535-ə hissə-Məryəmi surə-81-86 şərifə ayəon

535-ə hissə

وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِّيَكُونُوا لَهُمْ عِزّاً (81) 

Əvon yeqanə Xıdo əvəzi(duəvıjə) xıdoon vıjniyeşone ta bəçəvon izzəti boyis bıbu.

كَلَّا سَيَكْفُرُونَ بِعِبَادَتِهِمْ وَيَكُونُونَ عَلَيْهِمْ ضِدّاً (82) 

Hiçfaxti(əvon bə ım oruzu nibərəseyn, bəlkəm) rəyrə(çəvon məbudon) çəvon ibodəti inkor bəkayn və çəvon deşmon bəbeyn.

Dəvardə bərnomədə vindemone ki,çı məxloğiku i dastə bə dınyo moli dılış dəvastəbe iyən mol və fərzəndi çı izzət iyən ğudrəti nışonə zıneydəbe.ın ayəon hamyedə: kofiron izzəti ğərəz Xıdo co kəsiku tələb kardedən.qıləy holədə ki, həmonə xiyoliyə məbudon həm ğıyoməti ruji çəvonku bə diyəro bəmandeyn və bəştə ibodətəkəyon şəfoət doey iyən bəvon koməq kardey əvəzi,bəçəvon ələyh bebəşeyn.

Kərimə-Ğıronədə co ayəon həm bə ım məno dəlolət kardedə ki,hətta sığ və çupə bıton həm ğıyoməti ruji de Xıdovəndi irodə bə zıvon bomeyn və çı muşrikon iyən əvoni pərəstış kardə kəsonku ıştə bə diyəro bıey elan bəkayn.

Imom Sadığ(ə) hamyedə:çı”alihətən”-iku məğsəd çı milləti pərəstış kardə iyən əvoni əziz qətə rəyis iyən yolonin.zira bın ayədə ibodətiku məğsəd,səjdə iyən ruku ni,bəlkəm pemande iyən itoət kardeye və hakəs de bə məxloği itoət kardey,bə Xalığı ələyh məsiyət və qıno mırtəkib bedə.həmonə itoət əy pərəstış kardey mənoədəy.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-izzəti tələb kardey,çı bəşəri fıtrətədə rişəş heste,əmmo çı insononku veyni misdoğədə bə səhvi dıço bedən və bə həyğiyə izzəti mənbə bıə Xıdo soyəx şedənin.

2-çı Xıdo əvəzi bə co çiyon dıl dəvastə kəson,bəçəy ələyh ğıyom bəkayn və sovə Xıdo bə cokəson təkyə kardey,ğıyoməti ruji bəçəvon ələyh beşey boyis bəbe.

أَلَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّيَاطِينَ عَلَى الْكَافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزّاً (83) 

Ayə nıvinde əmə şeytonon bə kofiron tərəf vığandemone ta əvoni şiddətinə holətədə təhrikkəy?

فَلَا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدّاً (84) 

Çən,çəvon(əzobədə) dastpoşə məbi.əmə çəvon hisobi(de dığğəti) aşmardedəmon.

Çoko ki, votemone kofiron ğərəz Xıdo pərəstış kardə iyən bəvon itoət kardə tağutə rejimonku hiç qıləy foydə vindedənin və ğıyoməti ruji ıştən iyən çəvon məbudon bə Xıdo tərəf oqordıneyn bəbeyn.çən,boçi əmə  dastpoçəmon ki,Xıdo çəvon ko bə oxo bırosni. çəvon qırd koon nıvıştey bəbe.hətta çəvon kəşə nəfəsi hisob həm.

Umri hisob kardey həyğətədə nameye-əmələdə nıvıştə bıə əməlon hisob kardeye. çoko ki, qıləy doli ıştə moə bətndə mandey bəçəy cismi xılğəti təmom bıey boyis bəbe, çı odəmi bın dınyoədə mandey bəçəy xotoe ki, çəy coni xılğət poxte və təkmil bıbu və Xıdovəndi boəy təğdır kardə çi tosə oxo başmardi.

Binobərin həni vırəş ni ki,inson çı Xıdoku mardey tələbkəy iyən bın koyədə tadibəsə bıbu. ısət çı fosiğ kofir bıbu ya salehə momin.çun çı yavə ko soyb bıə kofiriku adətən qıno iyən cinoyət bə əməl omeydə,çəy bın dınyədə mandey,çəy bın qınoon aşmardey mıddəte ta ıştə əməli cəzo bıvindon.çımi mığobilədə çı salehə ko soyb bıə momini bın dınyoədə baği mandey mıddət,çəy çokə koon hisob kardey mıddəte ta çəy mığobilədə ıştə mıkofoti ğəbulkəy.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-kufri intixob kardə kəson cəzoonku qıləyni,çı şəytoni bəvon bıə sultəy.

2-şəyton insoni təhrik kardedə,əmmo məcbur kardedəni. harçənd çəy təhrik zumand həm bıbu.

3-Xıdo adət və ğanun bə məxloği mohlət doeye iyən kofiron həlokət kardeyədə əcələ kardedəni.

يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمَنِ وَفْداً (85) 

(Bə yod dənə)Ərujiki, əmə pərhizkoronro bə Rəhmonə Xıdo(ziyofəti) tərəf cəm bəkamon

وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلَى جَهَنَّمَ وِرْداً (86) 

Və qınokoronro(piyodə) təşnə ciqər bə cəhəndımi tərəf bətojnemon.

In ayəon ğıyoməti ruji məxloği bə dıqlə dastə yəni bə “muttəğin” və bə “mucrimin” təğsımış kardə və çı har deynə koy oxo, de qıləy kırtə iborəti jıqo bəyon kardedə: muttəğiyon çı Xıdo mehmononin və bəçəy vəhışti varid bəbeyn. əmmo çı mucrim iyən qınokoron barədə məsələ co curəy. çoko ki,təşnə şaturon bə ovi cuə tərəf şedən,mucrimon həm jəqo bə cəhəndımi tərəf tojnıey bəbeyn.əmmo əyo ov ni və çəy əvəzi otəş bəvindeyn.

“İləR-Rəhmani”(bə Xıdo tərəf) iborə mığobilədə “iləl-cəhənnəm”-i(bə cəhəndımi tərəf) iborə oko doə bıə. de ın tərtibi sərəse bedə ki, çın ayə məğsəd muttəğiyon bə vəhışti tərəf məhşur bıeye.ehanə bo pərhozkoron bə vəhışti tərəf şıey, bə Rəhmonə Xıdo tərəf həşr bıey oko doə bıəbu, bəçəy xotoe ki,vəhışt bə Xıdo nez bıey məğame və bə vəhışti tərəf şıey həyğətədə bə Xıdo tərəf hərəkət kardeye.

In ayəon bə cəhəndımi tərəf şıey bo mucriminış və qınokoronış oko doəbu,bəçəy xotoe ta dərəson çəvon bə cəhəndım şıey səbəb,çəvon cinoyət iyən xilofkorətiyonin. çoko ki, bə Rəhmonə Xıdo tərəf hərəkət kardey,bo muttəğiyon məxsus zıneydə ta ruşin bıbu  çəvon bə vəhışt şıey səbəb,çəvon təğvanin bıey iyən pərhizkorətiye.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-ğıyoməti ruj çı muttəğiyon de mucrimon miyono bıə tafuti buruz və zohir bıeye. pərhizkoron çı Kərimə-Xıdo mehmonin,əmmo mucrimon de zıllət iyən xarəti bə cəhəndımi tərəf bardey bəbeyn.

2-bəsə bə vəhışti varid bıeysə vey muhim,ilahi rəhməti ğəbul kardeye ki,vəhışti əhl çəyku bəhrə bəbardeyn.

3-vəhışti kilid bə ilahi təğva tioyət kardeye ki,bəbe ım çı insoni jimoni qırd ərsəonədə ıştəni nışon bıdəy.