597-ə hissə-Həcci surə-63-66 şərifə ayəon

597-ə hissə

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ (63) 

Ayə nıvinde ki, Xıdovənd çı osmoniku qıləy ov vığandeşe, çən bə zəmon çı zəmini dim havz və kavu be? həyğətən, Xıdovənd lutfi soyb və aqahe.

لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ (64)

Osmonon iyən zəminədə bıə çiyon bəy məxsuse. və həyğətədə Xıdovənd be ehtiyoc və bə tərıfi loyığe.

Dəvardə proqramədə de Xıdovəndi hestemoni aləmədə bıə kali ğudrəti nışonəon, məxsusən de rujı-şəvi qardeşi oşno bimon.ın ayəon bə ilahi xılğəti aləmədə bıə co ğudrəi işorə kardedə və hamyedə:voşi voye ki,bə beməyon perəsey boyis bedə, qıləy təsodufi iyən çı naviku hiç qıləy hədəf iyən proqramməş nıbə holədə ni və əvon ıştən-bəsə perəseydə nin.bəlkəm,ım proseson həmmə çı əzın iyən ğadirə ilahi  tərəfiku bə əməl omeydə və ım koon həmmə bə Xıdovəndi be nəhoyətə elm iyən lutf və rəhməti əsose.

Əv çı hestemoni aləmi iyən insonon səxovətinə malike iyən əv dayima bəştə bandəon lutf kardedə. bəçəyroe əv bo pərəstış iyən ibodətiro loyığe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-təbii iyən jimoni ğanunonXıdovəndi bın dınyoədə ğərolış doə və hestemoni aləm bə bə ə ğanunon əsos idorə bedə.

2-fəğət Xıdovənde be ehtiyoc iyən dınyo movcudon həmmə bəy ehtiyocişon heste.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي الْأَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَيُمْسِكُ السَّمَاء أَن تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ (65) 

(Ha inson ha!)Ayə nıvinde ki, Xıdovənd zəminədə bıə çiyon iyən deçəy əmri dıyoədə hərəkət kardə kəştiyon bo şımə ramış kardə və çəy izn nıbə holədə osmonış bəsə zəminisə eqıneyku oqətəşe. həyğətən, Xıdovənd bə məxloği nisbətədə rəhmin, mehribone.

In ayə Xıdovəndi bə insonon bıə məxsusə lutfi ruşinə nımunəonku qıləyni işorə kardedə və hamyedə:zəmini kurə,ısət çı hışki bıbu ya dıyoon iyən okeanon, Xıdovəndi qırd ımonış çı insonon ixtiyori jiyədə ğərolış doə və bəy ım ğudrətış baxş kardə ki, əvonış bəştə sultə jiş vardə iyən çoko çəy dıli piyedəşe,jəqo həm çəyku bəhrə bardedə.

Xıdovəndi bo insoni ozavziye iyən inkişofiro bıə qırd sıftənə maddəonış çəy ixtiyorədə ğərolış doə. çəysə əlovə həm bo bəşəri mıxtəlifə sahəonədə ıştə ehtiyoci təmin kardeyro bıə bənə xorək,tankardemon,məskən iyən nıştey vositə bıə bəhrə bardəninə çi ğudrət iyən fikiş bəy ətoş kardə.

Çı ımrujnə qırd muasirə sənaye zəvod iyən fabrikon iminə maddəon çı bandon, mə`dənon iyən zəmini nığılə vırəku istixroc və təmin beydə və nəticədə mıxtəlifə məhsulon çı bəşəri ixtiyorədə ğərol qəteydə.

Nəinki, hışki, bəlkəm dıyoon həm çı bəşəri sultə və ixtiyori jiyədəy.hışkiyədə bənə şaturi bıə heyvononkumusafir iyən şələon vırə-bə vırə kardey bəhrə  iyən dıyoədə de kəşti və qəmi vositə bıə ın koon qıləy ğədimiyə tarıxış heste.oxonə vırə ki,ın ayə bəy işorə kardedə, çı osmoniyə kurə iyən planeton miyono bıə fosilə hifz kardeye ki, çəvon har qıləyni ıştə mıəyyənə orbitədə qardey,bəçəvon bəiyənde qıniye iyən bəçəvon iyən bə zəmini kurə sakinon rınə iyən məhv bıey mane bedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-Xıdovənd zəmini kurəş çı bəşəri ixtiyrodə ğərolış doə ta çəy mənbəon iyən sərvətonku ıştə mənfəəton cəhətədə bəhrə bobəy.

2-hestemoni aləmi çı volo bıeyku oqətey,de Xıdovəndi irodə iyən tədbiriye.liza  əv ın aləmi iləzə bəçəy ıştən holi vabıdo,əv məhv iyən nobud bəbe.

وَهُوَ الَّذِي أَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ إِنَّ الْإِنسَانَ لَكَفُورٌ(66)

Məhz əve şıməni bəyji kardə kəs, peşo şıməni(ijən) bəkışte. çən(ijən) sənibəton şıməni bəyji bəkay. həlbəttə inson vey nunkure.

Jimon iyən mardey məsələ,Xıdovəndi təbyətədə bıə ğudrəti vey muhimmə nışonəonkue. əv qıləy ğudrəte ki,bə beconə zəmini qıləy həyot baxş kardedə iyən bəvədə çandə nov istedod və zərfiyyəton icod kardedə.peşo(çı umri oxoyədə) çı insoni dınyəviyə jimoni çəyku sedə və əy ijən sənibəton bə zəmini oqordıneydə. çən, ijən har zəmin ki,bıpyişe bə bəşəri co qıləy jimon bəbaxşe və co qıləy dınyoədə yəni ğıyomətədə əy bəyji bəkay.

Çın ayə oxoyədə insoni tənğıd kardedə ki,çı ilahi qırd ın neməton mığobildə şukr kardedəni və bə Xıdovəndi əmron pemandey əvəzi,bəy isyon kardedə və mumkine hətta Xıdovəndi vucudi inkor həm kardedə.

Deməkə ki, elmi-texnoloqiyə jıqo inkişofış kardə,ijən həm bəşər çı jimoni sırri  fəlsəfə dərəsəni və tosə ısət kardeyış zınəni qıləy beconə maddəku qıləy coninə məxloğ icodkəy. de ın holi çı hestemoni kali baxşi bə sıvoli ji bardedə və de mıxtəlifə formə ya çəy vucudi və ya çəy hestemoni aləmədə bıə roli inkor kardedə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-mardey çı bəşəri bın dınyoədə bıə jimoni oxoe,nəinki,jimoni.mardey bədiqə inson qıləy co aləmədə jimon bəkay.

2-bo uxrəviyə baxtəvərəti xoto çın dınyo nemətonku oko doey,bə pərvərdıqore-aləmi şukr kardeyro vey çokə roye.