د هیګ په نړیوالې محکمې کې د جرمنی په ضد شکایت
په دغو شرکتونو لګول شوی تورونه،د هغو وسلو د خرڅولو له لارې په جنګی جنایتونو کې لاس درلودل دی،چې سعودی عربستان ئې دیمن په جنګ کې کاروی . په دغه شکایت کې په خاص توګه په ایربس او راین مټال شرکتونو چې په عربستان ئې جنګی الوتکې او مرګونی بمونه خرڅ کړی دی ، نامې اخستل شوی دی .
د یمن د جنګ او په دغه جنګ کې د زرګونو مظلومو یمن والو د وژلې دوام لامل شوی ،څو دبشری حقوقو ځینی دفاع کونکی اورګانونه او موسسې د یمن په ضد په ائیتلاف د وسلو د خرڅولو د سیاست پشمول د اروپائی هیوادونو په سیاستونو او اقداماتو نیوکې وکړی .په دې لړ کې له بشری حقوقو او قانونی حقوقو څخه د ملاتړ اروپائی مرکز (ای سی سی ایچ آر) د یمن له بشری حقوقوڅخه دملاتړ ډلې او د بشری حقوقو څلورو نورو اور ګانونو،په هیګ کې دیره د اپیل نړیوالې محکمې ته دجرمنی دلوړپوړو سیاستوالانو او څو شرکتونو په ضد شکایت کړی دی .
په دغو شرکتونو لګول شوی تورونه،د هغو وسلو د خرڅولو له لارې په جنګی جنایتونو کې لاس درلودل دی،چې سعودی عربستان ئې دیمن په جنګ کې کاروی . په دغه شکایت کې په خاص توګه په ایربس او راین مټال شرکتونو چې په عربستان ئې جنګی الوتکې او مرګونی بمونه خرڅ کړی دی ، نامې اخستل شوی دی .
شکایت کونکو دې ته په اشارې سره چې ملګری ملتونو په یمن د سعودی ائیتلاف حملې جنګی جنایت بللی دی ، وئیلی دی ،اوس داسې څوک نشته چې پوه نشی،د جرمنی په جنګی آوزارونو اوتجهیزاتو سره په یمن کې بوږنونکی پیښې رامینځةکیږی .
سعودی عربستان اومتحده عربی اماراتود۲۰۱۵کال له مارچ راهسې د امریکا په بشپړ ملاتړ او شنې اشارې سره د سعودی ائیتلاف په چوکاټ کې د یمن په ضد هراړخیز جنګ پیل کړی دی چې دغه نابرابر جنګ هماغه راز دوام لری .د ا حصایو په اساس په دغه جنګ کې تر دې دمه څه دپاسه شپاړس زره یمن والو وژل شوی ، به لسګونو زره نور ټپیان شوی او همدرازا په میلیونونو کډه په سر او بې کوره کړائ شوی دی .
په پاریس کې د بخښنې نړیوال اورګان د دفتر د اعلان په اساس،د امریکا ، فرانسې،انګلستان او جرمنی په څیر هیوادونه دیمن په جنګ کې د سعودی عربستان او متحده عربی اماراتو لپاره د پوځی تجهیزاتو اصلی تامینونکی دی او د یمن د عامو خلکو د وژلو په زیاتولو او د بشری حقوقو په لاف ورزیو کې له صادراتی پوځی تجهیزاتو او وسلو څخه د استفادې له زیات احتمال سره سره،یاد شوی هیوادونه ،هماغه راز د عربستان او متحده عربی اماراتو لپاره دوسلو تامینولو ته دوام ورکوی ..
د خپرو شوو احصایو په اساس،د جرمنی حکومت د روان میلادی کال په لومړنیو لسو میاشتو کې د اوه میلیارډ او څلور سوه شل میلیون یورو په ارزښت نورو هیوادونو ته د وسلو د صادراتو مجوز تصویب کړی دی .
له اروپائی هیوادونو په تیره بیا له جرمنی د وسلو خرڅلاؤ په داسې حال کې دی ، چې دیمن دجنګ غمیزو او دبشری حقوقو دفاعی ادارو او موسسو او دعمومی افکارو دومدارو اعتراضونو ته په پام سره،ځینو اروپائی حکومتونو په کرتو وئیلی دی ، په سعودی ائیتلاف د وسلو خرڅلاؤ دروی ، خو له جنګ ضد شعارونو او په سوله غواړو ډنډورو وهلو سره سره د وسلو او تجهیزاتو د خرڅلاؤ دمیلیارډونو ډالری سود باندې سترګې پټې کړی دی .په بله وینا ، دغه هیوادونه په حقیقت کې د ډیموکراسۍ او د بشری حقوقو دملاتړ یوازې مدعیان دی ،خو په عمل کې له جنګ غواړو ،ځپونکورژیمونو څخه ملاتړ کوی او د هغوی وسلې تامینوی .
لکه څنګه چې په دې زمینې کې د نړۍ د کاتولیکانو رهبر پاپ فرانسیس وئیلی دی،اروپائی هیوادونه په تشه خوله خو د سولې ډنډورې وهی ، خو په عمل کې د وسلو تجارت کوی او د اروپائی هیوادونو دغه اقدام یوازې دوه ګوڼوالی بللی شو .
دجرمنی ائیتلافی ګوندونو په تیرو کلونو کې په کرتو ټینګار کړی، چې په هغو هیوادونو به د جنګی آوزارونو دخرڅلاؤ خنډ شی ، چې د یمن په جنګ کې ګډون کوی ،خو تر دې دمه بریالی شوی نه دی .اوس یو ځل بیا د جرمنی د بشری حقوقو اورګانونه او موسسې په سعودیانو د پوځی وسلو او تجهیزاتو د خرڅلاؤ د درولو غوښتونکی شوی دی .
داسې ښکاری دجرمنی چارواکی باید له دروغجنو ډنډورو ورآخوا،د وسلو د خرڅولو له درولو سره دیمن د خلکو دعامې وژلې په دریدا او دبشری حقوقو موضوع ته په عملی توجه او دوسلو د سترو شرکتونو په اقتصادی ګټو کې یو وټاکی .البته داسې ښکاری د دوی لپاره د سعودی او اماراتو پر ډالرو دسترګو ناشونی دی .
