607-ə hissə-Muminoni surə-38-46 şərifə ayəon

607-ə hissə

إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِباً وَمَا نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِنِينَ (38) 

Əv bə Xıdo iftiro ğandəkəsisə co kəs ni və əmə hiç faxti bəy imon nibəvamon.

قَالَ رَبِّ انصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ (39) 

(Çəvon peyğombəri)Voteşe: Xıdolim ha! çəvon inkori mığobilədə bəmı koməqkə!

قَالَ عَمَّا قَلِيلٍ لَيُصْبِحُنَّ نَادِمِينَ (40) 

(Xıdovəndi)Hamyeşe: hukmən əvon rəyrə peşmon bəbeyn.

Dəvardə proqramonədə çandə qılə milləton barədə sohbət kardemone və votemone ki, əvon bəhonə vardedəbin ki,ım peyğombəron həm bənə əmə qıləy insone.əve əvoni təkzib kardedəbin iyən bəvon pemandey ğəbul kardeydənıbin.

In ayəon çə bəhsi dəvomədə hamyedə:əvon boştə bın ko ım bəhonə vardedəbin ki, ehanə əv çı Xıdo tərəfikuyebu,əmə bəy imon bəvardemon.əmmo əv çı ğəsdo bə Xıdo iftiro ğandedə, əve əmə bəy imon nibəvardemone.

Jıqo bızın əvon voteyışon piyedəbe ki,əmə Xıdo ğəbul kardedəmon,əmmo ım şəxs çı Xıdo tərəfiku oməni.zira çəvon intizorışon hestebe ki,Xıdovənd bo insonon hidoyətiro bəbe mələk vığandəşbe.həmonə ilahi peyğombəron həm əvoni təkzib kardə ıştə inodkorə mıxolifon isrori mığobilədə  Xıdovəndiku koməq tələb kardedəbin iyən Xıdovənd həm bəvon və`dəş doe ki,kofiron rəyrə bəçəvon cəzo bərosne ta əvon ıştə nodırıstə əməlonku peşmon bıbon.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-qahi faxti kofiron iyən mıxolifon,ıştəni çı Xıdo çərçivəon hami elan kardedən və ilahi ovliyaon təkzib iyən təhğır kardedəbin.

2-ıştə dəvardə yavə koonku peşmonəti,foydənin iyən çoke.əmmo ilahi əzobi vindey bədiqə,çımi hiç qıləy foydəş ni.

فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ بِالْحَقِّ فَجَعَلْنَاهُمْ غُثَاء فَبُعْداً لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ (41)  ‏

Çən,(Xıdo ğəhr ome) və oxoyədə həxədə qıləy vahiməninə sədo əvonış eqətevə əvonımon bənə ovisə bıə toşi ğərolımon doe. çən, çı Xıdo rəhmətiku bə diyəroe bıbu sıtəmkorə ğovm!

ثُمَّ أَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قُرُوناً آخَرِينَ (42)

Bın zəmon çın dastə(həlokəti) bədiqə co qıləy nəslon bə əməl vardemone.

مَا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُونَ (43) 

Hiç qıləy ummət ıştə əcəli(faxtiku) nə bəvə dəbəşe və nə bə dumo bəmande.

Səmud ğovmi koy oxo,qıləy osmoiyə dəhşətinə sədo be ki,de dumo-yənde bıə tındə voşi voye iyən de vironəkə seyli omey vositə bəçəvon şəhro-diyori viron bıey boyis be və əvon həmmə bəştə cəzoon rəsin.məhv bıey qırd sıtəmkoron təhdid kardə qıləy ağıbəte ki,əvoni çəş kardedə.

Ayə dəvomədə hamyedə:Xıdovənd dınyo mıxtəlifə noxtəonədə ziyodə ğovmış bə əməl vardeşe. əmmo çoko ki,çı har qıləy insoni jimon iyən mardeyış heste,çı umməton həm har qıləy jimonışon heste və sıtəmkor iyən yoləşəxə ğovmon məhv bəbeyn bəşeyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ilahi mıkofot iyən cəzo sistem,bə həx iyən ədoləti əsose və har qıləy ummət həxış nıbu, Xıdovənd bəvon cəzo nibədoe.

2-tarıxiyə hodisəon bə ilahi ğanunon tabeye.bə ım ğanunon əsos zolımə ğovmon məhv bıə iyən tojə umməton çəvon vırədə ğərol qəteydən.

ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا كُلَّ مَا جَاء أُمَّةً رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُم بَعْضاً وَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ فَبُعْداً لِّقَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُونَ (44) 

Peşo Xıdo rəsulon dumo yənde vığandemone. ha faxti ki, bo har qıləy umməti bıə peyğombər bəştə ğovmi soyəx omeydəbe, məxloğ əvışon təkzib kardeşone. çən, əmə həm həmonə dastə bə həlokət rosnemone. Və co qıləy dastə çəvon dumo vardemone. və əvonımon bo milləti misol ğərol domone(ta ibrət peqəton). çən, imon nıvardə ğovm(Xıdo rəhmətiku) bə diyəro bımando!

Xıdovənd tarıxi dırozi ziyodə peyğombəronış vığandəşe və əvon bəştə xeyrxahəti iyən dıləsutəti xoto,milləti bə həxə roy tərəf dəvət kardedəbin.əmmo çı məxloğiku i dastə boştə maddiyə mənafeyon xoto iyən co qıləy qrup boştə dınyoədə bıə ziyodə ləzzəton bardey xoto bo həxı ğəbul kardey hozzı bedənıbin iyən bə peyğombəron ruşinə məntıği pemandedənıbin.əvon de mıxtəlifə formə peyğombəron, təhdid, təhğır iyən təkzib kardedəbin,hətta vey faxti əvoni bə ğətl həm rosneydəbin.

Həlbəttə çəvon ım kufr iyən tuğyongərəti ıştə həddiku dəvardeyədə,Xıdovənd çə həmonə yoləşəxə ğovmi həlokəti fərmoni sadir kardeydəbe iyən əvoni çı rujqori səyfəku pok kardedəbe.de ın tərtibi çəvon mədəniyyət iyən fərhənqi əsəronku boəvon fəğət qıləy nom mandedəbe ta bo vəomə nəsli əvon ibrət bıbu.

Çın ayəku umutedəmon:

1-har umməti qıləy peyğombərış bıə ta huccət iyən dəlil bo məxloği təmom bıbu.

2-har qıləy ummət ki, bə Xıdo ğəzəb iyən lənəti giriftor bıbu, həlok bəbe iyən sovə çəy nomi co çiş nibəmande.

ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَى وَأَخَاهُ هَارُونَ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُّبِينٍ (45) 

Peşo Mosə iyən çəy bo Harun de ruşinə mecuzə iyən dəlilon vığandemone.

إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْماً عَالِينَ (46) 

Bə Firon iyən bəçəy ğovmi əyan-əşrafon tərəf. əmmo əvon yoləşəxəti kardeşone və əvon qıləy ıştəni pekırnə dastə bin.

Nuh(ə) iyən Səmud(ə)-i ğovmi və co ğovmon sərquzəşton bəyoni bədiqə,ın ayəon bə həzrəte Mosə(ə)-i çı Fironi mığobilədə bıə ğıyomi işorə kardedə və hamyedə: Xıdovənd Mosə(ə)-ış deçəy bo Harun(ə)-i  bə Fironi saray tərəf vığandeşe.ə həzrət de ilahi mecuzəon nışon doey iyən de ruşinə məntıği və istidloli vardey,Firon iyən çəy ğovmış bə İbıə Xıdo pərəstış kardey tərəf dəvətış karde.əmmo əvon ki,çı sərvət iyən ğudrəti soyb bin iyən ıştəni çı Bəni-İsrayiliku bəpe bıə irğiku zıneydəbin, həxışon ğəbul nıkarde və oxoyədə təkəbbırətişon karde.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-sıtəmkorə hukuməton çı umməton məhv iyən fəsodi mənşəən.həzrəte Mosə(ə) Misri camaati bə İ bıə Xıdo tərəf dəvəti bənav məmur be ki,sıftədə bə Firon iyən bəçəy ətorfi tərəf bışo.zira çanədə ki,çı camiyə siyosətmədoron isloh nıbon, cəmiyyəti islo kardey həm hoston ni.

2-məxloği bədini tərəf dəvəti koyədə, məntığ iyən istidloli muhimmə rolış heste.

3-dini təblıği koyədə qahi faxti bə zəruriyyəti xoto, bəbe kollektivə surətədə hərəkət kəy iyən çı co kəsonku həm bəbe koməq tələb kəy.