Nov 13, 2022 11:02 Asia/Tehran

952-ə hissə-Fəthi surə -10-13 şərifə ayəon

952-ə hissə

 

إِنَّ الَّذِینَ یُبایِعُونَکَ إِنَّما یُبایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ فَمَنْ نَکَثَ فَإِنَّما یَنْکُثُ عَلى‏ نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى‏ بِما عاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیماً(10)

 (Ha pəyğombər ha!) detı beyət kardə kəson həyğətədə de Xıdo beyət kardedən.Xıdo dast çəvon dasti piyoe,hakəs peymoni darışto,fəğət bəştə zərəli barışte və hakəs bə de Xıdovəndi əhd bastə çiyon bəfoko,Xıdovənd rəyrə bəy qıləy dıjdə mıkofot bədoe.

 

Vəynə proqramədə bə İslomi peyğombəri(s) de Məkkə mşrikon miyono bıə Hudeybiyyə sulhi işorə kardey be.çın sulhi mığovilə bastey bənav Peyğombəre-Əkrəmi(s) ıştə səhobəonku qıləyni bə mışrikon səmt vığandeşe ta bəvon ibloğko və bırosno ki,mısılmınon bo Xıdo Kə ziyorətiro bə Məkkə səmt oməyn və deşmə qıləy canq iyən mıhoribə kardey fikişon ni.mışrikon çı peyğombəri(s) həmonə səhobəşon mıvəğğətən həbsışon karde,oqətışone.ım ko boyis be ki,çı mısılmınon miyono qıləy şayiə pevolo bıbu ki, çı peyğombəri(s) vığandə nımoyəndə kıştə bıə.peyğombəri(s) ıştə əshobonış cəm karde və çəvonku qıləy əhd-peymonış se ki,ın xəbə səhih bıə holədə bə Mədinə oqardey əvəzi de mışrikon əvon canqkon.

Çın beyəti xəbə bə mışrikon quş rəseyədə,əvon çı peyğombəri(s) vığandə nımoyəndəşon ozod karde və de mısılmınon canq kardey əvəzi,bə de əvon sulh kardey rozi bin.bəçəy xoto,mısılmonon de İslomi-Peyğombəri(s) beyəti macəra İslomi torıxədə qıləy muhimmə məğamış heste və Kərimə-Ğıroni coqlə ayəonədə Xıdovənd çı mısılmonon ın əhd-peymoni  beyətiku ıştə roziyəti elon kardedə.

Bın ayədə hamyedə:çəvon de İslomi-Peyğombəri(s) beyət.de Xıdo beyəti mənoədəy və çoko ki,çı beyəti cərəyonədə dıqlə tərəf iyande dastisə dast noydən,jıqo bızın de peyğombəri(s) beyətəkəyon ıştə dasti Xıdo dastisə noəşone  ki,çı həmmə dastonsə bəpeye.

Ruşine ikəs ki,de Xıdo əhdış bastə ki,bəçəy dini komək bəkarde,çəyku intizor ni ki,əv ıştə əhd-peymoni darışto.həlbəttə ehanə jıqo bıko,bəştə imoni qıləy zərəl bərosne.çın ayəku omutedəmon:

1-bə Xıdo imoni şərt,bəçəy dini komək kardey iyən çı deşmınon hiylə iyən məkron mığobilədə mandə bə dini rəhbəron bəfodorətiye.

2-pərvərdıqori rəhməti dast bəsə ə kəsonsəy ki,bə Xıdo dini komək kardedən və bın royədə sabitğədəm bımando.

3-bə əhd-peymoni rioyət kardey,çı dindorəti nışonə və əhd-peymoni darıştey həyğətədə ıştəni darışteye.

 

سَیَقُولُ لَکَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا فَاسْتَغْفِرْ لَنا یَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ قُلْ فَمَنْ یَمْلِکُ لَکُمْ مِنَ اللَّهِ شَیْئاً إِنْ أَرادَ بِکُمْ ضَرًّا أَوْ أَرادَ بِکُمْ نَفْعاً بَلْ کانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِیرا(11)

Rəyrə (canqiku)mandə bodiyənişinon bətı voteydən:çəmə əmvol iyən xıyzoni çəmə səş tasbone və məşğulış karde.çən,boəmə (Xıdovəndiku) məğfırət tələbkə.əvon zıvonədə qıləy çi votedəbin ki,çəvon dılonədə nıbe.(bəvon)vuji:əgər Xıdovənd boşmə qıləy ziyon irodəko ya boşımə qıləy foydə bıpyişe,kiye ki, boşımə çəy mığobilədə qıləy çi ixtiyorış bıbu?.Xıdovənd hejo bəşmə kardə koon aqahe.

 

Mısılmınon Mədinəku bə Məkkə səmt hərəkəti zəmonədə İslomi-Peyğombəri(s) fərmonış doe ki,Mədinə şəhri ətrofədə jiyə mısılmonə ğəbiləon bəvon ilhoğ bıbon iyən umuj bıqınon.əmmo çəvon I dastə de Məkkə mışrikon bə qıləy canqi daxil nıbey tarsi xoto,bə peyğombər(s) əmr iyən fərmoni əks beşin və bəy əməl nıkardeşone.

Mısılmınon bə Mədinə oqardeyədə bə peyğombər(s) əmri nıpemandə kəson boştə kardə ko bəhonə vardero,bə peyğombər(s) xıdmət rəsin və ımışon de jimoni koon məşğul bıey əloğədor zıneşone.əmmo Ğıroni ayəon nozil be və əvonış rısvo kardeşe ki,çəvon zıvonədə cari bıə çiyon deçəvon dılonədə bıə çiyon tafutine.

Ayə dəvomədə bə ın muhimmə nuktə təkid kardedə ki,cihodiku fərol kardey,jimoni baği mandey zamin ni.veyə şəxson hestin ki,bə cəbhə şeydən və səhih-səlomət oqardedən və veyə fərdon mevcude ki,ıştə kəonədə mandedən və ıştə coni çı dasto doydən.çın ayəku omutedəmon:

1-iştimoyi vəzifəon əncom nıdoeyədə təsirinə amilonku qıləyni,milləti dini zəyfəti iyən çəvon mədəni səviyyə saru bıeye.liza ayəndə vində rəhbəron ıştə muhimmə ğərolonədə bəpe bə ım nuktə dığğətkon.

2-bə dınyo jimoni həddiku ziyodə dıl dəvastey,i iddə insoni Xıdo royədə cihod iyən cəbhədə iştirokiku oqəteydə.

3-Xıdo-Rəsuli(s) çı xətokoron həxədə dıvo iyən şəfoət,Xıdovəndi dərqoyədə ğəbul bıə vıronkuye.

4-Xıdo dini iyən dini rəhbəron mıdofiyə kardey lozım iyən vocibe.harçənd əmə bə ziyon iyən zərəli həm dıço bıbəmon.

 

 

بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ یَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَ الْمُؤْمِنُونَ إِلى‏ أَهْلِیهِمْ أَبَداً وَ زُیِّنَ ذلِکَ فِی قُلُوبِکُمْ وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَ کُنْتُمْ قَوْماً بُورا(12)

Bəlkəm(şımə noxələfəti bəçəy xoto be ki)qımon kardeyone peyğombər iyən muninon hiçvaxti bəştə xıyzonon (nəzdi) niobəqardeyn və ın(fik) şımə dılonədə dərostey be və bədə zənn kardeyone və(jıləvoni) bədbəxtə millət biyon.

 

وَ مَنْ لَمْ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنا لِلْکافِرِینَ سَعِیراً(13)

və hakəs bə Xıdo iyən bəçəy peyğombəri imon nıvo,çən,(bızıno ki)əmə bo kofiron qıləy şuləvərə otəş hozzı kardəmone.

 

Navnə ayəon dəvomədə ın ayəon bə millətiku idastə bə peyğombəri(s) əmron nıpemandey iyən de mısılmınon həmray nıbey rəğ-rişə işorə kardedə və hamyedə:bə peyğombəri(s) fərmonon əməl nıkardə kəson həyğiyə dəlil de dınyo koon məşğul bıey iyən de jimoni məşğələ sətasponey nıbe,bəlkəm qıləy nodırıstə fik be ki,bə İlahi və`dəon suyi-zənni təsiri xoto bəvonədə icod bıəbe.əvon jıqo fik kardedəbin ki, mısılmınon çın səfəku de səlomətəti niobəqardeyn.liza de əvon həmrayəti nıkardeşone.əvon jıqo zənn kardedəbin ki,Xıdovənd ıştə peyğombəri bın səfə vobədoe və əy bə deşmınon dasti bəsparde.əve qıləy dəlil ni ki,ıştə coni bə xətər eğando.həmonə nodırıstə fikon əvonış de peyğombəri(s) iyən de mısılmınon həmrayəti koyku oqətəşe və de ə həzrəti sənibəton beyət kardeyku əvonış məhrumış kardə və ım çəvon bədbəxtəti amil be.zira ım ko çı imonin zəyfəti və hətto mumkine bə Xıdo iyən bəçəy rəsuli kufri nışonəonkuye ki,ım həm bo əhd-peymon darıştə kəson qıləy saxtə əzob bəvarde.çın ayəonku omutedəmon:

1-Xıdovəndi iyən İlahi rəhbəron əmron mığobilədə fəğət bə dınyəvi mıhosibəon əsos ğərol beməkəmon. bəlkəm,de bə Xıdo təvəkkul kardey hərəkətkəmon iyən hiççiku mətarsəmon.

2-bə Xıdo bandəon suyi-zənn kardey kəbirə qınonkuye.ısət çı bımando bə Xıdo iyən bəçəy və`dəon.

3-qahi zəmon suyi-zənn və inhirofiyə fikon jıqo bə insoni təsir noydə ki,əy bə Xıdo əmron nıpamandey səmt şıkırneydə.

4-həddiku ziyodə xıyzoniku bə şıkrə mandey,bəpe bə dini vəzifəon əncom doey mane nıbu.çıro ki,bın surətədə ım bə insoni bədbəxtəti iyən həlokəti səbəb bəbe.