616-ə hissə-Muminoni surə-99-104 şərifə ayəon

616-ə hissə

حَتَّى إِذَا جَاء أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ (99) 

(Əvon hejo jəqo həm bəştə norəvoə sıxanon dəvom doydən)Tainki, mardey bəçəvonku qıləyni soyəx boy, bəvoteyn: Xıdolim ha! mıni(bə dumo) oqordon!

لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ (100) 

Ğasbu ıştəku bə dumo haştə çiyonədə qıləy çokə ko əncom bıdəm(bəy votey bəbe) hiçfaxti(əsla) ım şımə de zıvoni votə sıxane və çəvon dumo tosə bəyji bıə qıləy ruj bərzəxi(aləm) heste.

In ayəon bə mışrik,kofir iyən qınokoron mardey astanədə bıə vəzyəti işorə kardedə və hamyedə: bın zəmon əvon çoko vindedən ki,çın dınyoku co bedən və bə co dınyo kuç kardedən,bın zəmon çı ğəfləti pardəon çəvon çəşon səpeyku peqətey bedə və əvoni çəş kardə ıştə yavə ağıbəti əvon mışohidə kardedən.əvon ıştə umrışon və moyəşon çı dasto doə və bəştə bə yavə qınon mırtəkib bıey xoto bıə bevəcə ağıbəti vindedən.iyoe ki,əvon de lovə-mınnəti Xıdoku tələb kardedən ki, əvoni bə dınyo oqordıni ta əvon əyo bəştə bə ğəzo şıə vəzifəon əməlkəyn iyən çəy əvəzi beşon və ıştə cəm kardə mol-dıvləti çokə koonədə sərfkəyn.

Im qıləy ruje ki, fəğət əvon deştə zıvoni əy voteydən.əvon əgər bə dumo oqordıney bıbon, bə ın sıxanon əməl nibəkayn.zira Xıdovənd dınyoədə ziyodə fırsət iyən mohlətonış doə ta əvon tobəkəyn iyən bə həxə roy tərəf oqardon.əmmo əvon çın fırsəton hiç qıləyniku isitifodə nıkardeşone və onıqardin və çın fırsətonku çok-çoki istifodə nıkardeşone və çı dasto doşone.

Ayə dəvomədə bə çı dınyo iyən axırəti miyono bıə bərzəxi aləmi işorə kardedə.bə Kərimə-Ğıroni ayəon iyən rəvoyəton əsos,çı mardey bəpeştə ruf çı insoni bədəmiku co bedə və bə bərzəxi aləmi tərəf şedə.ğıyoməti ruji de bımyon iyən mardon bəyji bıey ım ruf ijən bəçəvon cismi oqardedə.bərzəxi aləmədə bo mumin iyən kofiri çı vəhışt ya cəhəndımi cilvəon hozzı bedə və əvon ya rifoh ya asayişədə bəbeyn və ya saxti,renc iyən əzob-əziyyətədə.çəmə dini rəhbəron sıxanonədə omə ki,ğəb bo mardə insoni ya çı vəhışti boğonku qıləyni bəbe və ya çı cəhəndımi çoləonku qıləyni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-çəmə ixtiyorədə bıə fırsətonku çok-çoki istifodəkəmon.zira peşonə peşmonəti hiç qıləy foydəş ni və zəmoni bə dumo oqordıney nibəbe.

2-ıştə umri zay kardey,mardey faxti bə həsrət hardey boyis bəbe və bo insoni çəy mardey bədiqə bıə vey çokə tuşə və azuğə çəy saleh iyən çokə əməlonin.

فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَا أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءلُونَ (101) 

Çən, çoko ki, bə suri pu kardey bəbe, həmonə ruji çəvon miyono nə qıləy ğohuməti əloğə  bəbe və nə əvon iyəndeyku sıvol kardedən.

Bə Kərimə-Ğıroni ayəon iyən rəvoyəton əsos  dı kərə bə suri pu kardey bəbe.i dəfə çın dınyo oxoyədə ki,ım bə qırd movcud bıə coninə aləmi mardey boyis bəbe.ikərə həm ğıyoməti bərpo bıə faxti ki,bə qırd mardəkəson bəyji bıey boyis bəbe və əvon bə qıləy tojə jimoni tərəf yəni bə axırəti dınyo obəqardeyn.bə navnə ayə dığğət kardeydə ki, çı mardey iyən bərzəxi aləmi daxil bıey barədə be,bın ayədə çı “Sur”-iku məğsəd dıminə sure ki,im bə insonon dıminə kərə bəyji bıey ayide.dınyo sistemədə insonon çı moəku bə dınyo omeydən iyən çəvon xıyzon və nezə odəmon miyono qıləy nəsəbi iyən səbəbiyə rabitəon bərğərole.əmmo ğıyomətədə insonon çı tuli jiku bebəşeyn ijən sənibəton bəyji bəbeyn,həni dınyəviyə rabitəon ğət bəbe və fərdon tək-tək iyən coyliyə surətədə məhşur bəbeyn.liza çəvon peştədə hiçkəs nibəbe və çəvon tarso-larz anəndə ziyod bəbe ki,hiçkəs yənde holi dəparseydəni və iyəndeyku əvon koməq tələb kardedənin.zira çın tələbi hiç qıləy foydəş  nibəbe və hiçkəs bəvon koməq kardey hınəş nibəbe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Xıdo rizoyəti bəsə cokəson rizoyətisə bəpe bıqətəmon,hətta ıştə nezə odəmon rizoyətisə. zira ğıyoməti ruji ğərəz Xıdo hiçki bəçəmə dardi dəvo nibəkay.

2-deştə toyfə iyən ğəbilə fəxr kardey,mumkine dınyo koonədə bə dardi dəvokəy, əmmo ğıyoməti ruji ım befoydəy.

فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (102)  ‏

Çən,(çokə əməli) tavzoş qon bıə kəson, əvon həmonə perəxə kəsonin.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خَالِدُونَ (103) 

Və(çokə əməli) tavzoşon sıvık omə kəson, çən, əvon ə kəsonin ki, bəştə ziyonışon jıə və hejo cəhəndımədə bəmandeyn.

تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ (104)

Otəş çəvon surəti(dimi) bəsutne və çəvon cəhəndımədə(yavə) və diyən ekardə surətışon bəbe.

Ğıyoməti ruji mardəkəson bəyji bıey,ilahi ədolətinə məhkəmədə hozzı bıeyroe. əmmo Xıdovəndi bo mıkofot iyən cəzo doeyro bıə meyar,çı insoni əməle ki,de mığoyisə kardey çı insoni vəzifəon mıəyyən bedə.çok və erjinə koon çı yavə və be foydəninə koonku co bedə bə çımi əsos hakəsi nameye-əməl bəçəy ıştən dasti doey bedə. təbiiye hakəs ki,ıştə umrış bə bod doə iyən səhvə royədə ğərolış qətə  və çəy əməli dosyedə çokə ko ğeyd bənibu,bə cəhəndımi tərəf bəşe və çımi əks çokə ko soybon bə vəhışti tərəf bəşeyn.bəçəyro bə cəhəndımi tərəf şıəkəsi çehrə və sıfət bəçəy norohətçiyəti xoto rıkin iyən ıştə diyəni ekardə formədə bəbe.

Çın ayəonku umuteydəmon:

1-çəmə dınyoədə bıə koon nəticə iyən təsirış heste ki,əv tosə ğıyoməti şedə və çəmə tale ğıyoməti ruji mıəyyən bəbe.

2-vey yavə xəsorət iyən ziyon,insoni ıştə istedod iyən umri bə hədər doeye, nəinki, ıştə mol və sərvətiku vində ziyon.