782-ə hissə-Səba surə-34-37 şərifə ayəon

782-ə hissə

وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ كَافِرُونَ(34) 

Və əmə bə har qıləy diyori tarsədə vığandeyədə, çəvon ıştə rujon de nazo-neməti(əyyoşəti) dəvordınə fərdon voteşone: əmə deşmə vığandə bıə kəson inkor kardedəmon.

وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالاً وَأَوْلَاداً وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ (35) 

Və voteşone: əmə mol-devlət iyən avlod cəhəto veyimon. (və ım çı Xıdovəndi bəmə bıə lutfi nışonəy)və bəmə əzob doey nibəbe.

Navnə proqramədə ğıyoməti ruji çı mustəkbir iyən muztəzəfon miyono bıə diyaloqiku bəhs be. ın ayəon hamyedə: mıstəkbiron ki, de ilahi neməton məst bıən iyən çı eyşi-işrəti dılədə ğərğ bıən, qımon kardedən çı cokəsonsə bəpeyin iyən çımi nışonə həm çəvon sərvəti ziyod bıey və çəvon xanedani məşhurətiye. ım dastə bə pəyğombəri sıxanon etino kardedənin. zira adətən məhrumon iyən zəyifə şəxson çı peyğombəron kəno cəm bedən və sərvətinə şəxson ıştə şə`nədə zıneydə nıbin ki, bışon çı camiyə zəyifə şəxson kəno bınışton iyən deəvon sohbətkon.

Əvon ojə-oşkoə holətədə elon kardedəbin ki, əmə hozzı nimon bə peyğombəron iyən bəçəvon kitobon imon biyəmon. ehanə fərzkəmon həm ğıyomət bərpo bəbe, Xıdovənd bəmə əzob nibədoe. zira, Xıdovəndi əməş piyedə və bə həmonə dlili xoto, bəmə ziyodə fərzənd iyən mol-əmvolış əto kardə.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-qahi vaxti sərvət iyən ğudrət, jıqo insoni çəşi ku kardedə ki, hiç qıləy dəlil iyən məntığ nıbə holədə peyğombəron təlimon ğəbul kardedənin iyən bə həxı pemandedənin.

2-dınyo mol-devləti soyb bıey, bə Xıdovəndi nez bıey nışonə ni, bəlkəm neməton xıvand bıə kəs bəbe məsuliyyətin bıbu.

3-rifoh tələb kardey ehanə bə məğrurəti iyən sərməstəti boyis bıbu, bəvədə inson bə həxı ələyh inodkorəti bəkarde.

4-dınyoədə rifohi dumo bıey, axırətədə çı rifoh iyən asayişi nışonə ni. vey mumkine ki, dınyoədə de eyşi-işrəti məşğul bıə kəson, axırətədə bə əzobi dıço bıbon.

قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ (36) 

Vuji: həyğətən, çımı pərvərdıqor çı harkəsi ki, bıpyişe ruzi hevuj(ziyod) ya tanq bəqordıne(kam bəkarde). əmmo milləti veyni ımi zıneydəni.

Vəynə ayə dəvomədə ki, hamyedəbe mıstəkbiron ıştə dınyoədə bıə rifohinə jimoni ilahi lutf və axırətədə ıştə asayiş iyən rifohi nışonə zıneydəbin, ın ayə hamyedə: insoni jimonədə ruzi ziyod ya kam bıey, ilahi məhəbbət iyən ğəzəbi nışonə ni iyən joqo niki, çiki veyə sərvətış bıbu, Xıdovənd çəy duste vəya ki beçiz iyən kosibebu, Xıdovəndi əvış piyedəni.

Insonon ruziyonədə ım tafut və farğon bə Xıdovəndi ofəyə xılğəti soxtemoni hikmət iyən məsləhəti əsose və  de ilahi lutf iyən ğəhri hiç qıləy rabitəş ni. həlbəttə, milləti veyni bə ım nuktə dığğət kardedənin və bəştə zənn iyən qımoni əsos, nodırıstə hukmon kardedən.

Çın ayəku umutedəmon:

1-neməti doey iyən sıey, bə ilahi hikmət iyən məsləhəti əsose, nəinki, ım çı ilahi mehr iyən ğəzəbi nışonəy.

2-peyğombəron vəzifəonku qıləyni, çı milləti nodırıstə fik iyən zənnon islohe tainki, əvon bə Xıdo səhfə nisbəton nıdon. məsələn, qımon nıkəyn ki, neməti hevujəti iyən çokə rifohinə jimon, hejo ilahi lutf iyən mehri nışonəy.

3-Mol-əmvol, fərzəndi Xıdovəndiku bıvindəmon, nəinki, ıştəku. ko, tədbir iyən çı rəzğo-ruzi co vositəon, əməni çəmə ruzi doə Xıdovəndiku ğafil nıko.

وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَأُوْلَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ (37) 

Və şımə mol-əmvol iyən fərzəndon şıməni bəçəmə(dərqo) nez nibəkarde. fəğət imon vardə iyən çokə ko əncom doə kəson. çən, əvonin ki, bəçəvon kardə əməlon xoto, dı bərobər mıkofat heste və əvonin ki, (vəhışti)ğurfə iyən təbəğəonədə asudə(de əmno-əmniyyəti) jimon bəkarden.

Bə Təğabuni mıborəkə surə 15-ə ayə əsos, min cumlə mol-əmvol iyən fərzənd, ilahi imtovoni vositəonin. ziyodə sərvətinə insonon hestin ki, ilahi neməton vey çokə roonədə oko doydən iyən bə ehtiyocinə şəxson komək kardedən və de xeyrxahə koon məşğulin. jıqo fərdon ğıyoməti ruji ilahi mıkofoti ıştə ğısmət zıneydən. çımi əks veyə ərbobə fərdon hestin ki, bəştə hərisəti iyən pəxıləti xoto, Xıdo doə sərvətiku çəy royədə xarc kardedənin və əvon axırəti ruji bə əzobi dıço bıə kəsonin.

Çımi mığobilədə həm ziyodə ehtiyocinə şəxson hestin ki, saxti iyən kaxtiyədə səbr kardedən və de cinoyəton məşğul bedənin. əvon axırəti ruji Xıdovəndiku ıştə əcr iyən mıkofoti bəstənen. həlbəttə, veyə beçiz iyən fəğırə şəxson həm hestin ki, ıştə fəğırəti iyən ixtisodi problemon boştə xilof iyən nodırıstə rəftoron bəhonə vardedən iyən bəştə icozə doydən ki, çoko dılışon piyedə jəqo həm bə milləti molon dast dırozkon.

Ayə dəvomədə Xıdovəndi palu mahbubiyyəti meyar iyən melaki, imon və salehə əməl hisob kardedə və hamyedə: bə qıləy fərdi kə, maşin iyən jimoni dığğət kardey əvəzi, bəçəvon əməlon nəzə kardey lozıme. ehanə çəvon əməlon çok bıbu iyən əvon bo Xıdo rizoyəti xoto ko bıkon, hərəbaxt bəbeyn, ısət çı kosib bıbu ya sərvətin. əmmo əgər bə kufr, yavə iyən bə xoş nıomə koon giriftor bıbon, dınyo iyən axırətədə xoşbəxt nibəbeyn. əvon həm çı sərvətin bıbon ya beçiz.

Çın ayəku umutedəmon:

1-camaati veyni mol, sərvət iyən fərzəndi çı hərəbaxtəti nışonə zıneydən. qıləy holədə ki, Xıdovəndi nəzdədə imon iyən salehə əməl, çı insoni səodət iyən nicoti amile.

2-mol, fərzənd iyən çokə imkonaton muhim ni, bəlkəm çəvonku çokə bəhrə bardey muhimme. əgər çın imkonatonku səhihə royədə oko doey bıbu və çımonku istifodə kardey bə imon iyən salehə əməli əsos bıbu, bın surətədə ım bə insoni kəmol iyən ozavziye boyis bəbe.

3-ilahi cəzoon bə insoni kardə cinoyəton mınosibe. əmmo ilahi mıkofaton bə Xıdovəndi lutf, fəzl iyən inoyəti əsose və insoni çokə koonsə çandə kərə veye.