618-ə hissə-Muminoni surə-112-118 şərifə ayəon

618-ə hissə

قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ (112) 

(Xıdovənd)Çəvonku dəbəparse: şımə zəmini dimisə çanədə mandiyon?                        

قَالُوا لَبِثْنَا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَاسْأَلْ الْعَادِّينَ (113) 

Bəvoteyn: iruj ya çı ruji i baxş. çən, çı aşmardə kəsonku dəpars.

قَالَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلاً لَّوْ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ (114) 

(Xıdovənd) Bəvote(bəle) əgər zıneydon şımə i mıddət(zəminisə) mandəyon.

Vəynə ayəonədə Xıdovənde-Aləmi de cəhəndımi əhli bıə dialoqi barədə bəhs kardemone. ın ayəon çə bəhsi dəvomədə hamyedə:Xıdovənd çəvon dınyoədə bıə umri barədə dəbəparse ki,şımə çandə sor zəmini dimisə jimonon dəvordıne?əvon cəvob doydən ki, Xıdolim ha! ehanə çı ruj iyən soron həyğiyə miğdori sıvol kardedəşbu, çı məlayikonku sıvolkə ki,əvon bin çəmə umri hisob-kitobi nıvştəkəs. əmə ısə bə əzobi giriftor bıəmonvə hiççi bəştə yod vardey zıneydənimon.əmmo əmə jıqo fik kardedəmon ki,çəmə zəmini dimisə bıə umr dırıst i bəşəv-bəruj həm nıbe, ısə çı bımando i haftə,imanq ya isor.

Xıdovənde-Xalığ bəçəvon ıştə dınyodə bıə kırtə umri iğror kardey təkid kardedə və hamyedə: ısət ki,şımə bə ğıyoməti səhnə oməyon və jıqo qıləy mətləbon dərəsəyon, ey kaşki,şımə dınyoədə ıştə qınoonədə isror kardə faxti ımi dərəsəbiyon ki, şıməni jıqo qıləy ruj çəş kardedə və dınyo çəy bərobərədə hiç qıləy erjo-ğeymətış ni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ğıyoməti ruji i hissə insonon bə şiddətinə həsrəti dıço bəbeyn.zira dəbərəseyn ki, bəçəvon dınyoədə bıə çandə ruji rifoh iyən ləzzəti xoto,ısət əvoni əbədiyə əzob və cəzo çəş kardedə.

2-dınyo bənə qıləy pardiye ki, çəyku iruj i hissə dəvardedəmon.mığət bıbəmon ki, çə pardi ətrofədə bıə reçinə mənzərəon əməni çı pardiku ğafil nıkəy və əməni çı əbədiyə jimoniku nıoqəto.

أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ(115) 

Çən, ayə şımə qımon kardeyone ki, əmə şımənımon hədərə ofəyə və şımə bəçəmə tərəf oqordıney nibəbiyon?

In ayə bə axırəti ruji vucudi fəlsəfə işorə kardedə və hamyedə:ehanə ğıyomət nıbu, dınyo jimon bihudə iyən beməno bəbe.zira bo qıləy maddiyə dınyo jimoni Xıdovəndi bo bəşəri qırd ım imkonat iyən istedadonış ki,ğərolış doə ehtiyoc nıəbi və insonon kardey əzınin bənə co heyvonon hiç qıləy ağl,əndişə iyən ixtiyor nıbə holədə çı dınyo iyən çəy ləzzətonku bəhrə bobəyn.

Əgər  Xıdovənd bo insonon qıləy imtiyozış nəzədə qətəbu iyən çəvonku piyəşe ki, deştə ağl iyən dərki ıştə əməl iyən rəftori intixobkəyn iyən bıvıjnon,lozıme əvon ıştə koon oxo bıvindon.jıqo nıbu,çok iyən yavə koon mısovi bəbe iyən zılm iyən bədi qırd vırəon ebəqəte.

Ayə ağl ğəbul kardedə ki,ım əzəmətinə dınyo iyən qırd vucudış de istedod və zərfiyyəti pur bıə inson çı Xalığ iyən aqahə Xıdo tərəfiku ofəyə bıə,əmmo hiç qıləy hisob-kitob nıbə holədə ğəflətən çəy ko bə oxo bırəso iyən məhv bıbu?

 Çın ayəku umutedəmon:

1-çı hevujə dınyo cuziku bıə insoni xılğət,bihudə iyən behədəf ofəyə bıəni.bəbe çəmə bə Xıdo etığodımon bıbu iyən əy hikməti soyb bızınəmon.

2-insoni xılğətiku oxonə hədəf,axırəti dınyodə hosil bedə və dınyo,axırəti təsəvvır nıkadə holədə inson qıləy noğis və mubhəmə təsəvvır bəbe.

فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ (116) 

Çən, həxə hukmdor bıə(Xıdovənd) barze. ğərəz əv hiç qıləy məbud ni. əve kərimə, ğeymətinə ərşi pərvərdıqor.

وَمَن يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ (117) 

Və hakəs de Xıdo bə ico co qıləy məbud vanqkəy, boəy hiç qıləy dəlil ni. çən, hukmən çəy hisob çəy pərvərdıqori palu bəbe. şək ni kofiron nicot pəydu nibəkayn.

In ayəon çı inson iyən hestemoni aləmi xılğəti hədər iyən bihudə bıey inkor kardedə və hamyedə:Xıdovənd həm xalığe iyən həm pərvərdıqor.həm malkie həmən hakim. çokonə mumkine jıqo qıləy Xıdo bihudə ko əncom bıdo.əv nə nodone və nə cohil və nə zəyife və nə ociz.əv ki,çı elm iyən hikməti mənşəy iyən insononış çı bihudə və ləğvə koonku nəhy kardedə,çən çokonə ğəbul kardey bəbe ki, əv ıştən jıqo ləğv iyən bemənoə ko əncom bıdəy?

Bəle əgər çı xılğəti koonədə iyən hestemoni aləmi idorə kardey koonədə bo Xıdovəndi qıləy şərik bıəbe,mumkin be çı hestemoni aləmi sitemədə xələl icod bıbu iyən çı insoni xılğəti hədəfədə qıləy problem icod bıbu.əmmo ruşine ki,jıqo qıləy fərziyyə ğeyri-mumkine və qıləy solimə ağl  bo Xıdo şərik ğəbul kardedəni.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovənd bəçəmə zehni rəsə çiyonsə bəpeye və barze.zira çəmə zehn harçi təsəvvırkəy,qıləy noğis iyən məhdudə movcud bəbe.

2-hestemoni aləm hejo ilahi tədbir iyən mudiriyyəti jiyədə bıə,nəinki,Xıdovəndi əvış ofəyə çən,peşo əvış bəştə holi vadoəşe.

وَقُل رَّبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ (118)

Və vuji: Xıdolim ha! bıbaxş iyən rəhmkə ki, tı vey çokə rəhməkəş.

Xıdovənde-Aləm Muminin muborəkə surə oxoyədə bə peyğombər(s) iyən milləti umuteydə ki,hejo bəçəy dərqo dim bıqəton iyən çəy oxoş nıbə lutf və rəhmətiku tələbkənən iyən bızınən ki,Xıdovəndi bəştə bandəon bıə rəhmət iyən məhəbbət çı co hakəsisə vey və ziyode.cokəson çanədə ki,çəməku bəvon xəy rəseydə əmənışon piyedə, əmmo əgər əmə çəvon barədə səhv iyən xətokəmon,bəvədə həni bəmə məhəbbət nışon nibədoon və qahi faxti həm ıştə rabitəon de əmə qırd bəbırniyen. əmmo mehribonə Xıdovənd de əmə jıqo ni.əv ıştə xətokorə bandəonış həm piyedə və əvoni bəştə tərəf dəvət kardedə və hamyedə:bəçımı tərəf boənən ta şıməni bıbaxşım iyən az ıştə rəhməti bəşmə tərəf oqordınım.

Çın ayəku umutedəmon:

1-həmməkəs hətta peyğombəron həm bə pərvərdıqore-aləmi lutf və inoyəti ehtiyocış heste və həmməkəs bəbe çəy dərqoyədə ıştə ehtiyoci izhorkəyn.

2-hejo bəbe ıştəni Xıdovəndi dərqoyədə mığəssır bızınəmon iyən bəştə qınoon xoto çəyku  baxşeş tələbkəmon.