602-ə hissə-Muminoni surə-8-14 şərifə ayəon

602-ə hissə

وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ (8) 

Və(xilos bıə mominon) ə kəsonin ki, bəştə əmonəton iyən əhdon rioyət kardedən.

وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ (9) 

Və əvon ki, hejo ıştə nımoji hifz kardedən.

Dəvardə bərnomədə de imoni əhli kali xısusiyyəton oşno bimon.ın ayəon bəçəvon co qılə xısusiyyəton işorə kardedə və hamyedə:imoni əhl əmonətdore.həm bə ilahi əmonəton iyən həm bə milləti əmonəton rioyət kardedən.zikr kardey lozıme ki, Xıdo kitob iyən Xıdo-Rəsuli(s) sınnət iyən Əhle-Beyt(ə) vey yol iyən qonə əmonətonin.ım əmonəton ədo kardey fəğət de dini vəzifəon əncom doey imkonış heste.

Bə rəvoyəton əsos milləti əmonəti hifz kardey,ısət çı momin bıbu ya kofir,fərğ kardedəni və əmonəti bəbe bəçəy soybi oqordıni,çı çokə ko soyb bıbu ya bevəcə ko soyb ya be ğeymət bıbu ya ğeymətin.bənə əmonət iyən rostəvıjəti bıə sıfət jıqo muhimme ki, Peyğombər(s) Əhle-Beyt(ə)-iku bıə imomon tovsiyə kardəşone ki,çok iyən bədə insonon mığoyisə kardeyro,bəçəvon nımoj iyən rujəon iyən bəçəvon sədoğət və əmonətdorəti diyəkənən.

Bə xıyzoni və`dəon iyən bə iştimayi əhd-peymonon rioyət kardey,çı imoni əhli co xısusiyyətonkue.bənə əmonətdorəti bıə əhd-peymoni rioyət kardey fəğət  bə mominon məxsus ni və bəbe bə de kofiron bastə bıə əhd-peymoni həm rioyətkəy.

Kərimə-Ğıron çı imoni əhli çandə qılə muhimmə xısusiyyəton zikr kardey bədiqə oxoyədə ijən bə nımoji movzu işorə kardedə.ım dəfə nımoji hifz kardey iyən bəçəy faxt iyən hukmon rioyət kardey təkid kardedə.vey əcibə ko ıme ki,ın ayə de təvozukorə momini sıfəton nımojədə bino bedə və de nımoji hifz kardey bə oxo rəseydə. ım çı insoni ozavziye iyən tərbiyə koyədə nımoji əsosinə roli nışon doydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-məsuliyyət ğəbul kardey iyən bə dini iyən iştimayi ğanunon rioyət kardey,çı imoni nışonəonkue.

2-dini hukmon hifz kardey iyən bəçəy əncom doeyədə bıə dığğət,bə insoni imoni ozavziye iyən çəy bə Xıdo nez bıey  boyis bedə.

أُوْلَئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَ (10) 

Əvonin varison.

الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (11) 

Ə kəson ki, penə(Firdovsi) vəhışti irs bəbardeyn və(əvon) vəyo əbədi bəmandeyn.

In ayəon çı həyğiyə mumini koy oxo ilahi vəhıştədə bıə əbədiyə jimon zıneydə ki, fəğət imoni əhl əy bə irs bardedə.vey əcibə nuktə ıme ki,ın ayəon irsi təbiri bardedə iyən əy tikror kardedə.ğasbu bə ım dəlili  xoto bıbu ki,harçənd ilahi mıkofot bə insonon əməlon xotoe,əmmo anədə ım mıkofot dıjd iyən bəyon kardənine ki,çı insoni beçizə əməlon mığobilədə ,bənə bezəhmət bə dast vardə irsiye.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-odəmi mol-dıvlət,dınyoədə bo cokəson bə irs mandedə.əmmo çəy əməlon qıləy irse ki, axırətədə bəy rəseydə.

2-vəhışt, bo imoni əhli qıləy əbədiyə mıkofoti vırəy ki,bəvədə hiççi əvəz bedəni.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِينٍ (12) 

Və həyğtən əmə insononro təmizə gil(tul)-iku ofəyəmone.

ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَّكِينٍ (13) 

peşo əvımon nutfə surətədə qıləy ğoymə vırədə ğərol domone.

ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَاماً فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْماً ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ (14) 

Nutfə bəpeştə qıləy laxtə xun xəlğ kardemone. peşo həmonə laxtə xunımon bə i poə qujdi peqordınımone və i poə qujdımon bə astə peqordınımone və(həmonə) astəmon de qujdi puşnemone. çən, peşo əvımon qıləy co xılğəti surətədə xəlğ kardemone. çən, çı ofəyəkəson vey çokə qılə bıə Xıdo bə təkrim iyən təzimi loyığe.

Muminon surə sıftənə ayəonədə ki,de imon əhli xısusiyyəton zikri bə oxo rəse,ın ayəon sıftədə insoni de çəy inə ləvədə bıə deçəy ruşdi mərhələon oşno kardey dəvət kardedə və hamyedə:insoni vucudi əsl çı ov iyən xokiku bıə və Xalığə Xıdo deştə ğudrəti qırd ım istedadon iyən zərfiyyəton çəy vucudədə ğərolış doə ki, kardey bəzıne kəmoli bılındə mərhələonku dəvardi.həlbəttə əzın iyən həkimə Xıdovənd çı insoni nəsli dəvomi çı zovciyyət iyən qit bıey ğanun iyən royku mıəyyənış kardə. yəni insoni nutfəş çı moə rəhim iyən ləvədə ğərolış doə ki,9 manqi mıddətədə çəy mərhələon əcib-ğəribə formədə təkmil bedə.

Kərimə-Ğıroni mecuzəonku qıləyni bə cəniniyən doli təkamuli mərhələ işorəy ki, i həzo çosə sor çımi bənav bəyon bıə və de ımrujə elmi kəşfon hiç qıləy ziddiyyətış ni. ım qıləy holədəy ki,Kərimə-Ğıroni nozil bıə faxti hiçkəs çı moə rəhim iyən botınədə bıə prosesiku xəbəş nıbe.fəğət oxonə əsronədə bəşər de muasirə dəstqahon vositə kardeyış zınə çı rəhimi dılədə bıə prosesiku qıləy təsvir bıkəşo.

14-ə ayə oxoyədə bə qıləy mərhələ işorə kardedə ki,de bəşəri mışohidəon vindey bedəni və əv çı ruhi cismədə bıə zohire ki,Kərimə-Ğıron əy de “qıləy co xılğəti” təbiri zikr kardedə.qıləy xılğət ki,bə insoni bəsə co movcudatonsə bəpe bıey boyis bıə iyən Xıdovənd bə həmınə cəhəti xoto,ıştəni vey çokə xəlğəkə unvanədə ğeyd kardedə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Bə Xıdovəndi insoni xılğətədə bıə ğudrəti dığğət kardey,boçəy hikmət iyən ğudrəti zəminədə təfəkkur kardeyro qıləy zəminəy və həmən ım bə insoni imoni zumand bıey boyis bedə.

2-ıştəni zıney çı Xıdoşunosi iyən Xıdozıney mığəddimə iyən vəsəy.