592-ə hissə-Həcci surə-35-38 şərifə ayəon

592-ə hissə

الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ (35) 

(Muxbitin)Ə kəsonin ki, ha faxti Xıdo nom zikr bıbu, çəvon dılon(das tarsi) larzeydə və bəvon rəsə(bəloon) mığobilədə səbr kardedən iyən nımoji bərpo kardedən və(çəmə) bəvon ruzi kardə çiyonku infoğ(baxş) kardedən.

Dəvardə bərnomədə votemone ki,Xıdovənd ıştə peyğombərış məmur karde ta bə ə kəson ki, ilahi əmron mığobilədə de xuzu və xuşu mutiin,bəşorət bıdəy.ın ayə çın fərdon ruhi iyən ğəlbiyə xısusiyyəton bəyon kardedə və hamyedə:əvon hejo ıştə dini vəzifəon bə vırə nırosney xoto norohətin və çı Xıdo nom,məğam,əzəmət iyən əmron jıqo çəvon vucudış eqətedə ki,dast tarsi çəvon bədəmon larzedə və çəvon dılon de tıp-tıpi jedə.

Təbiiye ım şəxson vey muhimmə ibodəton yəni nımoji əncom doeyədə ıştə dasto omə ğıvvə əncom doydən və hejo nımoji bərpo kardedən.əmmo iştimayi jimonədə ki, de mıxtəlifə mısibəton iyən mışkilaton bə icoe,ım şəxson səbr kardedən və tov vardedən.əvon çı problemon kəno,hətta çanəndə həm dıjd həm bıbu,de xatırcəməti iyən oroməti dəvardedən və kufr iyən nunkurəti kardeydənin.həlbəttə əvon bə fəğırə şəxson problemon be etino mandedənin və ıştə zu vışkiye ğədərədə ıştə dasto omə koon əncom doydən və bəçəvon koon rəseydən.

Çın ayəku umutedəmon:

1-təğva iyən Xıdoku tarsey,çı insoni qırd kəmolaton zəminəy və insonədə səbr iyən istiğoməti zumand kardedə.

2-de Xıdo rabitə de məxloğ və məhrumə şəxson rabitəku co ni.mominə inson ıştəni çı camiyəku təcrid kardedəni,bəlkəm,hejo camiyədəy və bəştə səhmi əsos məsuliyyətış heste.

وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُم مِّن شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ كَذَلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (36) 

Və(bo Ğıboniro bıə) sırafə şaturon(dəvəon) boşımə ilahi şuaronku ğərol domone. bəvonədə boşımə xəy heste. çən,(Ğıboni zəmon) şaturon bəsə lınqisə(səpoysə) bıyədə Xıdo nomi zikrkənən. çən, çoko bəsə kəmisə eqınin(və conışon doe) çəvon(qujdiku) bəhənən və bə ğane bıə fəğır iyən(dast xəcoləti) qıləy çi nıpiyə fəğıri itam bıkənən. jələvoni ğıbonə heyvonon bo şımə ram kardemone ta ğasbu şımə şukrkoyn.

In ayə ijən bə Həcci mənasik və bə ğıboni kardey mərosimi işorə kardedə və hamyedə: bo ğıboni vıjniyə bıə kok və sırafə şaturon itərəfo,insoni çı Xıdovəndi əmron mığobilədə muti bıey nışonəybu,co tərəfiyo həm çı camiyə fəğır-fuğərəon ehtiyoci təmin kardedə.həlbəttə fəğıron bə dıqlə dastə təğsım bıən.iqlə qrup ıştə ehtiyoci bəştə zıvon vardedən  və peçinəti kardeydən və co qılə ğaneyə dastəy ki, dast xəcoləti tam jeydən və hiççi tələb kardeydənin.muminon çı har dıqlə dastə mığobilədə cəvobdehin.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ilahi şuaron təzim kardey koyədə,bəbe de səxovəti xarckəyiyən əy bəbe ilahi lutf bızıni və bəbe bəy şukrkəy.

2-Ğıronədə çı(kulu) yəni bəhənən əmri kəno,hejo co qıləy əmr həm omə. məsələn: bəhənən, əmmo isrof məkənən,bəhənən iyən çokə ko əncom bıdənən. bəhənən və şukrkənən.

لَن يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِن يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنكُمْ كَذَلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ (37) 

Hiçfaxti nə çəvon qujd iyən nə çəvon xun bə Xıdo nibərəse, bəlkəmşıməku bəy rəsə çi(şımə) təğvay. jıləvoni Xıdovənd heyvononış bo şımə təsxir(ram) kardəşe ta Xıdo bə şıməni hidoyət kardey xoto,bəy təzimkənən(əy yol bızınən) iyən bə çokə koəkəyon bəşorət bıdə.

In ayə bə ğıboni əsliyə fəlsəfə işorə kardeə və hamyedə:harçənd ehtiyocinə şəxson çı ğıboni qujdiku bəhrə bardedən,əmmo çın ko əsliyə hədəf luz-ləvəon si kardey ni, bəlkəm şımə çı dınyoku ıştə dılon co kardey iyən Xıdovəndi əmron vədə təslim bıeye. zira ğıboni kardey çı Xıdo royədə şəhodət,fədokorəti iyən ıştə coniku dəvardey rəmz iyən simvole.

Çun çı navkonəku adət iyən rəsme ki, çı ğıbonə qujdi xuni çı bıton səpe peşandedəbin, əve ayə hamyedə:Xıdovəndi nə bə ğıbonə heyvononqujdi və nə bəçəvon xuni ehtiyocış heste,bəlkəm məğsəd çı məxloği miyono Xıdopərəstəti iyən təğva ruhiyyə bəpe bıeye.

Ayə oxo həm ğıboni kardey inov ehson hisob kardedə və bə peyğombəri əmr kardedə ki, bə çokə ko soybon mıjdəvoni bıdəy.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Xıdovənde-Aləm bəçəmə ibodəton ehtiyocış ni.əv bo ruşd,ozavziyeiyən insoni bə Xıdo nez bıeyroqıləy dərsi sinife.

2-hidoyəti nemət, ilahi nemətonkue ki,hejo bəbe bəy şukrkəy və Xıdo bəçəyro de əzəməti bəbe zikrkəy.

إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ (38)‏

Şəkk ni Xıdovənd imon vardəkəson mıdofiyə bəkay(havari bəkəşe). şəkk ni Xıdovənd hiç qıləy noşukurə xəyonətkori dust qəteydəni(piyedəşni).

Çı Həcci mənosiki kali hukmon bəyon bıey iyən bə təğva və təslimi ruhiyyə təkid bıey bədiqə, ın ayə bə qıləy kulliyə əsli işorə kardedə və hamyedə:Xıdo royədə istiğomət kardey və de xorofat iyən inhirafon mıborizə bardey, təbiiyə surətədə bə kofiron ğəzəbi buruz bıey boyis bəbe və əvon deştə zıvoni ya əməli de mısılmınon mıborizə bəbardeyn.əmmo imoni əhl bə ilahi imdodon peştıpurin və Xıdovənd əvoni çı deşmınon mığobilədə mıdofiyə bəkay.

Ayə oxo həm Xıdovəndi palu çı xəyonətkorə kofiron məğzub bıey elan kardedə və ijən bə peştıpurəti təkid kardedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-muminon harçənd kam iyən bepənoh həm bıbon,əmmo Xıdovənd əvoni mıdofiyə bəkay. Xıdovəndi vədəş doə ki,əvoni himoyə bəkay.

2-mumin çı Xıdo məhbube və kofir bəçəy ğəzəbi omə məxloğ.təbiiye ki,Xıdovənd ıştə duston çı yodo nibebəkay.

3-kofirəti inov bə Xıdo neməton kufr kardey iyən bəy və bəçəy rəsuli xəyonəte.