اصفهان څنګه د ایران د لاسي صنایعو پر مرکز بدل شو؟
پارس تودی- د اصفهان هنرمندان له پېړیو راهیسې په ایران کې دودیز لاسي صنایع، لکه میناکارۍ، قلمکارۍ او خاتمکارۍ، ساتلي دي.
د ایران په مرکزي برخه کې د اصفهان ولایت تل د دغه هېواد د لاسي صنایعو د پلازمېنې په توګه پېژندل شوی دی. په دغه ولایت کې لاسي صنایع یوازې د سوغاتونو یا فرهنګي میراث په توګه نه لیدل کېږي، بلکې پر یوه میلیارد ډالري صنعت بدل شوي دي چې ګڼ کاري فرصتونه رامنځته کوي او صادراتو او ټوریزم ته وده ورکوي.
د پارس تودی د راپور له مخې، د اصفهان هنرمندانو خپل مهارتونه د سیمهییز اقتصاد د یوې مهمې سرچینې په توګه ساتلي دي. استادکاران په بازارونو او کارخونو کې خپل مهارتونه له پخوانیو نسلونو څخه نوي نسل ته لېږدوي او په دې توګه د ایران میراث خوندي کوي.
اصفهان د صفویانو په دوره کې د «ایران د لاسي صنایعو د تاج ګوهر» بلل کېده او د دغه ښار هنرمندان لا هم د دغو مهارتونو ساتنې ته دوام ورکوي. د اصفهان هنرمندانو بېلابېل لاسي صنایع، لکه میناکارۍ (پر فلزاتو نقاشي)، خاتمکاري (د لرګیو سینګار)، قلمزني (پر فلزاتو حکاکي)، هېندارهکاري، فیروزهکوبۍ، غالۍ اوبدنه، سفالګري، کاشيکاري، ګلدوزي او قلمکاري، د خپل هنري میراث په توګه ساتلي دي.
د ایران ۶۰ سلنه لاسي صنایع په اصفهان کې تولیدېږي
اصفهان د ایران شاوخوا ۶۰ سلنه لاسي صنایع تولیدوي او د دغه هېواد له ۳۰۰ لاسي صنایعو څخه ۲۰۰ ډولونه په دغه ولایت کې ترسره کېږي. په دې ولایت کې شاوخوا ۷۰ زره هنرمندان فعاله دي او نږدې ۹ زره کارخونې پکې په فعالیت بوختې دي.
د دغو لاسي صنایعو صادرات د دغه صنعت لوړ اقتصادي ظرفیت څرګندوي. په هغه مالي کال کې چې د ۱۴۰۲ کال په کب میاشت کې پای ته ورسېد، د اصفهان د لاسي صنایعو صادرات له ۱۵ میلیونه ډالرو څخه واوښتل، چې د هغه نه د مخکې کال په پرتله نږدې دوه برابره زیات وو. د ۱۴۰۱ مالي کال په لومړیو نهو میاشتو کې، یعنې د ۲۰۲۴ کال د مارچ له ۲۱مې څخه د ډسمبر تر ۲۰مې پورې، د دغو محصولاتو صادرات ۷.۶ میلیونه ډالرو ته ورسېدل.
ټوریزم هم په اصفهان کې د لاسي صنایعو د صنعت د ودې له مهمو عواملو څخه دی. د ۱۴۰۴ کال د نوروز په ورځو کې شاوخوا ۱.۶ میلیونه سیلانیانو اصفهان ته سفر وکړ او د لاسي صنایعو ۶۰۰ غرفو شاوخوا ۲۵۰ میلیارده ریاله پلور درلود.
اصفهان؛ د ټوریزم یو محبوب مقصد
د اصفهان نړیوال شهرت هم د یوه مهم ټوریستي مقصد په توګه د دغه ښار موقعیت پیاوړی کړی دی. په ۲۰۱۵ کال کې د لاسي صنایعو نړیوالې شورا اصفهان د لاسي صنایعو د نړیوال ښار په توګه ونوماوه. اصفهان لومړنی ښار و چې دغه لقب یې ترلاسه کړ.
همدارنګه، په ۲۰۲۳ کال کې یونیسکو اصفهان د لاسي صنایعو او ولسي هنرونو د خلاق ښار په توګه ونوماوه.
قلمکاري، چې د لرګینو مهرونو په وسیله پر ټوکر د چاپ کولو هنر دی، هم په ۲۰۲۳ کال کې په نړیواله کچه ثبت شوه. دغه هنر تر ډېره پر مالوچو ټوکرونو ترسره کېږي او د ګلونو، هندسي نقشونو او ایراني خطاطۍ له طرحو سره پېژندل کېږي. قلمکاري د ایران له نورو هنرونو، لکه غالۍ اوبدنې، سره هم نږدې اړیکه لري.
د اصفهان لاسي صنایع په نړیواله کچه پېژندل شوي دي
قلمکاري د اصفهان دویم هنر و چې په نړیواله کچه ثبت شو؛ تر دې مخکې میناکارۍ، چې پر فلزاتو د نقاشۍ هنر دی، ثبت شوې وه.
په ۲۰۲۴ کال کې د اصفهان د اووهرنګو کاشیو جوړولو هنر د خپل تاریخي او فرهنګي اهمیت له امله په نړیواله کچه په رسمیت وپېژندل شو. دغه کاشي لا هم د اصفهان په ودانیو، لکه د امام جومات او د شیخ لطفالله جومات، کې لیدل کېږي.
د دغو لاسته راوړنو ګټې یوازې په سمبولیک اهمیت پورې محدودې نه دي؛ بلکې د سیلانیانو د جذب، د نړیوالو بازارونو د پراختیا او د دودیزو مهارتونو د ساتنې لامل هم کېږي.
لاسي صنایع؛ د ایران په اقتصاد کې د تېلو بدیل
لاسي صنایع د ایران د اقتصاد د یوې مهمې برخې په توګه کولای شي د تېلو بدیل وګرځي. دغه صنعتونه پراخو زیربناوو ته اړتیا نه لري، بېلابېل کاري فرصتونه رامنځته کوي او د دغه هېواد له فرهنګي ډیپلوماسۍ سره مرسته کوي.
راپورونه ښيي چې لاسي صنایع د ایران د غیرنفتي صادراتو له پیاوړو برخو څخه یوه ګرځېدلې ده او ډېرو هنرمندانو ته دوامدار او ثابت عاید برابروي.
له میناکارۍ او خاتمکارۍ څخه نیولې، د غالۍ تر اوبدنې او قلمزنۍ پورې، د اصفهان کارخونې ښيي چې دودیز لاسي صنایع څنګه پر یوه غوړېدونکي عصري اقتصادي فعالیت بدلیدای شي او په عین حال کې د ایران له اقتصادي پرمختګ سره مرسته کولای شي.
