suleymoni(məxsusə) elmımon əto karde. və ə dıqlə voteşone: sıtoyiş bə Xıdo məxsuse ki, əmənış bəsə ıştə ziyodə muminə bandəonsə bəpeş qəte.

وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُودَ وَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنطِقَ الطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيْءٍ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِينُ (16) 

Və Suleymoni Davudi varis be və voteşe: ha məxloğ ha! çı pərəndəon zıvon bəmə təlim doey bıə və çı harçiku bəmə əto kardə bıə. şək ni ım(baxşeş) həmonə barz iyən ruşinə imtiyoze.

Həzrəte Mosə(ə)-i sərquzəşti bəyoni bədiqə,ım ayəon çı Bəni-İsrayli dıjdə peyğombəronku bıə bə həzrəte Davud(ə) iyən Suleymon(ə)-i sərquzəşton işorə kardedə. dıqlə peyğombər ki, çəvon şərayit de co qılə peyğombəron şərayiti komilən fərğ kardedə. çəvon xısusiyyətonku ım be ki, əvon bo kişvəri idorə kardey xoto qıləy hukumətışon təşkil doəbe.

Ehanə co peyğombəron hejo bə ğovmi əzob-əziyyəton tov vardəşone iyən deçəvon dasti ıştə diyoriku tojnıey bıənbu, ım dıqlə çı hukumət iyən ğudrəti zirvədə bıən. joqo ki, nəinki, insonon, bəlkəm cınon həm bəçəvon əmron tabe bin.

Im ayəon çı Davud(ə) iyən Suleymon(ə)-i hukuməti iyən ğudrəti rəmzi, çəvon bə qıləy məxsusə elm iyən zıney malik bıey zıneydə ki, Xıdovənd bə ım dıqlə peyğombəri ətoş kardə və əvon bə həmonə elmi əsos kardeyışon zınə qıləy her-hevujə hukumətışon təşkil doə. qıləy elm ki, ım dıqlə peyğombər çəy ğədri zıneydəbin iyən Xıdovəndi bəvon əto kardə ın elm bəçəvon bəsə co kəsonsə bəpe bıey boyis bıey xoto, hejo bəy şukr kardedəbin.

Ayəon dəvomədə çə elmonku qıləyni, çı pərəndəon zıvoni dərk kardey iyən çı qırd maddi nemət iyən imkonatonku bəhrə bardey hisob kardedə və əy çı ilahi lutf iyən fəzli nımunəonku qıləyni zıneydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ənbiya elm, lədunniye və de ilahi ilhomi vositə bəvon əto bedə.

2-din çı siyosətiku co ni. hukumət de nıbuvvəti i beyədə, muminon bə siyosi koon varid bedən və dini hukuməti ya de sıtəmkorə hukuməton mıborizə bardey şərayit icod bedə və ım qıləy ğəbul bıəninə koye.

3-məmləkəti idorə kardey bəbe bə elm iyən zıney əsos bıbu, nəinki, bə hukuməton fərdi iyən cuziyə səliğə əsos.

4-ıştə ixtiyorədə bıə elm iyən neməton, Xıdovəndi bəmə bıə lutf iyə fəzl bıznəmon. nəinki, əmə bımi loyığimon. liza hejo bəbe bə Xıdo dərqo şukrkəy, nəinki, bə məğrurəti iyən təkəbbıri dıço bıbəmon iyən Xıdo çı yodo bekəmon.