606-ə hissə-Muminoni surə-31-37 şərifə ayəon

606-ə hissə

ثُمَّ أَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْناً آخَرِينَ (31) 

Peşo çı Nuhi ğovmi bədiqə qıləy co nəsl(bə əməl) vardemone.

فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولاً مِنْهُمْ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ أَفَلَا تَتَّقُونَ (32) 

Və çəvon miyono(həm) ıştəniku bıə qıləy pəyğombər boəvon vığandemone ki,(bəvon votey be) Xıdo pərəstışkənən, sovə əv bo şımə co qıləy məbud ni. çən, ayə tarseydəniyon?

Navnə proqramədə bə Nuh(ə)-i ğovmi sərquzəşti iyən bə kofiron həlokəti işorə kardemone.ın ayəon bə Səmud ğovmi sərquzəşti işorə kardedə ki,Xıdovənd Salehə(ə) nomədə qıləy peyğombər bəçəvon tərəf vığandeşe.əv həm bənə co peyğombəron milləti bə Xıdopərəstəti tərəf dəvət kardedəbe iyən əvoni sovə Xıdo co xiyoliyə məbudon pərəstış kardeyku nəhy kardedəbe.zira kufr iyən şırk bə bedinəti iyən betəğvati boyis bedə iyən bo insoni yavə və nodırıstə koon əncom doey cəhətədə bıə roy oj kardedə.əmmo bə Xıdo imon vardey iyən ilahi əzobiku tarsey çımi əkse və bə çandə qılə noloyığə koon giriftor bıey mane bedə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovəndi ğanun və adət,milləti deştə vığandə peyğombəron vositə irşod kardey iyən torsıneye.

2-peyğombəron həm çı milləti ıştən toyfəku bıən ta əvon bo camiyə qıləy əməliyə ulqu bıbon iyən huccəti bə məxloği təmomkəyn.

وَقَالَ الْمَلَأُ مِن قَوْمِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقَاء الْآخِرَةِ وَأَتْرَفْنَاهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا مَا هَذَا إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ (33) 

Çə ğovmi kofiron iyən axırəti ruji vindemoni təkzib kardə kəson iyən dınyo jimonədə(çəmə) bəvon nazo-neməton doə kəson(bə məxloği) voteşone: əv həm bənə şımə qıləy bəşəre ki, şımə hardə çiyonku hardedə iyən şımə peşomə çiyonku peşomedən.

وَلَئِنْ أَطَعْتُم بَشَراً مِثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذاً لَّخَاسِرُونَ (34) 

Və əgər şımə bənə ıştə qıləy insoni itoət bıkoyn, şək ni çı ziyonkoronku bəbiyon.

Milləti bə həxə roy iyən çokə koon tərəf dəvət kardə peyğombəron ruşinə məntıği mığobilədə, çı ğovmi ıştə mol-dıvləti cəm kardə yolon de ə həzrəton mıxolifət kardedəbin.zira çı peyğombəron sıxanon bəçəvon qətə roy əks be və çı milləti bə peyğombəron əmron pemandey,bə həmonə mıxolifon camiyədə movğıyyəti zəyif bıey boyis bedəbe.çəvon qətə iminə irod iyən ayb ımbe ki,ım fərdon yəni peyğombəron həm çəvon ıştən toyfəkue və əvon deəmə hiç qıləy farğış ni.əgər Xıdovəndi dılış heste əməni hidoyətkəy,bəbe çəməsə bəpe bıə bənə mələkon bıə məxloği bəçəmə tərəf bıvğando ta əmə həm çəvon sıxanon ğəbulkəmon.

Əvon voteydəbin ki,ım peyğombəron həm bənə əmə jimon kardedən və çəvon xorək iyən tankardəninə çiyon bənə çəmə xorək iyən olətiye.əve əvon çokonə əməni bın dınyo jimonədə hidoyət bəkayn?.odəmi dığğəti vey cəlbəkə çi ıme ki,çı ğovmi yolon çəş kardedəbin ki,millət çəvon sıxanon ğəbulkəyn iyən deəvon mıxolifət nıkəyn.əmmo milləti bə qıləy kəs ki,çəy sıxan iyən əməlış dırıste və səhihe, pemandey  vindeyədə,əy ayb zıneydəbin iyən əvoni çı ziyonkoronku zıneydəbin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə Xıdopərəstəti tərəf dəvət kardey,milləti çı sıtəmkorə hukuməton iyən əyan-əşrəfi sulətku ozod bıey zəminə hozzı kardedə.bəçəyro ım dıqlə qrup hejo bə peyğombəron ələyh beşən.

2-bə cokəson de məntığ iyən dəlili bıə sıxanon pemandey,nəinki,bevəc ni,bəlkəm həmonə sıxanon bə insoni ruşd iyən kəmoli həm boyis bəbe.həyğətədə təlim-tərbiyə sistem, bə həmonə bın əsli əsos ğoym və mohkəme.

أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنتُمْ تُرَاباً وَعِظَاماً أَنَّكُم مُّخْرَجُونَ (35) 

Ayə əv bəşmə və`də doydə ki, şımə mardeyədə iyən tul və(pıxə) astəon bıeydə, şımə çı ğəbiku bə bi bekardey bəbiyon?

هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ (36) 

Çəy bəşımə doə və`də vey diyəroe(mumkin ni).

إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ (37) 

Çəmə dınyo jimon fəğət bın dınyoədəy. (çəməku qıləyni) mardedəmon iyən bəyji bedəmon. və əmə çın mardey bədiqə həni co kərə bəyji nibəbemon.

Peyğombəron dəvəti iminə mərhələ,çı şırkiku bə diyəro mandey iyən tohidi ğəbul kardey be. Bın zəmon bo tohidi ğəbul kardə kəson çı ğıyomət iyən insoni bə axırəti dınyo oqardemoni bəhs oj bedə.əmmo mıxolifon çı tohid iyən şırki barədə bəhs kardey əvəzi, bə miadi movzu işorə kardedəbin iyən əy ağli ğəbul nıkardə və ğeyri-mumkin bıə qıləy ko hisob kardedəbin ta məxloğ bə peyğombəron sıxanon bovə nıkəyn.

Qıləy holədə ki,ğıyoməti ğəbul kardey çı tohidi ğəbul kardey bədiqəy iyən ağli nəzəku həm əy inkor kardə qıləy dəlil movcud ni.harçənd çəy vağe bıey bo zohiri vində kəson iyən fəğət bə maddə iyən materiya təcrubə iktifo kardə kəson,qıləy çı zehni ğəbul nıkardə çi həm bə hisob booy.

Ğovmi sərvətinə odəmon iyən bə dınyo jimoni dıl dəvastə və dınyoədə hiç qıləy dardo-ğəmışon nıbə,ozodonə şikilədə hərəkət kardə,de rifohi jiyə  iyən dınyo madiiyə ləzzəton dumo bıə  əyan-əşrəfon,zıneydən ki,çəvon çı peyğombəron və`də doə vəhıştədə hiç qıləy vırə və mənzılışon ni.əve əvon ımi qıləy ğeyri-mumkin iyən bə ağli nırəsə ko hisob kardedəbin və deştə puçə dəlilon əy inkor kardedəbin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovənd ki,insonış çı tuliku ofəyə,çən çokonə çı insoni bə tuli oqardey bəpeşt əy ijən xəlğ  kardey bə kali şəxson ağli rəseydəni?

2-insoni jimoni bə dınyo jimoni məhdud kardey, əy çı heyvonon səviyyəku həm beyji vardey mənoədəy.zira çı heyvonon jimon fəğət bın dınyo jimoni məhdude.