613-ə hissə-Muminoni surə-75-80 şərifə ayəon

613-ə hissə

وَلَوْ رَحِمْنَاهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِم مِّن ضُرٍّ لَّلَجُّوا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ (75) 

Və əgər(əmə) bəvon rəhmkəmon iyən çəvon bəbəxtiyon bərtərəfkəmon(şukr iyən oğoəti əvəzi) de kuyə dıləti bəştə tuğyongərəti isror kardedən.

Navnə proqramədə çı peyğombər(s)-i mıxolifon kali bəhonəon iyən bəvon doə bıə cəvobiku bəhs be. ın ayə hamyedə:əgər Xıdovəndi əvoni bəştə lutf iyən inoyəti şomilış kardəbu və çəvon muşkilaton bərtərəf kardedəbu,ijən əvon bə Xıdo əmron pemandey əvəzi və ıştə dəvardə qınoon əvəzi beşey əvəzi,ıştə həmonə nodırıst və nosəhihə royədə isror kardedən iyən ıştə sərqərdonətiyədə mandedən.

Hıtə insoni de çandə kərə sədo kardey oğo kardey bedə.əmmo qıləy şəxs ki,ıştəni çı ğəsdo bə han bıjəno, hətta əy bılorzınoyş,oğo nibəbe.jıləvoni ikəs ki,zəlolətədə bıbu, mumkine de həxə sıxani məsey hidoyət bıbu.əmmo ıştə zəlolətədə isror kardə kəs, hidoyət nibəbe. jıqo bızın çın insoni bo həxə sıxani məseyro quşonış kore.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ğafil iyən xətokorə insonon Xıdovəndi çəvon ixtiyorədə noə fırsətonku çokə foydə bardey əvəzi,çəyku suyi-istifodə kardedən.

2-tuğyongərəti iyən divinəti ağıbət, sərqərdonəti iyən avarətiye.

وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ (76) 

Və həyğətən, əvonımon bə əzob giriftor kardemone. əmmo əvon ıştə pərvərdıqori mığobilədə nə təvazu kardeşone və nə lovə-mənnət.

حَتَّى إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَاباً ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ (77)

Taainki,(mardey bədiqə) əzobiku qıləy bə boəvon ojkəmon. (və jəqo əvon giriftor bəbeynki) ğəflətən, bəvədə(əzobədə) məyus bəbeyn.

Im çı Xıdovəndi ğanune ki,ehanə ğafilə fərdon de ilahi lutf iyən neməti ro oğo nıbon, Xıdovənd bəvon həmınə bın dınyoədə bəçəvon qınoon xoto əzob bədoe iyən əvoni bə məşəğğətinə hadisəon giriftor bəkay. De ın holi təcrubə nışonış doə ki, ğəcbəsə iyən inodkorə insonon ijən oğo bedənin iyən ıştə pərvərdıqori mığobilədə təvazukor bedənin. inson təbiiyə şikilədə tel iyən yavə hadisəonədə dılış arşiyə holədə bəştə Xıdo dərqo dim qəteydə, ıştə dəvardə qınoon əfvi tələb kardedə, de bəmıə holi iyən lovə kardə formədə Xıdoku afiyət və məğfırət tələb kardedə. əmmo təkəbbır iyən yoləşəxəti ruhiyyə insoni bə vırə rosneydə ki,əv hətta məşəğğətinə rujonədə həm bə Xıdo dərqo dim qəteydənin iyən çəyku hiç qıləy koməq tələb kardedənin.

Təkəbbır iyən divinəti ruhiyyə bın fərdonədə de tosə çəvon umri oxoy movcud bəbe. əmmo ğıyoməti ruji əvon de saxt iyən şiddətinə əzobi dim bə dim omeyədə, bə ikkərə səbərəseyn ki,çəvon daston təyliye və boəvon hiç qıləy nicotiro mandəni. əmmo həni diye və çı foydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-inodkor iyən deştə kefi hərəkət kardə kofiron nə de ilahi lutf və rəhməti hidoyət bedən və nə de ilahi ğəzəb iyən əzobi çı ğəfləti haniku oğo bedən.

2-dınyəviyə əzobon bo tərbiyə kardeyro inov tənbihe.ım bəçəy xotoe ki,bəşər bəştə boy. həlbəttə ım təsir nıkoy,uxrəviyə əzob ıştə vırədə mandə.

وَهُوَ الَّذِي أَنشَأَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلاً مَّا تَشْكُرُونَ (78) 

Və əve bo şımə quş, çəşon iyən dılon ofəyəkəs. çı kam şukr kardeydon?

وَهُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ (79) 

Və əve şıməni zəminisə ofəyəkəs iyən şımə bəçəy tərəf məhşur bəbiyon?

وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (80) 

Əve kıştəkəs iyən bəyji kardəkəs. şəvı-ruji şe-omey deçəy əmriye. ayə fik-fam(təfəkkur) kardeydəniyon?

In ayəon çı Xıdovəndi mıxtəlifə neməton zikr kardə holədə,insoni vucudədə bıə şık kardey hissi təhrik kardedə.ə neməton ki,bəşər əy ıştənədə iyən ıştə ətrofədə bıə dınyoədə dərk kardedə iyən ım inkor bıənin ni.həlbəttə çı insoni əzo-cəvarihi miyono, çı zıney və dərk kardey əbzoron yəni çəş,quş iyən ağli barzə məğamış heste. liza iminə ayədə bəvon işorə bıə.peşonə ayəonədə bə insoni zəmini kurədə bıə xılğəti, bın dınyoədə bıə həzo-həzo şəvı-rujiku bəhrə bardey iyən bə de mardey vositə insoni umri bə oxoy rəse məsələ işorə bıə.ın ayəon çı qırd insonon oxoyədə bə Xıdovəndi tərəf oqardemoni təsdığ kardedə.

Imi zikr kardey lozıme deməkə ki,zıvon çı ilahi dıjdə nemətonkue,bın ayəonədə bə zıvoni neməti işorə bıəni.ğasbu çəy səbəb ıme ki,əgər inson çı quşi nemətiku məhrum bıboyn iyən kor bə dınyo boon,çun qıləy çi məseydənin ,sıxan votey həm vardedəni. liza movardə kor bıə kəson hejo lolin iyən sıxan votey zıneydənin. harçənd fiziki cəhəto zıvonışon həm heste.

Vey təəssıf vardə çi ıme ki,de qırd ım ilahi lutfon ijən milləti əksəriyyət  noşukurin  iyən fəğət kamə şəxson bəştə pərvərdıqori şukr kardeydən.həlbəttə həyğiyə şukrəkə ə şəxse ki, ilahi nemətobku səhihə bəhrə bardedən,nəinki, de zıvoni həmd bıvoton. liza çın ayəon oxo de tanə jıə iyən sə-sıxan kardə holədə hamyedə: bəqəm əmə çı zıney iyən dərki əbzoron bə bəşəri doəmon ni?çən,çıro bo hestemoni aləmi həyğəton dərk kardeyro çəyku bəhrə bardedəniyon iyən ıştə və çı aləmi vucudi barədə fik-fam iyən təfəkkur kardeydəniyon?

 Çın ayəonku umuteydəmon:

1-çəş iyən quş çı inson iyən heyvoni miyono mıştərəke iyən bo hissiyaton zıneyro oko doey bedə. əmmo ağl fəğət bə insoni məxsuse.liza inson çı hissiyatonsə əlovə ğeyri-hissiyə koon həm dərk kardeydə.

2-mardey çı koy oxo ni,bəlkəm bə barzə dınyo rəsə qıləy ro və bəy ki,əyo çı insoni xılğəti oxonə hədəfi bə həyğət rosneydə.