په عراق کې د پنځه میاشتني سیاسی بندون پاي
https://parstoday.ir/ps/news/west_asia-i89910-په_عراق_کې_د_پنځه_میاشتني_سیاسی_بندون_پاي
د الکاظمي کابینې ته د پارلیمان دباؤر د رائ په ورکولو سره عملا د عادل عبدالمهدي د موقتي پړاؤ مرحله هم پاي ته رسیدلې او د دغه هیواد پنځه میاشتنی سیاسی بندون هم تقریبا ختم شوی دی .
(last modified 2023-01-24T06:29:29+00:00 )
May 07, 2020 09:36 Asia/Kabul
  • په عراق کې د پنځه میاشتني سیاسی بندون پاي

د الکاظمي کابینې ته د پارلیمان دباؤر د رائ په ورکولو سره عملا د عادل عبدالمهدي د موقتي پړاؤ مرحله هم پاي ته رسیدلې او د دغه هیواد پنځه میاشتنی سیاسی بندون هم تقریبا ختم شوی دی .

بلاخره په عراق کې له پنځه میاشتني سیاسی بندون وروسته لومړي وزیر مصطفی الکاظمي او دهغه حکومتی کابینې بیګا د عراق  له پارلیمانه د اعتماد رای ترلاسه کړه .

 عراق د ۲۰۱۹کال له اکتوبر راهسې د هغو ولسی  مظاهرو دترسره کیدا شاهد ؤ چې د خپه او غولیدلو لوبغاړو په مټ  او د بهرنیو ګوت وهونکو په کرغیړنو کړنو سره  په پراخو تاؤتریخوالو بدلې شوي  چې  په نهایت کې  هم دغه هیواد  د لومړي و زیر عادل  عبدالمهدي د تیر نومبر په ۲۹نیټه   استعفی ورکولو ته اړ شو .

 په دغې مودې کې،د عراق ولسمشر برهم صالح درې کسان د کابینې په جوړولو مامور کړل،محمد توفیق علاوي  او عدنان الرزفي،حتی د پارلیمان په غونډې کې په حاضریدو کې هم بریالي نه شول .دعراق د اطلاعاتو او استخباراتي  ادارې مشر مضطفی الکاظمي د کابینې په جوړولو دریم مامور ؤ چې د عراق دسیاسی ګوندونو او ډلو ټپلو  په اجماع سره  د لومړی وزارت دڅوکۍ د ترلاسه کولو  لپاره معرفي شو او  الکاظمي او دهغه کابینې ته د د  پارلیمان د اعتماد درای ورکول هم د اټکل وړ وو.د الکاظمي کابینې ته د پارلیمان دباؤر  د رائ په ورکولو سره  عملا  د عادل عبدالمهدي د موقتي پړاؤ  مرحله هم  پاي ته رسیدلې او  د دغه هیواد پنځه میاشتنی سیاسی بندون هم  تقریبا ختم شوی دی .

  د محمد الکاظمي  په مشرۍ د عراق دنوي کابینې په باب  څو ټکي ډير مهم دي .

 لومړی دا چې کابینې ته د راي ورکولو بهیر  وښودله چې  هماغه راز  د کابینې په جوړولو کې  مهم فیکټر د سیاسی ډلو ټپلو  ونډه غوښتل  دي او همدغه موضوع هم کابینې ته د  باؤر د راي د ورکولو لپاره د پارلیمان د غونډې په ترسره کیدا کې د  ځنډ سبب شوي  وه .

 دوهم ټکی ئې دا دی چې  دعراق ځينو سیاسی لورو  او د هغو په سر کې د نوری مالکي په مشرۍ د قانون دحکومت ائيتلاف  ترجیح ورکړې چې د کابینې  غړو ته د باؤر د راي د ورکولو لپاره د پارلیمان په غونډې  کې   شتون ونه  لري . په بیګانۍ غونډې کې  چې تر نن  سهار وختي پورې روانه وه ، د عراق د پارلیمان له ۳۲۹غړو څخه ۲۶۶غړو شتون درلود او په بله وینا،د باؤر دراي په غونډې کې ۶۳استازو شتون نه درلود، پر دې اساس ، ویئل کیدلی شي ،  دالکاظمي  کابینه زیات مخالفان هم لري .

دریم ټکی ئې دا دی چې  د پارلیمان استازو د الکاظمي د کابینې له ۲۲وزیرانو څخه ،پنځلسو وزیرانو ته  د باؤر راي ورکړه  او پنځه وزیران د راي په ترلاسه کولو کې پاتې راغلل  او د خارجه  او د تیلو د چارو مهمو وزارتونو  لپاره  هم کاندیدان معرفي  نه شول  او  باید ددغو دوو وزارتونو   دندې په راتلونکي کې  مشخصې شي ، څو عراق  په بشپؤ ډول  له پنځه میاشتني سیاسی بندونه ووځي .  په هغو پنځلسو وزیرانو کې  چې  د اعتماد راي ئې ترلاسه کړي ،د اهل تشیع نهه وزیران ، د اهل سنت پنځه  وزیران او یو هم کرد وزیر دی  او په هغو پنځو نورو وزیرانو کې چې راي   ئې نه دي ترلاسه  کړي ،دوه شیعه ، یو سني  او یو  یو   کرد او مسیحي  وزیر ؤ . 

په حقیقت کې د الکاظمي د کابینې یوازې  د لږکیو دچارو  وزیر  نه ؤ چې راي ئې نه دي ترلاسه کړي .مهمه موضوع داده چې  دعادل عبدالمهدي د کابینې  په اپوټه چې د کورنیو چارو وزیر د اعتماد دراي په ترلاسه کولو کې ناکام شوی ؤ ، د الکاظمي د کابینې د کورنیو چارو وزیر د پارلیمان په غونډې کې د باؤر  رایه ترلاسه کړې ده .

 څلورم ټکی ئې دادی چې د الکاظمي په کابینې کې  دعراق جنوبی ولایتونو یو کاندید هم نشته .  له دې امله،دعراق د پارلیمان بیګانۍ  غونډې یوه شخړه د الکاظمي په کابینې کې د هیڅ یوه کاندید په نه درلودلو بانډې دبصرې  د استازو سخت  اعتراض ؤ .په همدې لړ کې  دعراق په پارلیمان کې  دبصرې د خلکو یو استازي  عبدالامیر المیاحي  د الکاظمي په وړاندیزي کابینې  باندې په نیوکو سره ووئیل،د عراق دبودجې پنځه نوي فی صدي برخه  له بصرې تامینیږي ، خو دغه  ولایت په کابینې کې د وزارت لپاره یو کاندید هم نه لري .همداراز د بصرې د خلکو استازو  د الکاظمي په کابینې کې د تیلو د وزارت د ورکولو غوښتنه  کړې ده  او تمه کیږي ، چې  دتیلو وړاندیزي وزیر  له دغه ولایته شي .

 وروستی ټکی ئې دا چې  مصطفی الکاظمي  باید وتوانیږي ،  په پیل کې خپله نیمګړي کابینه چې اوه وزیران نه لري،بشبړ کړي  او وروسته د مهمو اقتصادي،سیاسی اوامنیتی چیلنجونو لپاره فکر وکړي . په همدې اساس  هم الکاظمي  دپارلیمان په دغې غونډې کې وئيلي دي ،چې د هغه کابینه  دشخړو او بحرانونو د جوړولو نه ،بلکې  د ترینګلتیاؤ د حل کابینه دی .