628-ə hissə-Nuri surə-43-47 şərifə ayəon

628-ə hissə

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَاماً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ وَيَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَاءُ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ (43)‏

Ayə nıvinde Xıdovənd avəon(de voy ro) tojneydə. çən, peşo əvoni cəm kardedə. peşo əvoni dəbırcıneydə. çən, vindedəş ki, çəvon miyono voş voyedə və Xıdovənd osmoniku bənə bandi bıə avəonku tağars(bıştə qılə) enovniyedə. çən,(çəy ziyoni) bə hakəsi bıpyişe bərosne və hakəsiku bıpyişe obəqəte. kam mandəbe avəçəkə vavriski çəşon kukəy.

يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِّأُوْلِي الْأَبْصَارِ (44) 

Xıdovənd şəvı-ruji vırə bə vırə kardedə. həyğətən, bın(rujon qardemondə) bo bəsirət soybon pand iyən ibrət heste.

In ayəon bə Xıdovəndi hestemoni koon idorə kardey koyədə bıə roli işorə kardedə və hamyedə: çı şəvı-ruji  iyən zəmin,ovşum və həşi bə qıləy mınəzzəmə proqrami əsos hərəkət kardey, çı Xıdovənde-Aləmi koye və ım koon qıləy təsodufi iyən qıləy bə bərnomə əsos nıbə ko ni.ayə insoni ağl ğəbul kardedə ki, bə ikkərə ım dıjd, insoni bə təəccıb vardə iyən dəğiğə nizom və sistem ıştən bəsə bə əməl omə? Im bənə ımiye ki, ikəs iddiokəy ki,əlifba hərfonış bəyənde jıə və anədə əvonış lorzıniyə ki, çəvon miyono oxoyədə de reçinə səbk iyən ğafiyə pur bıə qıləy şeri kitob bə vucud omə.ayə ikəs ım sıxanon ğəbul bəkay?

Nəinki, çı zəmin hərəkət iyən çı şəvı-ruji şe-omey, bəlkəm osmonədə bıə avəon hərəkət həm bə ilahi tədbir iyən irodə əsose.çı voy qıniye iyən dıjdə avəon təşkil pəydu kardey bə voş iyən tağarsi omey boyis bedə və harçənd ki, ım ko qıləytəbiiyə koye, əmmo ımo həmmə de ilahi irodə bə əməl omeydə. liza qahi faxti qıləy məntəğədə voş voyedə və co qıləyniyədə ne.

Bə şəvı-ruji qardemoni əks ki,qıləy sabit bıə koye və sori dırozi əy mıhosibə kardey bedə, zəmini mıxtəlifə məntəğəonədə çı avəon hərəkət iyən tağars, voə və voşi nozil bıey fərğ kardedə və qıləy sabitə ko ni.liza mumkine zəmini qıləy məntəğədə i ya çandə sor ziyiodə voş booy,əmmo peşonə soronədə həmonə vırədə ğəhəti bə əməl boy.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-hestemoni aləmədə təbiiyə amilon,ilahi ğudrət və irodə jiyədəy və Xıdovənd çoko məsləhət bızınobəştə hikməti əsos həmonə vırə bə hərəkət bəvarde.

2-voş, voə iyən tağarsi voye həm mənfəətış heste həmən ziyon və hadeynən de ilahi irodə və tələbi bə əməl omeydə.

وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِن مَّاء فَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (45) 

Xıdovənd har coninə məxloğış çı oviku ofəyəşe. çən, çəvon kali qılə ıştə luzisə fırsiyedən və bəzi qılə ço lınqisə poyedən. Xıdovənd harçi bıpyişe xəlğ bəkay. zira Xıdovənd bə harçi ğadire.

Vəynə ayədə çı voşi voye iyən şəvı-ruji hərəkəti bəyoni bədiqə,ın ayə bə heyvonon jimoni iyən bəçəvon novi işorə kardedə və hamyedə: osmon, dıyo iyən zəmini dimisə bıə coninə məxloğon həmmə bə ilahi tədbiri əsos çı oviku ofəyə bıən.coninə məxloğon çı oviku nutfə bə əməl vardedən və boştə jimoni dəvomiro bə ovi ehtiyocışon heste.

Zəmini dimisə bıə həyoti nışonəon novon və bın ayədə bəçəvon kali qılə işorə kardə bıə heyvonon vucud,pərvərdıqore-aləmi benəhoyətə ğudrəti nışonəonkue ki, əv çı ov iyən tuliku qırd ım novbənov heyvononış xəlğ kardə.

Çın ayəku umutedəmon:

1-çı movcudaton xılğət bə oxo rəsəni iyən Xıdovənd hejo xəlğ kardə holədəy.

2-çı qırd coninə məxloği əsliyə maddə çı ovikue. ım çı Xıdovəndi ğudrəti nışon doydə ki, əv çokonə çın sodə maddəonku qırd ım mıxtəlifə məxloğatonış ofəyə.

3-ehanə insoni mənəviyə ruşd iyən kəmolış nıbu, çı maddiyə hərəkəti koyədə çı həyvonon cərqədə deəvon bə ico bəbe və oxoyədə bənə heyvoni bəbe.

لَقَدْ أَنزَلْنَا آيَاتٍ مُّبَيِّنَاتٍ وَاللَّهُ يَهْدِي مَن يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ (46) 

Bərosti əmə ruşinəkə ayəon enovniyemone və Xıdovənd hakəsi bıpyişe bə rostə roy tərəf səbəro bəkay.

وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِّنْهُم مِّن بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُوْلَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ (47) 

Və(mınofiğon) voteydən: əmə bə Xıdo iyən bəçəy rəsuli imon vardemone və pemandimon. əmmo çəvonku i dastə çın iğroron bədiqə(bəştə bın votəyon) peşt qordınışone. və əvon həyğiyə mumin nin.

Navnə ayəonədə xılğəti təkvini aləmi sistemədə ilahi nışonəon bəyoni dəvomədə,ın ayəon bo bəşəri hidoyətiro və əvoni bə hərəbaxtəti rosney xoto, bə təşrii nizomədə bə vəhyi nozil bıey işorə kardedə və hamyedə:osmoniyə kitobon ruşinəkə ayəon milləti bo səhihə jimon kardey iyən çı ifrot və təfritə royku bə diyəro mandey xoto, bə rostə roy tərəf səlo jeydə.qıləy ro ki,Xıdovəndi əvoni bə məğsədi rosney xoto, əvış çı insoni çəşi vədə ğərolış doə iyən pəyğombəronış çı ro nışon doə kəson unvanədə, əvoni bə rostə roy tərəf səbəro kardey xoto, bəçəvon tərəf vığandəşe.

Həlbəttə hejo çı məxloğiku i dastə duyədə ıştə qətə roy çı peyğombəron iyən ilahi ovliyaon şıə roy elan kardedən və deştə zıvoni çəvon dılədə nıbə çiyon iddio kardedən. əmmo çəvon əməlon çımi əksi nışon doydə və əvon əmələdə de co ko məşğulin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdovənd de peyğombəron besəti iyən ruşinə vəhyi ayəon enovniye,həm çı milləti hidoyəti səbəbonhozzı kardedə həmən bəvon ıştə huccəti təmom kardedə.

2-nifoğ islomi camiyə təhdid kardə qıləy xətər iyən təhlukəy və ım bə cəmiyyəti ziyon rosneydə.

3-əmə rə bovə məkəmon iyən ğəşənqə şuaron əməni bə dast nıdənoy.