680-ə hissə-Nəmli surə-17-22 şərifə ayəon

680-ə hissə

وَحُشِرَ لِسُلَيْمَانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ (17) 

Və bo Suleymoni çı cın, ins iyən pərəndəonku bıə ləşkər cəm be. çən, əvon(çı ixtilof və benəzmiku) oqətey bedəbin.(ta bəyənde  umuj bıqınon və çəy kəno bıbon).

حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِي النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يَا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ (18) 

(Suleymon deştə ləşkəri hərəkət kardedəbe)Tainki, bə mujnə vadi rəse. mujnəon voteşone: dəşən bəştə kəon, bıdə Suleymon iyən çəy ləşkər şıməni nızne-nızne poymol(hırd) nıkəyn.

Dəvardə proqramədə votemone ki,Xıdovənd bə həzrəte Davud(ə) iyən Suleymoni(ə) elm iyən ğudrətış əto karde ki,deçəy vositə əvon bə Şam iyən bəçəy ətrofi sərzəmini hukumət kardedəbin.ın ayəon bə hukuməti muhimmə ləvazimatonku qıləyni,yəni bə leşkər iyən ğoşuni movcudəti işorə kardedə.çı inson,cın iyən pərəndəonku i dastə çı Suleymon(ə)-i xıdmətədə bin və çəy ləşkəri təşkil doydəbin.əv havafxti dılış hestebe,əvoni de deşmonon mıborizə bardeyro hozzı kardedəbe.

Ikərə həzrəte Suleymon(ə) əvonış səfərbər karde,qırd ləşkər hozzı be və əvon de nəzmo-intizomi iyən bəyənde umuj qıniyə formədə,hərəkət kardedəbin.bın miyon əvon bə qıləy səhro rəsin ki,əyo ziyodə mujnəon hestebe.həzrəte Suleymon(ə) de Xıdovəndi irodə çı mujnə sıxanış məse ki,bə co mujnəon votedəbe:mığət bıbənən və çı Suleymoni(ə) ləşkəri iyən aspon lınqi jiyədə poymol məbənən.çun əvon şıməni vindedənin və əvon nızne-nızne şıməni bəhasten,hırd bəkan.

Quya  çı biyaboni mujnə həm ımi zıneydəbe ki,çı hukmdorə Suleymoni(ə) zərəl bəbe bə mujnəon həm nırəso və çəy ləşkər həm bəbe bə qıləy mujnə həm sıtəm nıkəyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bəşəri ğıvvəş heste ki,cınon bəştə sultə ji biyən iyən mıxtəlifə koonədə çəyku koməq tələbkəyn.

2-nəzm,izibat,hərbi ixtidor iyən de deşmınon mıborizə bardeyro çı zumandə ğıvvəku bəhrə bardey,çı ənbiya hukuməti xısusiyyətonkue.

3-heyvonon zərəl iyən xətəron zıneydən və bə iyənde xəbərdorəti doydən.

4-Xıdo tərəfiku vıjniyə bıə insonon,hətta bə mujnəon həm zıne-zıne iyən çı ğəsdo zərəl rosneydənin.

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكاً مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحاً تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِكَ فِي عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ (19) 

Çən,(Suleymon) çın mujnə sıxanonku pesıriye(təbəssım kardeşe) və voteşe: Xıdolimha! Bəmı ilhomkə(ovand bıdə) tabəmı iyən bəçımı valideyni doə neməton xoto(bətı) şukrkəm iyən bəştı xoş omə salehə əməl əncomdəm iyən ıştı sayədə mıni bəştə loyığinə bandəon zumrə varidkə.

Ə mujnə ki,voteşe: mığət bıəbənən !çı Suleymoni(ə) ləşkəri lınqon jiyədə hırd məbənən,çəy sıxan i tərəfiyo bə Suleymon(ə)-i təəccıb iyən təbəssımi boyis be ki,çokonə qıləy mujnə ıştə həmnovon coni fikədəy? i tərəfiku həm əvış bə ım fik vadaraış karde ki,məbodə çəy səltənət iyən hukuməti zəmonədə,əv bəştə dasti jiyədə bıə kəson iyən zəyifon qıləy sıtəmkəy.hətta əgər nızıne-nızıne həm bıbu.liza ıştə dastonış bo dıvo kardeyro bə osmoni tərəf qəteşe və çı Xıdovəndiku tələbış karde ki,bəy ıştə vəzifəon əncom doey koyədə koməq bıbuy.həm fərdi iyən xıyzoni vəzifəonədə və həm Xıdovəndi bəy iyən bəçəy pı-mo ətoş kardə neməton dığğət kardey koyədə.və həmən bə hukuməti iyən iştimayi loyığinə vəzifəon dığğətkəy və ımoni qırd bo Xıdo rizoyəti xoto əncom bıdəy ki,çəy oxoyədə qıləy çokə ağıbətış bıbu iyən əv de çokə insonon və salehə şəxson məhşur bıbu.

Çın ayəku umutedəmon:

1-camiyə rəhbər iyən mudiri xısusiyyətonku qıləyni,”səeye-sədr” yəni hevujə ğəlbi xıvand beıye ki,tənğıdinə sıxanon bıməso iyən deəvon yavə rəftor kardey əvəzi,çəvon tənğıdon ğəbulkəy.çoko ki,Suleymon(ə) çı mujnə sıxanış məse və təbəssımış karde.

2-bə Xıdo neməton şukrkardey,fəğət de zıvoni ni.çı nemətonku səhihə formədə oko doey,çok iyən loyığinə koon əncom doey və bə Xıdo bandəon xıdmət kardey həm bə ilahi neməton şık kardeye.

3-çə çokə ko erjış heste ki,çəy hədəf Xıdovəndi rizoyəti cəlb kardey bıbu.nəinki,nom,məğam iyən şohrəti kəsb kardey.

وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ (20) 

Və(Suleymon) pərəndəon(holiku) dəparseşe. (və Hud-Hudış nıvinde)və voteşe: bəmı çiç bıə? az Hud-Hudi vindedənim. (ayə əv iyue)ya çı ğayibonkue.

لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذَاباً شَدِيداً أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ (21) 

Hukmən bəy qıləy saxtə əzob bədom ya çəy gi bəbırnem. illa ki, əv(boştə ğeybətiro) qıləy ruşinə dəlil bomı biyəy.

فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُكَ مِن سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ (22)

Çən, vey dənıvarde ki,(Hud-Hud ome və) voteşe: az qıləy çiku məlumatım pəydu karde ki, tı çəyku xəbə nıbe iyən botı çı Səba(sərzəminiku) qıləy dırıst(və muhimmə) xəbə vardəme.

Vəynə ayəonədə votemone ki,pərəndəon həm çı həzrəte Suleymon(ə)-i xıdmətədə bin.ım pərəndəon Şam iyən çəy ətroəfədə bıə sərzəminədə bıə hodisəonbə həzrəte Suleymon(ə)-i məlumat doydəbin.bın ayəonədə hamyedə:ikərə ki,Suleymon(ə) bəştə saray pərəndəon nəzəş karde.həmməyış əyo hozzı vinde,ğərəz Hud-Hudi ki,zohirən hejo ğayib bedəbe.liza bə qıləy ğətiyyətinə hukmdori loyığ bıə formədə voteşe:ehanə Hud-Hudi bə tanbələti iyən səhlənkorəti xoto ıştə xıdməti vırəş tərkış kardəbu,bəy şiddətinə əzob bədom vəya hətta mumkine çəy coni həm bıstənom.illa ki,əv boştə ğeybətiro qıləy zumandə dəlil biyəy.

Hud-Hudi ğeybət jəqo həm dıroz nıkəşeşe və çı həzrəte Suleymon(ə)-i palu ome və voteşe:mı bə Səba sərzəmini səfəm kardəbe,əyo çiyonımon vində ki,ıştı çəyku xəbə ni və mı həmonə xəbəon bətı bəvotem.Hud-Hud jələvoni karedeyış zıne ıştə coni peroxni və çı Suleymon(ə)-i əncom doə harcurnə əməli vəyış qəte.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ıştə dasti jiyədə bıə kəson vəzyəti iyən hol-əhvoliku xəbə sıey,ilahi peyğombəron sirə və qətə roonku bıə.

2-huşyorəti,dığğət iyən çokə mudiriyyət,bəqıləy camiyə rəhbəri lozım bıə şərtonkue.çoko ki,Suleymon(ə) ıştə hukumətədə de dığğəti bə həmmə çi nəzorət kardedəbe.

3-qıləy hukuməti sistem və təşkilotədə,səhlonkorəti ğəbul bıənin ni.bəbe de xilofkoron de şiddəti rəftorkəy ta ım bo cokəson ibrəti dərs bıbu və əvon həni ijən curət pəydu nıkəyn.