792-ə hissə-Fatiri surə-14-17 şərifə ayəon

792-ə hissə

إِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا دُعَاءكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَكُمْ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ (14) 

Ehanə əvoni(bıton) vanq bıjənon, şımə dıvon nibəməseyn və əgər bıməson(həm) bəşmə cəvob nibədon iyən ğıyoməti ruji şımə şırki inkor bəkardeyn və hiçkəs bənə aqahə(Xıdo) tıni(həyğətonku) xəbədo nibəkarde.

Navnə ayədə hamyedəbe ki, mışrikon ə kəson vanq jeydən ki, çəvon bın aləmədə hiç qıləy ğudrət iyən hakimiyyətışon ni. ın ayə hamyedə: əvon əkəson sədo jedən ki, nə məsey ğudrətışon heste və nə cəvob doey ğudrət. sığ iyən çuyə bıton ki, çı quş, zıvon, fame iyən dərkiku məhrumin. ım pesoxtə bıə məbudon nəinki, fəğət dınyoədə bə hiçkəsi dardi dəvo kardey zıneydəni, bəlkəm axırətədə həm de Xıdovəndi əmri sıxan bəvoteyn iyən bəşmə ələyh şəhodət bədon. de jıqo qıləy məzmuni sıxan ki, şımə mışrikon həyğətədə əməni pərəstış kardedə nıbiyon, bəlkəm ıştə həvaye-nəfsi iyən tələbon pərəstış kardedəbiyon. harçənd zohirədə çəmə mığobilədə təzim kardedəbiyon, əmmo həyğətədə bəçəy xoto be ki, şımə bəştə dıli oruzuyon bırəsiyon.

Ayə oxoyədə həm hamyedə: ğıyoməti ruji bə əməl hodisəonku fəğət əzın iyən aqahə Xıdo xəbəş heste və əv deştə kitobi vositə bəşmə çəşnavi doydə ta şımə bə şırk iyən inhirofi dıço nıbon.

Çın ayəku umutedəmon:

1-materiyalistə bəşəri ko bəvırə rəsə ki, əv beconə cəmodətiyən cismon kur-kuronə şikilədə pərəstış kardedə, əmmo əy ofəyəəməs və vində Xıdoş vadoə və əy pərəstış kardedənin.

2-şırki nə dınyoədə və nə axırətədə qıləy foydəş heste.

3-ğərəz Xıdo harki iyən harçi pərəstışkəmon, ğıyoməti ruji çəməku bə diyəro bəmande iyən bəçəmə ələyh şikoyət bəkarde.

4-ğıyoməti xəbəon fəğət de vəhyi roy iyən de osmoniyə kitobon vositə ğəbul kardey bəbe.

يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاء إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ (15) 

Ha məxloğ ha! şımə bə Xıdo ehtiyociyon heste və(fəğət) Xıdovənd be ehtiyoc iyən bə tarifi loyığe.

إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ (16) 

Ehanə bıpyişe şıməni bəbarde və tojə xılğəti bəvarde

وَمَا ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ (17) 

Və ın ko bo Xıdovəndi saxt ni.

Vəynə ayəon dəvomədə ki, çı tohid iyən yektapərəstətiku bəhs kardedəbe, ın ayə hamyedə: qımon məkənən ki, ehanə Xıdo tərəfiku sadir bıə nımoji əmr iyən əy pərəstış kardey, bəçəy xotoye ki, çəy bəşmə ın pərəstışi ehtiyocış heste. əv hejo bə hiççi ehtiyociş bıəni iyən şımə har holədə bəy ehtiyociyon heste. bə zəmon ki, şımə nıbiyon əv bıə iyən şımə nıbə vaxti həm əv mevcud bəbe. çəy bəşmə vucudi hiç qıləy ehtiyociş ni, ısət çı bımando bəşmə nımoj iyən ibodəti ehtiyociş bıbu. əgər əv əmr kardedə ki, şımə nımoj bıvotənən, ım bəçəy xotoye ki, şımə deəy qıləy rabitə bərğərolkənən iyən ıştə ehtiyocon çəyku tələbkənən, nəinki, çı cokəsonku.

Məsələn ehanə qıləy mellim bə qıləy şoqirdi dərsi dəspardi bıdo, ım çı mellimi bə şoqirdi ehtiyoci bıey mənoədə ni, bəlkəm ım çı mellimi bo şoqirdi vəoməro, tədbir iyən dıləsutəti mənoədəy. nımoj boçəmə insonon ruşd, kəmol, ruhi və mənəvi cəhəto ozavziye xotoye iyən əməni ofəyə Xıdovənd ıştə bandəonış vey piyedə. çəy dılış heste ki, əmə maddi iyən heyvoni dınyoədə məmandəmon, bəlkəm ruşd iyən inkişofkəmon və bə barzə məğamon bırəsəmon. liza nımoj iyən ibodətış bəmə vocib kardə.

Əmə insonon nəinki, boştə vucudi əsli, bəlkəm boştə baği mandero, bəçəy lutfi ehtiyocimon heste. zira çəmə qırd vucud de fəğrəti pure və çəmə ıştəku hiççimon ni ki, əy oqətey bızınəmon. əmə zotən fəğırimon və Xıdovənd zotən be ehtiyoce. əv bəştə zoti təkyəş kardə və əmə bəçəy zoti. çən, fəğət əv bə sıtoyiş iyən tarifi loyığe və əmə insonon deçəy vucudi pərəstış kardey, bəy hiççi izofə iyən əlovə kardedənimon. bəlkəm, çəy nuri şuaku bəhrə bardedəmon.

İkəs ki, ıştə kə peşti bə həşi tərəf duteydəbu, bə həşi hiç qıləy zərəl nibərosne, bəlkəm ıştəni çı həşi şua iyən nuriku məhrum bəkarde. əmmo ikəs ki, çəy kəy pencə bə həşi tərəfe iyən həşi şuaku foydə bardedə, əv ıştən çı həşiku mənfəət bardedə, nəinki, bə həşi qıləy xey rosneydə.

Ayəon dəvomədə bə Xıdovəndi be ehtiyoc bıey iyən çı insoni bəy ehtiyociş bıey işorə kardedə və hamyedə: ehanə əv bıpyişe kardey bəzıne insonon çı zəmini dimisə peqəto və şımə insonon əvəzi co qıləy məxloğat xəlğko və ım ko boəy hoston iyən rohəte.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Xıdo insonon bə yektapərəstəti tərəf dəvət kardey, çəy bəmə ehtiyoci mənoədə ni, bəlkəm çəmə bə qıləy ğoym iyən peştıpurinə ğalə ehtiyoci bıey nışonəy.

2-ehanə inson ıştəni be ehtiyoc bızıno, Xıdovəndi mığobilədə yoləşəxəti bəkarde iyən bo bəy muti bıey hozzı nibəbe. əve Ğıron bə insoni ehtiyocin bıey təkid kardedə.

3-əğniya iyən ərbobon, de iyande rəğobət iyən həsodəti mə`rəzədən. əve adətən məxloği əvonış piyedəni. əmmo Xıdovənd ğəni iyən bə tarifi loyığe və bə qırd puldoron əks ıştə molon boştə məxloği ehtiyocon bərtərəf kardero oko doydə. nəticədə əv hejo bə tərifi loyığe.

4-bəbe bə ın mevzu dığğətkəmon ki, Xıdovəndi dast çəy xılğəti aləmədə oje iyən boçəy oxoş nıbə ğudrəti hiç qıləy sıv iyən bastə bıə vırə ni.