716-ə hissə-Ənkəbuti surə-1-7 şərifə ayəon

716-ə hissə

بسم الله الرحمن الرحيم

الم (1) 

Əlif. Lam. Mim.

أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ (2) 

Ayə millət fik kardeşone ki, çun voteşone: imon vardemone, ozod vadoey bəbeyn və həni imtovon nibəbeyn?

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ (3) 

Qıləy holədə ki, şək ni əmə çəvon bənav bıə kəsonımon imtovon kardemone. həyğətən, Xıdovənd rost votəkəsonro məlum bəkay iyən(həmçinin) duəvıjonro həm məlum bəkay.

Çın surə nom bənə Kərimə-Ğıroni co surəon, qıləy heyvoniku peqətə bıə ki, bın surədə omə. çoko ki, çın surə 41-ə ayədə çı şırki rişə bənə korətəni lonə zıneydə ki, zəyif iyən sıste.

Kərimə-Ğıroni vistı nəv qılə surə de muğəttə hərfon bino bedə. ın surə həm de həmonə hərfon bino bedə. çımi bənav həm votemone ki, mığəttəə hərfon rəmzi formədə bıə hərfonin və umumən ımi bəyon kardedə ki, ilahi mecuzə bıə Ğıron, həmınə çın əlifba hərfonku təşkil bıə. ehanə şımə həm kardey zıneydon, həmonə çın hərfonku, bənə Ğıroni qıləy kiton hozzıkənən və bə dınyo nışon bıdənən.

Çın surə iminə ayəon, qıləy ilahi cahanşumul ğanuniku bəhs kardedə ki, bə tarıxi dırozi bıə qırd insonon şomil bedə. əv həm çi imtovon kardey ğanuniku iborəte ki, çı insonon niyyət iyən botıni oşko kardedə iyən rostəvıj və duyəvıjə insonon yəndeyku co kardedə.

Hejo şəxson hestin ki, ıştəni həyğiyə mumin hisob kardedən və təsəvvır kardedən ki, bə Xıdo təslim bıə bandəonin. əmmo ıştə imoni royədə de kali şiddətin və saxtə rujon dim bə dim omeydən, de rohətəti ıştə imoni çı dasto doydən. bın surətədə ruşin bedə ki, ım şəxson həmonə təsəvvır kardə bıə formədə nin.

Bəzi jəqo şəxson həm mınofiğonin ki, dılədəşon imon ni, əmmo çun islomi camiyədə jimon kardedən, boştə rədəvardə mənafeyon xoto, ıştəni çı imoni əhli unvanədə təğdım kardedən və bə islomi zahiri rioyət kardedən. ım dastə odəmon həm de muşkilaton vəbə omeyədə, ıştə daxilədə bıə nifoği oşko kardedən.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-imon, fəğət de zıvon, şuar iyən iddio ni. bəlkəm,əvon hejo imtovon bedən. inson bəbe ıştə əmələdə nışon bıdəy ki, hozzıe boştə imoni hifz karde xoto, harcurnə fədokorəti kardedə.

2-imtovon, tarıxi dırozi ilahi sabitə sınnət və ğanunonku bıə və hakəs icur imtovon bedən. sərvətinə şəxs deştə sərvəti, ğudrətinə şəxs deştə ğudrəti və zəyifə şəxs deştə zəyfəti.

أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ أَن يَسْبِقُونَا سَاء مَا يَحْكُمُونَ (4) 

Ayə bədə ko əncom doə kəson fik kardedən ki, çəməsə bənav dəbəşeyn? (çəmə cəzoku fərol kardey bəzıneyn)çı yavə mıhokimə kardedən!

مَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (5) 

Bə de Xıdo vindemoni umu bıəkəson(zıneydən ki) beşək Xıdovəndi təyin kardə əcəl omənine və əve əməs, əzın.

Vəynə ayəon dəvomədə ki, ilahi cahanşumulə imtovoni ğaydə-ğanuni bəyon kardəbe, ın ayəon bə dıqlə qrup bıə mumin iyən kofirə dastə xitob kardedə və kofiron təhdid kardə holədə hamyedə: əvon qımon kardedən ki, kardey bəzıneyn ilahi cəzoonku fərolkəyn və bə ilahi ğudrəti ğalib bomeyn. çəvon bə Xıdovəndi əmr iyən fərmonon itioət nıkardey iyən bə muminon əzob-əziyyət doey, çəvon əməli dəftərədə ğeyd və səbt bedə və ilahi ədolətinə məhkəmədə mıhosibə bəbe iyən bəvon əyo cəzo doey bəbe.

Co tərəfiku imoni əhl həm, çanəndə zuşon heste, ıştə ilahi itoət iyən ibodi koyədə cəhdo-təloş kardedən və islomi deşmınon bə vucud vardə problem iyən təzyiğon xoto, bevəcə vəzyətədə jimon kardedən və cəhd kardedən ki, çı imoni dayrəku xaric nıbon. zira əvon bə ilahi ğıyoməti ruji bıə ğətiyə və`də bovəşon heste. həmonə ruji de maddiyə pardəon bə kəno şıey, həyğəton cilvə pəydu bəkay və əvon qıləy vırədə ğərol bəqəteyn ki, çəvon de Xıdovəndi miyono qıləy hicob nibəbe və həx oşkoə surətədə cilvə pəydu bəkay.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə qıno mırtəkib bıey iyən bəvədə isror kardey, bə insoni nəzə və vindemoni təsir noydə və əy bə Xıdo iyən hestemoni soxtemoni barədə bə nodırıstə fikon dıço kardedə.

2-qınokoron de Xıdovəndi mohləti məğrur nıbon ki, fırsəton təmom bəbe və ğıyomət hukmən bome bərəse. çokə ko soybon həm ıştə səbr iyən istiğamətədə sabit bımandon ki, ilahi və`də hukmən bome bərəse.

وَمَن جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ (6)‏

Və hakəs cəhdko, çən(əv) boştə kardedə. zira Xıdovənd bə aləmon ehtiyocış ni.

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ (7) 

Və imonış vardə iyən çokə ko əncom doə kəson, hukmən çəvon xətoon bəpuşnemon. və şək ni çəvon kardə əməlonsə, vey çok bəvon mıkofot bədemon.

Imon vardəkəs, quşənişin iyən beəməl ni. bəlkəm fəal iyən hərəkətədəy. əv bəbe bo islom iyən mısılmınon ozavziyero cəhdo-təloşkəy və lozım bıə surətədə de deşmınon cihod iyən mıborizəkəy. təbiiye Xıdovənde-Aləm bo dini oqəteyro bə imoni əhli cəhdo-təloşi ehtiyociş ni  və çəvon əncom doə çiyo mənfəət bəçəvon ıştəni obəqarde.

Həlbəttə, Xıdovəndi və`dəş doə ki, jıqo insonon bə ilahi xususiyə lutf iyən rəhməti şomil bəbeyn. Xıdovənd həm çəvon fırsiye iyən xətoon bəbaxşe və bəçəvon çokə koon xoto, çəvon əməlonsə çoki həm bəvon əto bəkay.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bın ayədə bıə cihodiku məğsəd, fəğət de islomi deşmınon de şımşi vositə cihod kardey ni. bəlkəm, məğsəd harcurnə cəhdo-təloşe.ısət ım səy bo ıştəni odəm kardey və de nəfsi cihod kardey royədə bıbu yaanki, çı deşmınon siyosi, ixtisodi iyən fərhənqi ərsəonədə nufuzi vəy qətey bıbu.qırd ımon inov cihode ki, hukmən çəy xəy bə mısılmınon ıştəni bərəse.

2-ehanə ilahi məsir iyən royədə cəhdkəmon, Xıdovənde-Aləm çəmə səhv iyən xətoon bəbaxşe və əməni əfv bəkay.həmçinin çəmə zəhməton əvəzi de çokə formə bebəşe və bəmə mıkofot əto bəkay.