781-ə hissə-Səba surə-31-33 şərifə ayəon

781-ə hissə

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَن نُّؤْمِنَ بِهَذَا الْقُرْآنِ وَلَا بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَوْ تَرَى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِندَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ الْقَوْلَ يَقُولُ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لَوْلَا أَنتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ (31)‏

Və ə kəson ki, kofir bin voteşone: əmə nə bə ın Ğıroni və nə bə əqlə(kitobi ki) çəy bənav bıə, hiçvaxti imon nibəvardemon. ehanə bıvindoş ə zəmoni ki, ım sıtəmkoron çəvon pərvərdıqori mığobilədə çoko oqətey bəbeyn. qıləy holədə ki, əvon de iyande hese-pes kardedən(və ıştə qıno bə iyande giy şodedən). muztəzəfon(zəyif bıə kəson) votedən: ehanə şımə bıə nıəbiyon, hukmən əmə mumin əbimon.

Navnə bərnoməon ayəon dəvomədə ki, çı muminon iyən kofiron ğıyoməti ruji bıə vırə iyən məğamiku bəhs kardedəbe, ın ayə hamyedə: kofiron osmoniyə kitobonədə çı tohid iyən miadi barədə bıəbəhson inkor kardedən iyən boəy ğəbul kardey hozzı nin. həyğətədə əvon bə ğərol omən ki, həxı ğəbul nıkəyn. dırıst bənə ə odəmi ki, ıştənış bə han jıə və çanədə əy vanq kardedəş ya lorzınedəş, əheştedəni və oğo bedəni.

Ayə dəvomədə hamyedə: əmmo dınyoədə bəştə təəssıb iyən inodkorəti xoto, həxı ğəbul nıkardə həmonə kofiron ğıyoməti ruji de bəhonə vardey məşğul bəbeyn və səy bəkardeyn ki, ıştə qınon bə cokəson giy şodəyn. liza bəştə cəhəndımi otəşə giriftor bıə camiyə rəhbəron bəvoteyn: şımə bəçəmə mınhərif bıey boyis biyon. əgər şımə bıə nıəbiyon, əmə imon əvardimon iyən ımruj jıqo giriftor nıəbimon.

Çın ayəku umutedəmon:

1-inodkorəti və həxı ğəbul nıkardey, insoni bə kufr iyən inkori tərəf bəşıkırne. qıləy inson ki, jıqo bıbu, hiçvaxti imon nibəvarde.

2-həmmə osmoniyə ktobon iqlə hədəf və amali dumon. əve kofiron bəçəvon hiç qıləyni imon vardedənin.

3-kufr, şırk iyən bedinəti, ıştə iyən çı ilahi pəyğombəron həxədə bıə dıjdə zılm bə hisob omeydə.

4-dini fərhənqədə bəştə zılm həm, çı zılmi nımunəonku bə hisob omeydə.

5- ğıyoməti ruji imon çı nicot iyən perəxey amil bəbe.

قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا أَنَحْنُ صَدَدْنَاكُمْ عَنِ الْهُدَى بَعْدَ إِذْ جَاءكُم بَلْ كُنتُم مُّجْرِمِينَ (32) 

(Əmmo)Mustəkbiron(yoləşəxə şəxson) ki, təkəbbırəti kardeşone, voteşone: aya əmə şıməmon bəşmə omə hidoyətiku oqətemone? Bəlkəm, şımə ıştən qınokor biyon.

وَقَالَ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ إِذْ تَأْمُرُونَنَا أَن نَّكْفُرَ بِاللَّهِ وَنَجْعَلَ لَهُ أَندَاداً وَأَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ وَجَعَلْنَا الْأَغْلَالَ فِي أَعْنَاقِ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (33) 

Çı yoləşəxətiyon jidastədə bıə kəson (bəvon)bəvoteyn: bəlkəm,(çəmə zəloləti amil) şımə bəşəv-bəruj hiyləon bin. bə zəmon ki, bəmə əmr kardedəbiyon bə Xıdo kufrkəmon iyən boəy həmto ğərol bıdəmon və çoko ki, əzobışon mışohidə kardeşone ıştə peşmonəti niyon bəkardeyn və əmə çı kofion qərdənonədə zəncir ğərol domone. aya ğərəz çəvon əncom doə əməlonsə co əzob doey bəbe?

Bın ayəonədə çandə kərə “Muztəzəf” iyən “Mustəkbir” kəlməku oko doey bıə. bə nəzə rəseydə ki, mustəzəfiku məğsəd ə şəxsonin ki, ıştə çəş iyən quşi bastə holədə, bə cokəson tabeyin  iyən ıştə ağl və fikiku istifodə kardedənin. əmmo mustəkbiron ə kəsonin ki, ıştə sərvət iyən ğudrətiku suyi-istifodə kardedən və cokəson bəştə sultə ji vardedən iyən bəvon yolyəti kardedən.

Təbiiye ki, mustəkbiron milləti bəvon tabe bıeyro məcbur kardedənin. əvon  de mıxtəlifə təbliği proqramon iyən curbəcurə fərhənqiyə əbzoron, ıştə şırkamizə təfəkkuri tərvic iyən təbliğ kardedən ki, çımi nəticədə həm çı məxloğiku i dastə ilahi pəyğombəron təlimon iyən osmoniyə kitobon bə kəno noydən və çı mustəkbiron zər-ziboninə təbliğaton dumo şedən. təsodufən mustəkbiron ıştə bərnoməon iyən təbliğatonədə nışon doə çiyon, de ziyodə insonon nəfsani meylon iyən şəhvani ləzzəton i iyən cur omeydə və bəçəvon dıli tələbon əsose. çıro ki, bə mustəkbiron pemandə surətədə, həni bo çəş iyən quşi kontrol kardey ehtiyoc ni.

In ayəon ğıyoməti ruji çı dıqlə dastə diyaloqi tərsim kardə çiyon, ımi nışon doydə ki, çı ğudrət iyən sərvəti soybon duyə hiyləon, bo çı məsuliyyətiku fərol kardero, qıləy bəhonə bıey nibəzıne. har qıləy inson harçənd kamsəvod həm bıbu və ya hiç qıləy xəbə bəy rəsəni, bəbe bəştə ləzzət iyən şəhvəton tabe bıey əvəzi, bəştə ağl iyən pokə fıtrəti soyəx bışo ki, Xıdovənde-Aləm əvış çəy daxilədə noəşe.

Həlbəttə, mustəkbiron milləti inhirofi koyədə bıə roli mığdorədə, bə əzobi dıço bəbeyn. əmmo mustəzəfon kardey nibəzıneyn çəvon hiyləon boştə bəhonə biyəyn və məsuliyyətiku bıviton.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-deməkə ki, fosidə camiyə bə insonon veyə təsirəkə ziyonon varid kardedə, əmmo əvoni bə fəsod iyən inhirofi məcbur kardedənin. binabərin hiçki ıştə qıno iyən xətoon bə camiyə ohdə şodey nibəzıne.

2-ğıyoməti ruji ıştə qıno bə cokəson giy şodey nibəbe. de co iborəti hiçkəs çı cokəsi qıno bəştə duş nipebəqəte.

3-hakəs ki, çı peyğombəron iyən osmoniyə kitobon nido bəy bırəso, əmmo əy ğəbul nıko, bəbe ğıyoməti ruji cəvob bıdo.

4-sərvət iyən ğudrəti soyb bıə mustəkbiron, bəşəv-bəruj cəhd kardedən ki, ıştə əndişə və fikon milləti miyono pevolo bıkon. əvon bəştə sultə ji vardə kəson fik kardey icozə həm doydənin və de jıqo şivəon məxloği çı Xıdo royku bə diyəro kardedən.

5-mınhərifə insonon cokəson həm bəştə inhirofiyə roy tərəf dəvət kardedən və əvoni çı yavə royku oqordıney əvəzi, bə bevəc iyən nodırıstə roon tərəf səlo jeydən və de ınro vositə əvoni cəmiyyətədə deştə bə ico kardedən.