Xıyzoni məcəllə-14

Xıyzoni məcəllə-14

Qıləy holədə ki,Xıdovənd har dıqlə yəni har qıləy jenı-merdi həyğəti iqlə qovhər zıneydə və çəvon miyono sıftənə xılğəti cəhəto hiç qıləy imtiyoz ğayil ni.joqo ki,Ərafi mıborəkə surədə hamyedə:”Huvəlləzi.....Əve Xıdo ki,şımə həmməş iqlə bədəniku ofəyəşe və çəy(neviku) həm çəy qitış mığərrəış karde ta deəy unsiyyət iyən oroməti pəyduko”....(Ərafi mıborəkə surə-189).....

Odəm(ə) və Həvvo(ə) de iyande jimon çı xoş iyən bədə hodisəon mənşə be.Odəm(ə) və Həvvo(ə) de şəytoni vəsvəsə və de vəhıştədə ğədğən bıə miyvə hardey,bə dınyo jimoni varid bin. insoni xılğəti əsl və prinsip bə Odəm(ə) və Həvvo(ə) xıyzoni jimoni əsos bə əməl ome.çın zevc iyən qiti fərzəndon təvəlludi bəpeştə ki,rəğ-rişəninə iştimoyi məsələon kədə bino beydə və bənə Habil iyən Ğabili canqi bıə kəy xariciku bıə məsələon rəseydə və ım canq iyən sulh dəvom pəydu kardedə və bəşəri toıx soxtey beydə.

Bın məsələdə coqlə nuktə mutəvəllid iyən bə dınyo omə hırdənon bə xıyzoni cəmi daxil bey məsələy.çəy bəpeştə həmmə insonon xıyzonədə mutəvəllid bin və bə dınyo omin iyən çəvon jimoni iminə qəm kə iyən xıyzonədə be.camiyəşınos iyən sosyoloq bıə doktor Ərməki çın dastoniku nəticə seydə ki,xıyzon qıləy torıxi təzahure və ım de bəşəri çəy təvəlludi sıftəku bə ico bıey dəlili xoto və eyni holədə qıləy torıx ofəyə rolış heste və çandə qılə ...mənşə bıə.

İronıjə xıyzonədə dindorəti xıslət iyən torıxi bıey bə İronıjə insoni hoviyyət iyən şəxsiyyət baxşeydə ki,ım vey əsosinə və çəy insoni hoviyyət ıştə nezə odəmon nizom iyən xıyzoni hoviyyətiku peqətə bıə.qıləy İronıjə fərdi sabiğə iyən mınosibəton xıyzonədə qıləy rəğ-rişəşon heste.qıləy ro ki,qıləy İronıjə xıyzoni hərəkət kardə ro iyən məsir,çı xıyzoni uzvon iyande kəno cəm bıey ğolibədə hevujə vəzifəonışon heste və çı İroni ısətnə və dəvardə hodisəonədə qıləy təsirış heste.İronədə xıyzoni nizomon harçənd de modern iyən mıosirə koon səşon ğale.əmmo İronıjon çı xıyzoni baği mandey iyən çəvon miyono rabitəon zumand kardero ziyodə səyon kardedən və əy ıştə dini iyən əxloği vəzifəonku hisob kardedən,zıneydən.....

Jimoni həmroon rabitəonədə qıləy zərifə numtəon mevcude ki,bə dığğət kardey bə izdivoc iyən xıyzoni sutuni zumandəti boyis bəbe.məsələn təbiiye ki,jenı-merd ıştə rujonə koyədə ya ruji miyono iyande vindeydən,har dıqləyni oyandeyku təvəğğışon heste ki,çəvon jimoni mərkəz bo jimoniro şo iyən çokə muhit və şərayotış bıbu.