605-ə hissə-Muminoni surə-25-30 şərifə ayəon

605-ə hissə

إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ بِهِ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا بِهِ حَتَّى حِينٍ (25) 

(Nuhi mıxolifon)Voteşone: əv bə beməxəti giriftor bıə qıləy merde. çən, tosə qıləy mıddəti çəy barədə səbrkənən(ta əv çı cındoətiku nicot pəydukəy).

قَالَ رَبِّ انصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ (26) 

Nuhi voteşe: Xıdolim ha! bəmı çəvon təkzibi mığobilədə koməq bıkə!

Vəynə proqramədə çı kofiron həzrəte Nuh(ə)-i barədə bıə norəvoə sıxanon bəyon kardemone.ın ayə çın bəhsi dəvomədə hamyedə:əvon bəştə şər-behtonon iktifo nıkardeşone iyən ə ilahi yolə peyğombəri ıştə ağlış çı dasto doə iyən ıştə qəvisə omə sıxanon votə qıləy cındo hisob kardedəbin və əvon voteşone ki,çən,bəbe bəy etino məkəmon iyən əy va bıdəmon ta oxoyədə ıştən-boştə sısti bıqəto iyən çın sıxanonku dast bıkəşo.

Cındoyəti behton tarıxi dırozi hejo çı ənbiya iyən peyğombəron mıxolifon çəyku oko doşone və hejo səy kardəşone ki,de ın fəndi məxloği çəvonku bə diyərokəyn və əvoni cəmiyyətiku bə diyəro bəhaşton.həlbəttə çandə qılə vırəonədə həm əvon bın koyədə mıvəffəğ bıən.

Ayə dəvomədə həzrəte Nuh(ə) çı Xıdovənde-Aləmiku tələb kardedə ki,çın hiç qıləy məntıği ğəbul nıkardə iyən inodkorə məxloği mığobilədə bəy koməqkəy iyən bo əy qıləy ro ojkəy.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-hiç qıləy koşon bə ağl iyən məntıği əsos nıbə bıtpərəst iyən mışrikon,peyğombər iyən Xıdopərəston səfi iyən məcnun hisob kardedəbin.

2-çı kofiron behtonon mığobilədə,imoni əhl bə Xıdo təvəkkul kardedən iyən çəyku koməq tələb kardedən.zira əv çı qırd ğudrəton fovğədəy.

فَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ أَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَإِذَا جَاء أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ فَاسْلُكْ فِيهَا مِن كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ مِنْهُمْ وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ (27)‏

Çən, əmə bə Nuhi vəhy kardemone ki, çəmə nəzə jiyədə iyən bəçəmə əmri əsos qıləy kəşti bısoxt. çən, çoko ki, çəmə fərmon(əzob ome və çı tənuku ov) qıle, çı qırd heyvononkui qit(niyə-moə) və(ijən) ğərəz ə kəson ki, çımi bənav çəvon barədə sıxan votə bıə, ıştə əhle-əyoli bə kəşti suvarkə və çı sıtəmkoron(sıtəmi) barədə demı sıxan məkə ki, əvon ğərğ bıəninin.

Bə Kərimə-Ğıroni ayəon əsos,həzrəte Nuh(ə) 950 sor millətış bə Xıdopərəstəti tərəf dəvətış karde,əmmo fəğət qıləy kamə dastə bəy imon vardeşone iyən çı məxloği əksəriyyət nəinki,əvışon ğəbul nıkarde,bəlkəm əvon bəy məsxərə iyən ləğ-ləğə həm kardedəbin. Şərayit jıqo be ki,Xıdovənde-Aləm bə Nuh(ə)-I xəbəş doe ki,həni hiçkəs bətı imon nibəvay iyən çın ğovmi fərzəndon həm kofir bəbeyn.iyo be ki,Nuh(ə) Xıdovəndiku əzobış təğaza və tələbış karde ki,Xıdovəndi həm çəy tələbış bə vırə rosneşe.

Qıləy dıjdə tufan bərpo be ta zəmin çın kəcbəsə kofiron vucudiku pok bıbu iyən çəvonku həni hiç qıləy əsər-əlomət nımando.əmmo bo həmonə kamə mominon iyən bo heyvonaton nəsli hifz kardeyro,Xıdovəndi bə Nuh(ə)-i əmrış karde ki,qıləy dıjdə kəşti bısoxti və de Xıdovəndi əmri zəmini səpe ovi eqətə faxti,çı har qıləy heyvoniku i qit bə həmonə kəşti suvarkəy,çən peşo ğərəz çəy jimoni həmro iyən çəy qıləy zoə ki,de kofiron bə ico be və həxış nıbe bə həmonə kəşti suvar bıbon, mominon iyən çəvon xıyzoni suvarkəy.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ehanə dınyo iyən jimoni koonədə bə ilahi əmroniyən vəhyi təlimon əsos əməlkəmon, oxoyədə səbarz bəbemon.

2- inson çı heyvonon mığobilədə həm cəvobdehe və bəbe nıhaşto çı heyvonon nəsl bırniyey bıbu.

3-dini rabitəon bəsə xıyzoniyə rabitəonsə bənave.ehanə çı peyğombəri jen-əğıl həm noəhl bıbu, çəy deəvon hiç qıləy rabitəş ni və əvon çı ilahi əzobiku əmonədə nibəbeyn.

4-əgər Xıdovənd irodəkəy, çı jimoni moyə bıə ov həm bə zolımon həlokəti boyis bəbe.

فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ (28) 

Və tı iyən detı bıə kəson çoko ki,bə kəşti suvar biyon,bə ın neməton xoto bıvot:qırd ım sıtoyişon bo ə Xıdoe ki, əmənış çın sıtəmkorə dastəku nicotış doe, peroxnışe.

وَقُل رَّبِّ أَنزِلْنِي مُنزَلاً مُّبَارَكاً وَأَنتَ خَيْرُ الْمُنزِلِينَ (29) 

Və vuji: Xıdolim ha! mıni de qıləy bərəkətinə nozil bıey enovon beyji ki, tı həmməysə çokə enovniyəkəsiş.

إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ وَإِن كُنَّا لَمُبْتَلِينَ (30) 

Həlbəttə bın dastonədə nışonəon heste və həyğətən, əmə imtovon kardə kəsonimon.

Bın ayəonədə Xıdovənde-Aləm bə həzərəte Nuh(ə)-i bəşorət doydə ki,de kəşti hozzı bıey iyən de tufani bino bıey qırd kofiron məhv bəbeyn bəşeyn.çən,imoni əhl bəbe bə Xıdo şukrkəy ki,əvonış çı sıtəmkoron şərrikuozodış karde iyən əgər çəy lutf bıə nıəbe, mominon hiçfaxti çəvon dastiku ozod nıəbin.

Ayə dəvomədə bə ilahi qıləy ğətiyə ğanuni işorə kardedə və hamyedə:ilahi ın ğəhro-ğəzəb fəğət bə navkonə milləton ayid bıəni,bəlkəm Xıdovənd hejo ıştə bandəon çı imtovoniku dəvordıneydə və sıtəmkoron bəçəvon əməlon cəzo rosneydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Çı sıtəmkoron dastiku nicot pəydu kardeyro bəbe,bə Xıdo təvəkkulkəy iyən cəhdkəy ki, çəvon dastiku ozod bıbu.

2-Kərimə-Ğıron de tarıxi oşno bıeyro bıə qıləy kitob ni.çı dəvardə ğovmon sərquzəşt bəçəy xoto Ğıronədə zikr bıə ki,millət çəy dərsonku ibrət peqəto.

3-Xıdovəndi adət har zəmonədə milləti çı imtovoniku dəvordıneye.həxı botıliku co kardey və həmçinin və botıli ğalib omey iyən çı botıliku bə diyəro mandey,ilahi imtovononədə səbarzəti rəmze.