Бугун шанба, ҳижрий-шамсий 1396 йил тир ойининг 17-си, ҳижрий-қамарий 1438 йил шаввол ойининг 13-си ва милодий ҳисоб билан 2017 йил 8 -июль

Ассалому алайкум, қадрли тингловчилар!

"Тарихнинг ўчмас кунлари" унвонли кундалик эшиттиришнинг янги сони билан камина Кўҳёр Аршадниё хизматингиздаман.

Бугун  шанба, ҳижрий-шамсий 1396 йил  тир   ойининг 17-си, ҳижрий-қамарий 1438 йил  шаввол  ойининг 13-си ва милодий ҳисоб билан 2017  йил 8 -июль.

Бундан 137 йил олдин, яъни милодий 1880 йилнинг 8-июлида  франциялик донишманд ва френология фанининг асосчиси  Пер Пол Брока  оламдан ўтган. У 1824 йилнинг 28 июлида Францияда дунёга келган. У ўрта мактабни битирганидан кейин университетга киради ва тиббиёт факултетини  битиради. Ўша вақтдан бошлаб у  жарроҳлик билан ҳам шуғулланади. Брока тадқиқот ишларини ҳам амалга  оширарди ва у биринчи бор бош мия шишини даволашда инсон бош суягини тешиш  учун жарроҳлик пармаси ва аррасидан фойдаланади. Бу франциялик шифокор ўлган одамларнинг суякларида тадқиқот  ишлари олиб боради ва ушбу заминада муҳим кашфиётларни қўлга киритади. Брока сўзлашув маркази инсон суягининг чап қисмидаги мияда эканлигини аниқлайди ва миянинг ушбу қисмида бўладиган ҳар қанақа шикастланиш  сўзлаш қобилиятининг заифлашувига олиб боради. Шу тартибда биринчи бор инсон жисмларининг қобилиятлари миядаги нуқталар орқали бошқарилаши очиқ –ойдин маълум бўлади. Бруко эволюция бобидаги инглис табиатшуноси  Чарлз Дарвин назариясини тарафдорлик қилган  ва ўзининг ақидалари билан ўзгариш ва  такомиллашиш назариясини янада мукаммалроқ этади.  У 56 ёшида вафот этган.

Бугунги кундан 80 йил олдин, ҳижрий-шамсий 1316 йилнинг 17-тир ойида  Теҳронда “Саъдобод” шартномаси имзоланади. Милодий 1937 йилнинг 8-июлида имзо этилган ушбу шартномада  тўрт мамлакат раҳбарлари, яъни  Эрон шоҳи Ризошоҳ Паҳлавий, Ироқ раҳбари Малик Ғозий биринчи, Афғонистон шоҳи Муҳаммад Зоҳиршоҳ ва Туркия раҳбари Мустафо Камол Отатурк иштирок этишади. Англия ташаббуси билан  қабул қилинган ушбу шартнома собиқ Шўролар Иттифоқини қамал этишга қаратилган эди. Мазкур шартномага асосан ушбу тўрт мамлакат коммунистлар хатарига қаршилик қила олиш учун  мувофиқлаштирилган ташқи сиёсатга эга бўлишга ва бир-бирларини ҳимоялашга келишиб олган эдилар. Бунга илова, бир-бирларининг ички ишларига дахолат қилмасдан уларнинг манфаатларига зарар етказувчи халқаро ихтилофларни бартараф этиш учун ўзаро маслаҳатлар қилишлари лозим эди. Аммо пуч ва хом бўлган ушбу шартнома  амалда унчалик аҳамиятга молик эмас эди. Зеро Эрон Шўролар Иттифоқининг энг яқин шериги Германия билан кенг қамровли ҳамкорликларга эга эди.

Бундан 35 йил олдин, ҳижрий-шамсий 1361 йилнинг 17- тир ойида Эрон хаттотлик санъатининг устози  Маъсумий номи билан машҳур ҳожи Мирзо Аҳмад Нажафий Занжоний оламдан ўтган. Эронлик бу ҳунарманд  Нажаф илмий ҳавзасида  диний  фанларни ўрганиш  билан биргаликда  хаттотлик ва хушнавислик санъатини ҳам катта маҳорат билан  ўрганади. “ Хасойиси Зайнабия” китобида у биринчи бор ўзининг  хаттотлик  ҳунаридан фойдаланади. Хаттотлик санъатида устозлик даражасига етган  Маъсумий қарийб 110 жилд китоб, Қуръоний каримнинг беш нусхаси  ҳамда айрим масжид ва тарихий ёдгорликлардаги катибаларда хаттотлик қилган. Имом Ризо (а) ҳарамларидаги ва Теҳрон университетидаги  катибалар устоз Нажафий Занжонийнинг муҳим ишларидан  ҳисобланади.

Азизлар, “Тарихнинг ўчмас кунлари” унвонли ҳафталик эшиттиришнинг янги сони шу ерда ўз ниҳоясига етди. Мен эса сизлар билан хайрлашаман. Саломат бўлинг.