Osmoniyə surəon-233
Osmoniyə surəon-233
Ad ğovm həm Ərəbi nimələpək ya Yəməni “Əhğaf”-I sərzəminədə jiyedəbin.çəvon barzo-bılındə ğamət və zumandə əndom hestebe.həmçinin əvon bə obodə şəhron,xımo sahəon və havz iyən tərovətinə boğon həm malik bin.çəvon peyğombər Hud(ə) be.çəvon tuğyongərəti və harınəti bə vırə rəse ki,oxoyədə Xıdovəndi de qıləy dardnokə əzobi əvonış çı jimoni səyfəku moloşe, pokış karde və çəvon rınəş bırniye.Xıdovəndi sıftədə bəçəvon səmt qıləy sard,sutunə və tındə voş vığande ta çəvon rınə bıpəlo.Xıdovəndi əvış haft şəvo-ruj çəvon sape mısəllətış karde və dəvomış doe.de ayə təbiri ehanə əyo bıəbiş,əvındiş ki,həmonə ğovmi həmmə kəson bənə xımoə do pıxə iyən volo bıə cəmdəki çın tındə vo miyono pelaxtəbin və həlok bıəbin.
Peşonə ayonədə bə Ad iyən Səmud ğovmi və bə co ğovmon soyəx şedə ta çəvon jimon bo vəomədə omə oğo dılə kəson qıləy ibrəti dərs bıbu.joqo ki,hamyedə:”firon iyən çəy bənav bıə kəson və şəhron(millət) pevuşkınemone və(Luti ğovm) bə xəto mırtəkib bin”.(9).
Fironıjon həm de Mosə(ə) iyən Harun(ə)-I mıxolifət kardedəbin və Sedom şəhron sakinon de həzrəte Lut(ə)-I bə mıxolifət əyştin və co ğovmon həm bəştə peyğombəron ələyh beşin və çın hizoperomə dastəonku har qıləyni bə inev əzobi giriftor bin.fironıjon Nili ləpəonədə ğərğ bin, eşin və Lut(ə)-I ğovm həm bə zəlzələ dıço bin.çən,peşo de sığə voşi vositə məhvo-nobud bin şin.
Hağğə mıborəkə surə 11-ə ayədə bə Nuh(ə) sərquzəşti iyən bəçəvon dardnokə əzobon de qıləy kırtə işorə, hamyedə:” əmə ovi tuğyon kardə zəmonədə,şıməmon bə kəşti suvar kardemone”. Ovi tuğyon joqo be ki, siyuə avon osmonış dəqəte və jıqo qıləy ov nozil be ki,jıqo bızın osmoniku ovəyz rubedəbe və çeşmə iyən honiyon həm çı zəminiku bə cuş omeydəbe.ım ovon cəm bin və çı tuğyongərə fərdon həmmə çiyon yəni çəvon boğon,ğəsron,sahəon və kəon çı ovi jiyədə mande.fəğət iqlə dastə perəxin ki,əvon bə Nuh(ə)-I imonışon varde və de ə həzrəti bə ico bə kəşti suvar bıəbin.
Hağğə mıborəkə surə 12-ə bəçəvon ın cəzoon əsliyə hədəfi işorə kardedə və bə yod dənoydə ki, məğsəd ıme ki,əy bəşmə yodə dənəmon və qıləy məsə quş əy dərkko və dərəso.çəmə hədəf, insonon tərbiyə kardey və perosney iyən əvoni bə kəmoli roy hidoyət kardey və rosneye…..
Ayəon dəvomədə bə ğıyoməti nışonəon işorə kardedə.bə Kərimə-Ğıroni ayəon əsos,çın dınyo oxo və axırəti dınyo bino bıey ğəflətən və de qıləy barzə sədo bə ico bəbe ki,əvışon de “nufixə fissur” (bə sur pu kardey) kəlmə təbir bıə.
“Çən,bə zəmon ki,bə suri pu kardey be və(qıləy zəmon ki) zəmin iyən bandon çı vırəku bekardey bəbe və bə ikərə bəyənde jıey və volo bəbe.çən,həmonə ruji qıləy dıjdə vağiyə bə əməl bome”(13-15).
Ğıyoməti bərpo bıə ruji,nəyinki,zəmin iyən bandon vırto-volə bəbeyn,bəlkəm osmonon həm poə iyən lır bəbeyn.osmoni dıjdə kurəon həm çın hovlnok və dəhşətinə hodisə kənoyədə nibəmande. əvon həm iyandeyku poə bəbe və vırto-volo bəbeyn.de qıləy co təbiri ısətnə osmon iyən zəmin viron bəbe və həmonə ım viron dınyo sape həm qıləy nuyə dınyo icod bəbe ki,çın dınyosə vey komil iyən barz bəbe.
Hağğə mıborəkə surə 19-ə ayəku jəqoşə,bə ğıyoməti ruji dıqlə dastə inonon tale və sərnıvışti işorə kardedə və hamyedə:”əkəson ki,çəvon nameye-əməl bəçəvon rostə daston doey bəbe və əvon ki,çəvon namye-əməl bəçəvon çəpə daston doey bəbe.ayəon bə yod dənoydə ki,həmonə ruji hakəs əğayed iyən kardə əməlon bə Xıdo ərzə bəbeyn.
“Çən,əkəson ki,çəvon konomə bəçəvon rostə dasti doey bıbu,(de şoyvonəti) bəvoteyn:boənən çımı noməye-əməli bəhandənən.mı yəğınım heste ki,(ğıyomət həxe və) deştə əməlon hisobi dimbədim bomem”.(19-20).
Bə hisob iyən kitobi etığod bıey foydəon ıme ki,insonədə təğva,təəhhud iyən məsuliyyətin bıey ruhiyyə icod kardedə və çı insoni perosneyədə qıləy muhimmə rol ifo kardedə.ha holədə ikəs ki, çəy nameye-əməl ki,bəçəy rostə dasti doey bəbe,əv,ıştə jimoniku şo bəbe və barzə vəhıştədə miyvəonku bəhrə bəbarde.