Трамп инфляция мағлуб этилганини айтади; рақамлар ва халқ бошқа ҳикояни сўзлайди

Трампнинг инфляцияни жиловлаш ҳақидаги даъволари АҚШда яшаш харажатларининг ошиши билан зиддиятга тушмоқда ва сайловий хавотирларни кучайтирмоқда.

Доналд Трамп, АҚШ президенти, сўнгги нутқларида бир неча бор ҳукумати инфляцияни назорат остига олгани ва нархларни пасайтиришга эришганини таъкидлади. Бироқ иқтисодий маълумотлар ва бозор шароити яшаш харажатлари босими ҳали ҳам америкалик фуқароларнинг катта қисми елкасида оғирлик қилаётганини кўрсатмоқда. Президент даъволари билан одамларнинг кундалик тажрибаси ўртасидаги бу зиддият Республикачи партия стратегларида унинг сайловий оқибатлари борасида ташвиш уйғотди. Парс-Тудейнинг ИРНАга таянадиган хабарига кўра, Трамп ўзини яшаш харажатлари масаласида республикачиларнинг асосий чеҳраси сифатида кўрсатиб, ушбу мавзуни сайлов кампанияси хабарларининг марказига айлантиришга уринмоқда. Аммо унинг сўнгги чиқишлари таҳлили шуни кўрсатадики, у бир неча бор «инфляция мағлуб этилди» дея гапирган бўлса-да, кўплаб америкаликлар ҳали ҳам нархларнинг ошиши ва харид қобилиятининг пасайишини ҳис этмоқда.

Трамп декабрь ойидан бери иқтисодга оид камида бешта нутқида инфляция даражаси «деярли 20 баравар камайди» ёки «кескин пасайди», нархлар эса «тахминан 30 баравар» тушиб бораётганини иддао қилди. Бу баёнотлар расмий иқтисодий статистика ва сайловчиларнинг кундалик тажрибаларига мос келмайди. Шу билан бирга, ушбу нутқларнинг салмоқли қисми иккинчи даражали мавзулар ва сиёсий танқидларга бағишланган.

Айрим республикачи стратеглар Reuters билан суҳбатда сайловчилар учун ўта муҳим бўлган масалада Трампнинг зиддиятли хабарлари унинг ва Республикачи партиянинг ишончини сусайтириши мумкинлигидан огоҳлантиришди; айниқса 2026 йил ноябрида бўлиб ўтадиган оралиқ сайловлар арафасида, партия Конгресс устидан назоратни йўқотиш хавфига дуч келиши мумкин. Сўровномалар натижалари ҳам фуқароларнинг ҳозирги ҳукумат иқтисодиётни бошқариш усулидан кенг кўламда норози эканини кўрсатмоқда.

Шунингдек, Трамп нутқларида мавзуларнинг парчаланиб кетиши сиёсий маслаҳатчиларни хавотирга солган. У 27 январь куни Айова штатидaги нутқида: «Инфляция тўхтатилди, даромадлар ошди ва нархлар пасайди», — деди. Умуман олганда, Трамп фақат икки марта нархлар ҳали ҳам баланд эканини тан олган ва бу ҳолатни аввалги ҳукуматга юклаган.

9 декабрь куни Пенсилванияда қилган нутқида эса Трамп демократларни нархларнинг ошиши учун масъул деб атаб, ҳозир нархлар пасайиш тенденциясида эканини айтди. Ўша нутқда у «харид қобилияти» атамасини «демократларнинг алдави» деб таърифлади, бироқ жамоатчилик реакциясидан сўнг кейинги чиқишларида бу иборани такрорламади.

Reuters таҳлилига кўра, Трамп бир қатор нутқларида иқтисодий масалаларга тўхталган пайтда кутилмаганда мавзуни ўзгартириб юборган. Республикачи стратег Даг Ҳейнинг айтишича, сайловчилар президентдан харажатларни камайтириш бўйича аниқ режа кутади, аммо сиёсий лофозликларнинг кўплиги унинг иқтисодий хабарларини аудитория хотирасида мустаҳкам ўрнашишига тўсқинлик қилмоқда.

Инфляция даражаси ўтган йилларга нисбатан нисбатан пасайганига қарамай, иқтисодчилар инфляция пасайиши товарлар арзонлашганини англатмаслигини, балки фақат нархлар ўсиш суръати секинлашганини билдиради. Трамп айрим нутқларида тухум ва бензин каби айрим маҳсулотлар нархининг тушганини таъкидлаган бўлса-да, ўртача озиқ-овқат саватчаси қиймати ошган.

Трамп солиқларни камайтиришни турмуш даражасини яхшилаш йўлларидан бири сифатида кўрсатди; ўтган ойдан амалга киритилган бу режа ҳукумат таъкидича, ўнлаб миллион оилаларга ёрдам бериши мумкин. Бироқ айрим иқтисодчилар бу сиёсатлар қисқа муддатда яшаш харажатларига сезиларли таъсир кўрсатмаслигини таъкидламоқда.