577-ə hissə-Ənbiya surə-74-78 şərifə ayəon

577-ə hissə

وَلُوطاً آتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماً وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَت تَّعْمَلُ الْخَبَائِثَ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمَ سَوْءٍ فَاسِقِينَ (74) 

Bə Luti hikmət iyən zıne əto kardemone və əvımon çırkinə ko əncom doə məmləkətiku xilos kardemone. bərosti(əvon) yavə iyən mınhərifə toyfə bin.

وَأَدْخَلْنَاهُ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ (75) 

Və əvımon bəştə rəhməti varid kardemone. həyğətən, əv ləyoğətinku(salehonku) be.

Dəvardə bərnomədə de həzrəte İbreymi(ə)-i macəra bə oxo rəsey,ın ayəon bə həzrəte Lut(ə)-i risoləti işorə kardedə və hamyedə:əmə bo məxloği hidoyətiro lozım bıə qırd çiyon,bə Lut(ə)-i əto kardemone.zira çəy bo dıjdə məsuliyyəton ğəbul iyən əncom doeyro ləyoğətış hestebe.həlbəttə çəy ğovm de qıləy vey yavə ko, yəni de həmcinsbozəti məşğul bedəbin və ıştə ın çırkinə koyku dast peqətedənıbin. çoko ki,ilahi əzob nozil be,Xıdovənde-Mutəal bəştə vəzifə əməl kardə Lut(ə)-ış nicot doe.

Bə çı umum-məxloği palu bıə məşhurə fiki əks,bəlo nozil beyədə,çok iyən bevəcon ivrədə suteydən, bə Kərimə-Ğıroni ayəon əsos fəğət yavə ko soybon ,ya sukut kardə iyən bo qınokorə şəxson hidoyət kardey xoto ıştə dastə omə koş əncom nıdoə çokə odəmon bəy giriftor bəbeyn.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-çandə kərə bə qıno mırtəkib bıey,əfv iyən baxşey bəbe.əmmo hejo qıno tikror kardey, çı ilahi bəlo iyn ğəzəbi zəminə hozzı kardedə.

2-salehə inson bə ilahi lutf və inoyəti şomil bedə və əvon ilahi ziyodə rəhmətiku bəhrə bardedə.

وَنُوحاً إِذْ نَادَى مِن قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ (76) 

(Ha pəyğombər ha! bə yod biyə)İbreymi bənav bıə Nuhi ki,(əmənış bo koməqi) vanqış je və əmə çəy tələbımon icobət(ğəbul) karde. çən, əv iyən çəy xıyzonımon dıjdə bəloku nicot baxşemone.

وَنَصَرْنَاهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمَ سَوْءٍ فَأَغْرَقْنَاهُمْ أَجْمَعِينَ (77) 

Və bəy çəmə ayəon təkzib kardə milləti mığobilədə koməq kardemone. həyğətən, əvon yavə toyfə bin. çən, qırd əvonımon ğərğ kardemone.

Həzrəte İbreym(ə)-i macəra mıfəssələ şikilədə bəyon bıey iyən de İbreym(ə) həmzəmon iyən muasir bıə həzrəte Lut(ə)-i icmoliyə macəra bədiqə,Kərimə-Ğıron ilahi co yolə peyğombəronku bıə həzrəte Nuh(ə)-i macəra bəyon kardedə.ın ayə hamyedə: Nuh(ə) həm ki,çın peyğombəron bənav omə,bə qıləy inodkorə ğovmi giriftor bıəbe və çanədə əvoni moyizə kardedəbe,ijən qıləy  kamə dastə bəy pemandedəbe. Nuh(ə) Xıdovəndi tərəfiku çiç boəvon bəyon kardedəbe,əvon əy du hisob kardedəbin iyən bəştə bevəcə koon isror kardedəbin. Tainki,950 sor dəvət iyən təblıği bədiqə Xıdovəndiku tələbış karde ki,bın qınokor iyən mucrimə ğovmi qıləy bəlo bıvğando. əvon həm bın dınyoədə bə ilahi dıjdə əzobi dıço bin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-dəvardə tarıxiku aqah bıey,bo yavə ko soybon qıləy pand və ibrəti dərse və bo çokə ko soybon səbr iyən tov vardey dərs.

2-qıləy camiyə ki, çəy məxloği əksəriyyət qıno iyən fəsodədə ğərğ bıbon,bəbe ıştəni ilahi əzobiku əmonədə mandey nızınon.zira bəloon çı insoni əməlon əks-sədoe.

وَدَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ إِذْ يَحْكُمَانِ فِي الْحَرْثِ إِذْ نَفَشَتْ فِيهِ غَنَمُ الْقَوْمِ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شَاهِدِينَ (78) 

Və Davud iyən Suleymoni(bə yod dənə) bə zəmon ki, qıləy ğovmi pəson şanqovənezi kaştemoni sahə(məhsulış) viron kardəbe, hukmışon doe və əmə bəçəvon hakiməti şoyd bimon.

Navnə peyğombəron jimoni bəyoni dəvomədə ki,vəynə ayəonədə bəyon be,ın ayə həzrəte Davud(ə) iyən Suleymon(ə)-i bə yod dənoydə və hamyedə ki, qıləy macəra barədə hukm doeyədə,çəvon ha qıləyni qıləy rayışon hestebe və Xıdovənde-Aləm Suleymon(ə)-i rayış ğəbul karde.

Macəra jıqo be ki, qıləy pəson ğələ bəşəvnəy bə qıləy anqı sahə varid bin və çəy anqı doon xıçəşon həmmə harde.həmonə anqı sahə soyb bə həzrəte Davud(ə)-i şikoyətışon karde və ə həzrəti hukmış karde ki, həmonə pəsə ğələ xıvand bəbe ə pəson həmmə bıdəy bə zəmini soybi ki,çəy zərəli əvəz beşo.

Əmmo çı həzrəte Davud(ə)-i zoə həzrəte Suleymon(ə) bo ziyani əvəzi beşeyro co qıləy təklifış doe və voteşe:çun pəsə ğələ çı kaştemoni sahə mənfəətış xərob kardə, nəinki, çı sahə əsl, çən bəbe pəson ivrədə doey əvəzi,bəbe çə həmonə pəson paşmə və şıti, tosə i sori ərzi bə həmonə boği soybi bıdəy.de ın tərtibi  həm çı boği soybi zərəlo-ziyanon bebəşe və həmən pəsə ğələ soyb bə ikkərə ıştə qırd sərmoyə ıştə dastiku nibədoe.

Təbiiye ki, har dıqlə peyğombəri hukm bə zərəl--ziyoni mizoni mıhosibə əsos bıə.əmmo qıləy rə çəy əvəzi beşeyış hukm karde və co qıləyni tədrici,yəni i sori mıddətədə çəy əvəzi beşeyış təklif doe.

Çın ayəku umutedəmon:

1-bə məxloği həxon rioyət kardey və xəsorəti əvəzi beşey,ısət çı zıne-zıne bıbu ya səhvən, camiyədə ədoləti icro kardey şərte.

2-dini rəhbəron vəzifə,fəğət məxloği moyizə iyən irşod kardey ni,bəlkəm əvon cəmiyyəti uzvon koonədə bıə muşkilaton həm bəbe həllkəyn.