600-ə hissə-Həcci surə-77-78 şərifə ayəon

600-ə hissə

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (77) 

Ha imon vardə kəson ha! rukukənən iyən bə səjdə bışənən və ıştə pərvərdıqori ibodətkənən iyən çokə ko əncomdənən ki, (ğasbu)nicot pəydukoyn.

Həcci mıborəkə surə oxoyədə Xıdovənde-Aləm bə imoni əhli ibodi,əxloği iyən iştimayi koon zəminədə qıləy silsiləvari kulliyə dəsturibəyon kardedə.ın ayə bəçəvon kali qılə iyən peşonə ayədə həm bəçəvonku bəzi qılə işorə kardedə.çın ayə sıftədə bə nımoji dıqlə muhimmə rukn iyən əsli yəni bə ruku və səjdə məxsusə surətədə təkid kardedə.peşo Xıdovəndi pərəstış iyən ibodətiku umumiyə şikilədə bəhs kardedə ki,bə dini qırd ibodət iyən fərizəon şomil bedə.

Həlbəttə ibodət Kərimə-Ğıronədə dıqlə mənoədə yəni umumi iyən xususiyə şikilədə omə. nımoji bərpo kardey,rujə qətey iyən Həcci mərosimi əncom doey, qıləy xassə ibodəte ki,Xıdovəndi əvış mıəyyənə surətədə bəyonış kardə iyən əvış bo qırd mominon qıləy vəzifə ğərolış doə.

Əmmo Xıdo bandəçəti fəğət bə məxsusə məkonədə bıə xassə ibodəti ayid ni, bəlkəm ım bandəçəti bəbe çı insoni qırd jimonədə və həmmə faxtonədə bərğərol bıbu. qıləy şəxs ki,bə Xıdo imonış hestebu ticorət iyən ıştə ruzi bə dast vardə faxti həm bəbe bə ixtisodi koon zəminədə bıə ğanunon rioyətkəy.bə co qılə dinon əks, islomi məktəbədə Xıdo vırə fəğət məçit iyən ibodətqohonədə ni,bəlkəm Xıdovənd həmmə vırəonədə,min cumlə kəsbo-ticorəti vırədə iyən vıjorədə həm movcude.

Qıləy mısılmonə tələbə ıştə elmi kəsb kardeyədə bəbe Xıdo ıştə universiteton iyən sinfonədə həyyo-hazır bızınon.əv bəbe dumo ə elmi bıbu ki,boəy iyən boçəy camiyə foydəş bıbu və de dini təlimon iyən deştə ağli koməqi vositə,ıştə çəş,quş iyən zıvoni kontrolkəy və əvoni bəştə həvaye-həvəson nıaspardo ki,ım oxoyədə boəy zərəl biyəy.

Qıləy mısılmonə jen bəbe ıştəni çı Xıdo bandəkəy iyən çı insoni kəromət və fəziləton soyb bıbu,nəinki,əv bə nov-bə-nov moda iyən oləton soyəx bışo.zira ım əməl bın koyədə isrof kardey iyən de nosolimə rəğobəton məşğul bıey orəxeydə və oxoyədə camiyədə bə uryonəti rəvoc pəydu kardey boyis bedə.

Im həyğətən beinsofətiye ki, çəmə bəşəv-bərujnə visto ço saatiku çı Xıdo səhm fəğət təğribən nim saat bıbu ki,əv həm de vocibə nımojon bə vırə rosney dəvardedə və çəmə jimoni əmandə zəmonon bə mehribonə Xıdo ayid nıbu.

Liza ayə dəvomədə bə qıləy muhimmə movzu işorə kardedə və hamyedə ki,qıləy mominə inson bəbe hejo de çokə koon məşğul bıbu iyən bə cokəson xəy rosney və xıdmət kardey fikədə bıbon.ehanə qıləy şəxs bəştə vəzifə əsos,dini ibodəton iyən fərizəon bə vırə bırosno iyən çokə ko əncom bıdo,oxoyədə əv bə baxtəvərəti iyən nicoti bərəse.

Çın ayəku umutedəmon:

1-harçənd nımoj çı dini ibodəton iyən vocibaton iminə qıləy,əmmo əy əncom doey çı imoni cuzvonkue.nəinki,əv qırd imone.

2-Xalıği ibodət bəbe hejo bə məxloği xıdmət kardey bıbu ta çı səodəti ro bo insoni həmo və hozzı bıbu.

‏ وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ (78)

Xıdo royədə çoko loyığe jəqo həm cihodkənən. əv şımənış vıjniyəşe və dini islom boşımə hiç qıləy saxtəti(çətinəti) ğərolış nıdoe. (ım həmonə)şımə pı İbreymi dine(bəy tabe bıbənən). Xıdovənd çımi bənav iyən bın kitobədə şımə nomış mısılmon noe ta pəyğombər boşımə şoyd bıbu iyən şımə bə məxloği şoyd bıbənən. çən,nımoj bərpokənən iyən zəkot bıdənən və bə Xıdo(dini) çanq bıjənən ki, əve şımə yol iyən ixtiyori soyb. çən, çı çokə ixtiyori soyb və çokə imdodəkəy.

In ayə ki, çı Həcci mıborəkə surə oxonə ayəy və vəynə ayə dəvomədə Xıdovəndi bo mominon bəyon kardə kali dəsturonku bəhs kardedə.çəy vəzifəon de insoni fıtrəti iyən de fərdon zu mıtənosibe.məsələn nımoj qıləy sodə iyən hostonə fərizə və vocibate. nımoji elastikəti jıqoe ki,qıləy noxəşə inson həm bo səpoysə mandey zuş nıbə faxti,kardey bəzıne əy nıştə vırədə bıvoto ya bə ruku iyən səjdə şıey iyən ıştə çəkuti bəsə zəminisə noey ğudrətış nıbu,kardey bəzıne əy olxardə holətədə bə vırə bırosno. rujə təlkif iyən vəzifə həm çı zəyif iyən noxəşə şəxson duşiku peqətey bedə və həcc həm fəğət bo moli iyən cismoni cəhəto imkonış bıə şəxson vocib bedə.

Təbiiye jıqo qıləy ayin bo Xıdopərəstəti iyən dindorəti qıləy vey ğəşənqə ulquye. çəy pəyğombər bo mominon və çəy həyğiyə tərəfdoron bo qırd dınyo əhli qıləy nımunəy və inson boştə ım məğami hifz kardey xoto bəbe hejo əhle nımoj iyən zəkot bıbu,ıştəni fəğət çı Xıdo bandə bızıno iyən Xıdo bandəçəti ıştə jimoni sərlovhə ğərol bıdo.

Çın ayəku umutedəmon:

1-ilahi əmron əncom doeyədə bəbe bəştə vəzifə əməlkəmon və çı mətləbi həxı bə vırə bərosnəmon iyən çı sıstəti iyən tanbələtiku bə diyəro bımandəmon.

2-dini təklif iyən vəzifəon bə vırə rosney koyədə,bəbe bo məxloği hoston iyən sodə bıqətəmon.

3-fəğət bəştə islom iyən mısılmonə nomi iktifo məkəmon.zira be əmələ imoni səmərə və foydəş ni.