627-ə hissə-Nuri surə-39-42 şərifə ayəon

627-ə hissə

وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاء حَتَّى إِذَا جَاءهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئاً وَوَجَدَ اللَّهَ عِندَهُ فَوَفَّاهُ حِسَابَهُ وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ (39) 

Kofir bıə kəson əməlon bənə qıləy ilğımiye ki,(təşnə bıə kəs) əy ov zıneydə. (əmmo)çoko bəçəy soyəx omeydə,əyo hiççi pəydu kardey zıneydəni. əmmo əvon Xıdo ıştə(koon) tonoku bəvindeyn ki, çəy hisobi çoko lozıme bədoe. və Xıdovənd rəyrə bəçəvon hisobi bərəse.

أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ سَحَابٌ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا وَمَن لَّمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَمَا لَهُ مِن نُّورٍ (40) 

Ya(çı kofiron əməlon) bənə qıləy nığılə dıyoe ki, qıləy dıjdə ləpə çəy səpe puşneydə. və çə ləpəsə co qıləy(ləpə) heste və çəy səpe qıləy avə heste. (bəyənde qıniyə) zılmoton co qıləyni səpeye. (bə ın zılmoton dıço bıə kəson) hafaxti (bo nicotiro) ıştə dasti beko, hiçki çəy dasti nibəvinde. (ta əy peroxni)və Xıdovənd bo hakəsi ki, nur ğərol nıdo, boəy hiç qıləy nur nibəbe.

Vəynə proqramədə ilahi hidoyət iyən hidoyət bıə kəson barədə be ki, dınyoədə bə səodət rəseydən və həm axırətədə dıjdə mıkofotiku bəhrə bardedən. ın ayə kofiron de muminon vəzyəti mığoyisə kardedə və hamyedə: kofiron çı ovi əvəzi bə sərov iyən ilğımi tərəf şedən və oxoyədə bəştə təşnə-ciqərəti xoto, ıştə coni çı dasto doydən. qıləy holədə ki,muminon bə zulal iyən təmizə honi çeşmə rəseydən iyən çə oviku sirab bedən.muminon hejo ilahi hidoyəti ğəbul kardey dumon və çı “nurun-əlannur”-i yəni nuri səpe bıə nuriku bəhrə bardedən. əmmo kofiron bə ziyodə zılməti tərəf şedən və bə “zulumaton bə`zuha min bə`zin”-i yəni bə çı zılmoti səpe bıə zılmoti dıço bedən. 

Bın ayəonədə Xıdovənd bo kofiron vəzyəti vəsf kardeyro,dıqlə misol jedə. qıləyni bənə səhroədə bo ovi nəvə qıləy təşnə bıə kəsiye ki,oxoyədə bəy rəseydəni və co qıləyni çı dıyo iyən okeanon nığılə vırədə bə ləpəon zılməti giriftor bıə iyən boçəy nicotiro hiç qıləy xilosi ro mandəni.vey dığğət kardəninə nuktə ıme ki, imıinə qılə bə ovi nıbey xoto, ıştə coni çı dasto doydə və co qıləyni çı ovi ziyodə ləpəon miyono con doydə. əmmo qıləyni bə avə nıbey iyən voşi nıvoy xoto, bə sərov ya ilğımi dıço bıə və co qıləyni bə ziyodə avəonku omə bə qonə ovi ləpəon xoto, bə zılmoti dıço bedə. əmmo əv bə duyə nuri giriftor bıə ki,sərovi ov vindedə və dıminə qılə bə dıjdə oveyzi dıço bıə ki,ov oxoyədə çəy coni seydə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-mumkine çı kofiron koon zohirədə ğəşənq və odəmi bə dast dənə formədə bıbu, əmo çəy botın çırkin iyən toykiye.

2-çı kofiron yavə iyən bə xoş nomə koon bənə qıləy siyoə pardəy ki, çəy qırd vucudi eqəteydə.

3-çı kofiron çokə koon ilğım iyən çəvon bədə əməlon zılmote.

4-ehanə çı imoni nur nıbu,çı elm iyən ağli nur coyli hiççi kardey nibəzıne iyən insoni nicot doey nibəzıne.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ (41) 

Ayə nıvinde ki, osmononədə iyən zəminədə bıə harçi və ıştə kəşon hevuj oj kardə pərəndəon bə Xıdo təsbih voteydən və çəvonku har qıləyni ıştə təsbih iyən sıtoyişi zıneydə. və Xıdovənd şımə əncom doə koon zıneydə.

وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ (42) 

Və çı osmonon iyən zəmini hukmdorəti bə Xıdo məxsuse və(həmməy) oqardemon bəçəy tərəfe.

Dəvardə ayəonədə çı kofir iyən muminon vəzyəti mığoyisə bədiqə, ın ayəon Xıdovəndi bəştə bandəon ibodət iyən itoəti ehtiyoc nıbe işorə kardedə və hamyedə: qırd hestemoni aləm hətta osmonədə pərə pərəndəon həm Xıdovəndi təsbih kardedən iyən deçəy sıtoyişi məşğulin.bə Kərimə-Ğıroni təlimon əsos hestemoni aləmi qırd movcudaton ısət çı conin bıbu ya beconə məxloğ, Xıdovənde-Aləmi həmdo-sıtoyiş kardedən.zira çəvon inov dərk və şuurışon heste və əvon ıştə Xalıği zıneydən və çəvonku har qıləyni deştə zıvoni əy sıtoyiş kardedən.

Bın ayədə Xıdovəndi təsbihisə əlovə bə co movcudon iyən pərəndəon nımoji işorə bıə. əv həm de qıləy barzə şuur iyən aqahəti ki, qırd məxloğat de muti bıə holi çı pərvərdıqore-aləmi huzurədə sıtoyiş kardedə. həyğət ıme ki, çı movcudaton həmdo-sıtoyişi dərk kardey bo insoni ğeyri-mumkine və fəğət peyğombər iyən ilahi ovliyaon de ğəlbi şuhudi roy çəvon təsbihi bəsə dəşeydən və dərk kardeydən. çoko ki, İsra muborəkə surə 44-ə ayədə de ojə-oşkoə holəti hamyedə: şımə çəvon təsbihi dərk kardeydəniyon iyən dərəseydəniyon.

Həlbəttə kali şəxson bovəşon heste ki,çı movcudaton iyən pərəndəon təsbih fəğət təkviniyə təsbihe.yəni çəvon vucud fii nəfsih və ıştən-boştə bımi dəlolət kardedə ki, Xıdovənd çı har noğisətiku munəzzəh və poke və çəy şərikiş ni.əmmo çı ayə zohir çımi əksi voteydə.məxsusən ım ayə bə movcudaton təsbihi işorə kardedə ki, əvon ım ko deştə elm iyən şuuri əncom doydən və çəvon təsbih de aqahəti bə icoe.

In ayəon həyğətədə bə insoni xəbərdorəti doydə.və holın ki, çı osmon iyən zəmini qırd məxloğat Xıdo təsbih kardə holədən,boçi inson ğofile və Xıdo çı viro bekardedə? Boçi inson osmonon iyən zəminədə bıə ilahi əzəmətinə ayə iyən nışonəon mışohidə kardedə,əmmo ijən bəçəy neməton xoto sıtoyiş iyən şukr kardedəni və bəçəy əmron təslim bedəni?

Çın ayəonku umutedəmon:

1-çı hestemoni aləmi qırd movcudaton şuurışon heste və aqahanə de nımoj iyən Xıdo təsbihi məşğulin.liza movcudaton be şuur iyən ıştəni hədərə bəsə əvonsə bəpe bəzınəmon.

2-ə nımoj iyən sıtoyiş ğeymətine ki,de elm iyən aqahəti əncom doey bıbu.

3-hestemoni sistem həm qıləy hukmdorış heste və bə hədəfi əsose və osmon iyən zəmin və çəy əhl bə həmonə hədəfi tərəf hərəkət kardedən.