579-ə hissə-Ənbiya surə-83-88 şərifə ayəon

579-ə hissə

وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ (83) 

Və(bə yod biyə) Əyyubi bə zəmon ki, ıştə pərvərdıqorış vanqış je ki, həyğətən bəmi zərəlo-noxəşəti rəsə və tı çı  mehribonon mehriboniş.

فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَكَشَفْنَا مَا بِهِ مِن ضُرٍّ وَآتَيْنَاهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَذِكْرَى لِلْعَابِدِينَ (84) 

Çən, çəy dıvımon ğəbul karde iyən əy çı bəloku peroxnemone. və çəy xıyzon(jen-əğıl) oqordınemone və bənə əvon bıə(kəson de əvon bə ico kardemone) ta həm çəmə tərəfiku qıləy rəhmət bıbu və həmən bo ibodətəkəyon qıləy pand və nəsyət bıbu.

Navnə proqramədə bə həzrəte Davud(ə) iyən Suleymon(ə)-i jimoni qıləy işorə kardemone. ın bərnomə de bə həzrəte Əyyub(ə)-i ayid bıə ayəon bino bedə. Əyyub(ə) həmonə peyğombəre ki,çəy nom bın surədə omə.

Rəvoyətonədə omə ki,həzrəte Əyyub(ə) həm sərvətış bıə iyən ğəni bıə faxti,həmən fəğrəti zəmonədə bə imtovon kəşə bıə.sıftədə Xıdovənd bəy ziyodə sərvət və molış baxş karde. əv hejo bə ilahi neməton şık kardeydəbe və hiçfaxti bə məğrurəti iyən təkəbbırəti dıço bedənıbe.ısətnə səfə Xıdovəndi əvış de fəğrəti iyən işkilon dim bə dimış karde. çəy molonsə əlovə,əmə çəy fərzəndınımon həm çəy dastiku semone. əmmo Əyyub(ə) ijən ıştə şukr kardeyku dastış nıkəşe və ıştə ın koy dəvom doydəbe. Əyyub(ə)-i imtovon kardey de ımi həm təmom nıbe.əv bə qıləy şiddətinə noxəşətiyon həm mıbtəlo be.joqo ki,əv ıştə vırəku lıve iyən hərəkət kardey zıneydənıbe.

Əmmo çanədə çəy dardo-bəlo ziyod bedəbe,çəy bəştə Xıdo şık kardey həm ziyod bedəbe. tainki, bo məxloği hiç qıləy şəkko-şubhə vırə nımande və əvon dəmandin bə həzrəti sə-sıxan kardey.əvon voteşone:ha Əyyub ha! tı çı qıno kardə ki,jıqo bə dardo-bəloon giriftor bıəş? Iyo be ki,Əyyub(ə) həni tov vardeyış nızıne və ıştə Xıdoş vanq je ki, əy çın noxəşəti və dardonku peroxni nicot bıdəy.

Bın zəmon ilahi rəhməti bəon bə həzrəte Əyyub(ə)-i dimi oj be və çəy işkil və problemon qılə-qılə bərtərəf be.çəy fərzəndon ijən sənibəton bəyji bin və Xıdovənd bəçəvon miğdori hisobi əsos bəy co fərzəndonış həm baxşış karde.Əyyub(ə)-i jimoni macəra “Sad”-i mıborəkə surədə mıfəssələ şikilədə bəyon bıə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-peyğombəron bənə co camaati ilahi imtovonon mə`rəzədə ğərol qətedən və vey mumkine çəvon imtovonon vey şiddətin həm bıbu.

2-dıvo kardə faxti,bə ədəbi rioyət kardey lozıme,harçənd bə mısibət iyən saxtətiyon həm dıço bıbəmon.

3-imoni iyən ibodəti əhl həm bə pand iyən təzəkkuri ehtiyocış heste.

وَإِسْمَاعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِّنَ الصَّابِرِينَ (85) 

Və İsmoyl, İdris iyən Zul-Kifli(bə yod dənə) qırd(əvon) səbrəkəyonku bin.

وَأَدْخَلْنَاهُمْ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُم مِّنَ الصَّالِحِينَ (86) 

Və əmə əvonımon bəştə rəhməti varid kardemone və həyğətən, əvon çı salehə bandəonku be.

Həzrəte Əyyub(ə)-i sərquzəşton bəyoni bədiqə ki,əv çı səbr iyən hovsələ simvol be, ın ayəon bə co se qılə ilahi peyğombəron işorə kardedə və əvoni həm çı sabiron iyən səbrəkəyonku zıneydə.ə şəxson ki,daxiliyə muşkilaton və xariciyə deşmınon mığobilədə, səbr iyən mığovimətoşon kardə və çı istiğomət iyən tov vardey ulqu bıən. bəçəy xoto əvon bə ilahi hevujə rəhməti şomil bıən və çı salehon zumrəku ğərolışon qətə.

Həzrəte İbreym(ə) iyən İsmoyl(ə) dastonədə çun,İsmoyl(ə) bə ilahi əmron təslim be və ıştənış hozzı karde ta deştə pı dasti zibh bıbu,ım ıştən çəy bo ilahi əmron ğəbul kardeyro bıə səbr iyən hovsələnin bıey nışonəy.İdris(ə) həm ki,çı Nuh(ə)-i cədd be, çə peyğombəronku bıə ki,Kərimə-Ğıroni ayəonədə bəçəy barz və bılındə məğamon işorəş kardə. Zul-Kifl həm çoko ki,tarıxədə omə çı Bəni-İsrayili həzrəte İsa(ə)-ku bənav bıə peyğombəronku bıə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-tarıxi dırozi bo məxloği hidoyətiro omə və bın royədə ziyodə əzob-əziyyəton kəşə kəson hejo bə yod dənəmon iyən əvoni boştə ulqu bıqətəmon.

2-saleh iyən hovsələninə insonon bə ilahi məxsusə lutf iyən inoyəti şomil bedən.

وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِباً فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ (87) 

Və Zun-Nuni(moy soybi bəyod dənə) bə zəmon ki,ğeyzin(və çı məxloğiku bə bi) şe və qımon kardedəbe ki, əy bə mehnəti dıço nibəkamon(əmmo çoko dıjdə moy əvış ebordıne). çən, həmonə toykiyə vırədə vanqış je: Xıdolim ha! sovə tı co qıləy məbud ni.tı pok iyən mınəzzəhiş! (və)həyğətən, az çı sıtəmkoronku bıəm.

فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِي الْمُؤْمِنِينَ (88) 

Çən, çəy dıvo icobət kardemone və əvımon çə ğəmiku nicot domone və əmə jıləvoni mominonro nicot doydəmon.

In ayəon bə həzrəte Yunis(ə)-i jimoni işorə kardedə ki,əv çandə soron ıştə ğovmış bə Xıdopərəstəti tərəf dəvətış karde,əmmo sovə i-dı nəfəri hiçki bəy imonış nıvarde. əve əv vey əsəbi iyən ğeyzin be və bəştə ğovmi nifinış karde iyən çəvon miyoniku beşe şe.əmmo Xıdovənde-Aləm bəçəy ım ezamiyyət və məsuliyyəti tərk kardey xoto, əvış bə qıləy saxtə imtovoni giriftor kardeşe.

Çoko Yunis(ə) bə kəşti suvar be,qıləy dıjdə moy və balina bə kəşti həmlə kardeşe. çı kəşti xıvandon bə ğərol omin ki,ıştə sərnişinonku qıləyni bə dıyo şodən ki,həni balina bəçəvon soyəx nıvoy və əvoni ozod vadoy.pışkışon ğande və həmonə pışkədə çı Yunis(ə)-i nom beşe.çən,ə həzrətışon bə dıyo ğandeşone və balina həm ə həzrətış ebordıne.əmmo de ilahi əmri balina əvış həzm nıkarde.Yunis(ə)  çı balina luzədə və həmonə tanqə vırədə,ıştə ko və məmuriyyəti əncom doey koyədə bıə bəştə kamhovsələnin bıey etırofış karde və Xıdovənde-Aləm həm əvış çın ğəmiku peroxneşe. çəy bəpeştə həzrəte Yunis(ə) ”Zun-Nun”-i yəni moy soybi nomi ləğəbış se.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-yolə şəxsiyyəton səhlənkorəti,dumo ıştə dıjdə cəzo vardedə. Yunis(ə)- xışmqin və ğeyzin bıey iyən çəy çı şəhriku bə bi beşe,qıləy de dastpoçəti əncom doə bıə iyən be icozə bıə hərəkət be ki,ilahi şiddətinə ğəhrış dumo ıştə varde.

2-bəştə mırtəkib bıə səhvon vey rə etırofkəmon və Xıdovəndi bəmə har qıləy zılm kardeyku pok və bə diyəro bızınəmon.

3-Kərimə-Ğıron qıləy tarıxi kitob ni ki,əy bəhandəmon  çən,əy bə kəno bınəmon. qıləy pand və ibrət doə kitobe ki,ilahi ğanunon çok-çoki bızınəmon iyən boştə ımrujnə jimoniro çəyku dars bıqətəmon.